شوک جدید بروکسل به صنعت فولاد؛ دریافت مجوز رایگان کربن مشروط شد
اتحادیه اروپا در اصلاحات جدید نظام تجارت انتشار گازهای گلخانهای (ETS)، دریافت مجوزهای رایگان کربن را از سال ۲۰۳۱ به سرمایهگذاری واقعی شرکتها در پروژههای کربنزدایی مشروط میکند؛ اقدامی که از نگاه سرمایهگذاران میتواند پاسخگویی صنایع را افزایش دهد، اما همزمان نگرانیهایی درباره کاهش فشارهای اقلیمی بر صنایع سنگین ایجاد کرده است.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، سرمایهگذاران اعلام کردند طرح اتحادیه اروپا برای مشروط کردن دریافت مجوزهای رایگان انتشار کربن به سرمایهگذاری در پروژههای کربنزدایی میتواند موجب افزایش پاسخگویی شرکتها شود؛ هرچند نگرانیهایی وجود دارد که اصلاحات گستردهتر در نظام تجارت انتشار گازهای گلخانهای اتحادیه اروپا (ETS) ممکن است انگیزه صنایع برای کاهش انتشار آلایندهها را تضعیف کند.
کمیسیون اروپا روز جمعه گذشته پیشنهاد بازنگری در سیستم ETS را ارائه کرد که بر اساس آن، سرعت کاهش انتشار گازهای گلخانهای کاهش مییابد و فشار بر صنایع انرژیبر مانند فولاد و سیمان با تمدید تخصیص مجوزهای رایگان تا سال ۲۰۳۸ کمتر خواهد شد.
مجوزهای رایگان از سال ۲۰۳۱ مشروط میشوند
با این حال، طبق این پیشنهاد، از سال ۲۰۳۱ تنها شرکتهایی قادر به دریافت مجوزهای رایگان انتشار خواهند بود که متعهد شوند در اروپا در طرحهای کربنزدایی سرمایهگذاری کنند.این تغییر، تحول مهمی در ساختار ETS محسوب میشود؛ سیستمی که سالها از سوی فعالان محیطزیستی مورد انتقاد قرار گرفته بود، زیرا به صنایع اجازه میداد به انتشار آلایندهها ادامه دهند، بدون اینکه الزام مشخصی برای جبران یا سرمایهگذاری در کاهش انتشار داشته باشند.
Emine Isciel، رئیس بخش اقلیم در شرکت مدیریت دارایی Storebrand Asset Management که حدود ۱۲۵ میلیارد یورو (۱۴۳ میلیارد دلار) دارایی را مدیریت میکند، این پیشنهاد را «ابزاری قدرتمند برای سرمایهگذاران» توصیف کرد.
او گفت: «مجوزهای رایگان اکنون به یک قرارداد سختگیرانه برای رعایت الزامات تبدیل خواهند شد.»به گفته وی، سرمایهگذاران در شرایط جدید میتوانند اطلاعات مشخصی درباره برنامههای هزینهکرد شرکتها برای کربنزدایی و همچنین ریسک مالی ناشی از از دست دادن مجوزهای رایگان انتشار دیاکسیدکربن درخواست کنند.
دریافت ۸۰ درصد مجوزها با ارائه برنامه سرمایهگذاری
بر اساس پیشنهاد کمیسیون اروپا، شرکتها در صورت ارائه برنامه سرمایهگذاری برای کربنزدایی در اروپا، ۸۰ درصد از مجوزهای رایگان انتشار را دریافت خواهند کرد.بخش باقیمانده مجوزها تنها پس از اجرای واقعی سرمایهگذاریها در اختیار شرکتها قرار میگیرد. همچنین، در صورت ناتوانی شرکتها در ارائه برنامه معتبر یا عدم تحقق نقاط عطف تعیینشده، امکان لغو مجوزهای اختصاصیافته وجود خواهد داشت.
ایسیل معتقد است این الزام میتواند وابستگی به افشاگریهای داوطلبانه و کلی ESG را کاهش داده و جای آن را به برنامههای استاندارد، الزامآور و حسابرسیشده کربنزدایی بدهد؛ موضوعی که به سرمایهگذاران دید روشنتری درباره میزان واقعی تعهد شرکتها به اقتصاد کمکربن خواهد داد.
Nick Gaskell، مدیر ارشد سرمایهگذاری پایدار در Aberdeen Investments که حدود ۳۸۴ میلیارد پوند (۵۱۶ میلیارد دلار) دارایی را مدیریت میکند، گفت این سیاست تلاش میکند میان حفظ انگیزههای ناشی از قیمتگذاری کربن و نیاز صنایع دشوار برای کاهش انتشار به سرمایهگذاری تعادل ایجاد کند.
میلیاردها یورو مجوز رایگان در معرض تغییر قرار دارد
اتحادیه اروپا از سال ۲۰۱۳ تاکنون حدود ۲۵۵ میلیارد یورو مجوز رایگان انتشار دیاکسیدکربن در اختیار صنایع قرار داده است تا هزینههای کربنی شرکتها کاهش یابد و توان رقابت آنها در برابر رقبای خارجی حفظ شود.بر اساس قوانین جدید پیشنهادی، شرکتها باید در پروژههای کربنزدایی سرمایهگذاریهایی انجام دهند که ارزش آنها حداقل معادل ارزش مالی مجوزهای رایگان دریافتی باشد.
این برنامه بخشی از تلاش گستردهتر بروکسل برای تقویت پایه صنعتی اروپا و تشویق شرکتها به سرمایهگذاری در داخل اتحادیه اروپا به جای انتقال سرمایه به کشورهایی مانند آمریکا یا چین است.
با این حال، برخی کارشناسان به تناقض موجود در سیاستهای اخیر اتحادیه اروپا اشاره کردهاند. این پیشنهاد در حالی شرکتها را ملزم به ارائه برنامههای سرمایهگذاری اقلیمی میکند که اتحادیه اروپا چند ماه پیش الزام مشابهی را از قانون «دقت لازم» شرکتها (Due Diligence Law) با هدف کاهش بروکراسی حذف کرده بود.این موضوع نشاندهنده دشواری اروپا در ایجاد تعادل میان اهداف اقلیمی، کاهش فشارهای مقرراتی بر کسبوکارها و حفظ رقابتپذیری صنعتی است.
نگرانی درباره تضعیف محدودیتهای انتشار کربن
سرمایهگذاران معتقدند موفقیت اصلاحات ETS در نهایت به این بستگی دارد که آیا ابزارهای جدید پاسخگویی میتوانند اثر کاهش محدودیتهای انتشار در سایر بخشهای اصلاحات را جبران کنند یا خیر.Rikke Berg Jacobsen، رئیس ESG در صندوق بازنشستگی AkademikerPension، گفت: «ما از پیشنهاد هدایت بیشتر درآمدهای ETS به سمت کربنزدایی صنعتی و پیوند تخصیص رایگان مجوزها با سرمایهگذاریهای معتبر در مسیر گذار حمایت میکنیم.»
وی افزود پرسش اصلی این است که آیا این اقدامات برای جبران کاهش فشارهای کربنی در اصلاحات جدید کافی خواهد بود یا خیر؛ زیرا نسخه پیشنهادی ETS در مجموع به صنایع اجازه انتشار بیشتر دیاکسیدکربن را خواهد داد.
مذاکرات نهایی میان دولتهای اروپایی آغاز میشود
کشورهای عضو اتحادیه اروپا و پارلمان اروپا طی یک سال آینده درباره نسخه نهایی اصلاحات ETS مذاکره خواهند کرد و ممکن است تغییراتی در پیشنهاد کمیسیون اروپا اعمال شود.Peter Liese، نمایندهای که رهبری مذاکرات از سوی بزرگترین گروه سیاسی پارلمان اروپا را برعهده خواهد داشت، از ایده پیوند مجوزهای رایگان انتشار با سرمایهگذاری در اروپا حمایت کرد.
او گفت: «ما میخواهیم زمان بیشتری در اختیار صنعت قرار دهیم، اما در این دوره آنها نباید دست روی دست بگذارند و هیچ اقدامی انجام ندهند. هدف ما سرمایهگذاری در داخل اتحادیه اروپاست و این پیشنهاد، این هدف را بسیار مؤثرتر محقق میکند.»
این اصلاحات در صورت تصویب میتواند مسیر جدیدی برای صنایع سنگین اروپا، بهویژه فولاد، سیمان و سایر بخشهای پرمصرف انرژی، ایجاد کند؛ صنایعی که همزمان با فشارهای اقلیمی، با چالش رقابت جهانی و هزینههای بالای گذار سبز مواجه هستند.
