زنگ خطر برای صنعت فولاد؛ سقوط حاشیه سود از ۳۶ درصد به ۱۲ درصد
مدیرعامل شرکت سرمایهگذاری توسعه معادن و فلزات با هشدار نسبت به کاهش مستمر حاشیه سود در زنجیره معدن و فولاد، افزایش هزینههای انرژی، مازاد ظرفیت تولید و کاهش انگیزه سرمایهگذاری، بر ضرورت اصلاح سیاستهای اقتصادی، توسعه فناوری و ارتقای بهرهوری در صنعت فولاد تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، اردشیر سعدمحمدی در چهارمین سمینار تحلیلی فولاد و صنایع معدنی ایران با تشریح روند سودآوری صنایع معدنی و فولادی اظهار کرد: برنامهریزی در کل زنجیره زمانی معنا پیدا میکند که مسیر حرکت و روندهای پیشرو بهدرستی شناسایی شود. بر اساس بررسی متوسط شرکتهای کشور، حاشیه سود بخش کانیهای فلزی از ۵۷ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۲۴ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. این شاخص در صنعت فولاد نیز از ۳۶ درصد در سال ۱۴۰۰ به ۱۲ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
وی افزود: با چنین روندی باید پرسید انگیزه سرمایهگذاری جدید در این بخش چیست. وقتی روند کاهش سودآوری بهروشنی در نمودارها دیده میشود، لازم است در سیاستها و نگاههای موجود تجدیدنظر شود.
ضرورت اصلاح سیاستهای اقتصادی
مدیرعامل ومعادن با مقایسه وضعیت بانکها و صنایع تولیدی گفت: حاشیه سود بانکها از حدود ۳۴ درصد در سال ۱۴۰۰ به حدود ۵۰ درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است؛ در حالی که بانکها تولیدکننده نیستند و اشتغال مستقیم ایجاد نمیکنند. بانک باید در خدمت تولید باشد، اما ارقام نشان میدهد هزینه تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی بسیار بالا است و این مسئله ضرورت اصلاح سیاستگذاری و مدیریت اقتصادی را دوچندان میکند.
سعدمحمدی همچنین با اشاره به ارزش حدود ۸۵ میلیارد دلاری کل بازار سرمایه ایران، تصریح کرد: این رقم نشان میدهد ارزش واقعی شرکتهای بورسی بهدرستی منعکس نشده است. تداوم این روند میتواند تمایل سرمایهگذاران برای ورود به بخش تولید را کاهش دهد و سرمایهها را به سمت بخشهای دیگر هدایت کند.
وی با اشاره به ظرفیتهای ایجادشده در صنعت فولاد هشدار داد: نسبت تولید به ظرفیت در جهان حدود ۶۸ تا ۷۰ درصد است، اما این نسبت در ایران پایینتر بوده و با روند فعلی احتمالاً به حدود ۵۶ تا ۵۷ درصد خواهد رسید. بنابراین، در صورت بیتوجهی به بازارهای صادراتی و میزان تقاضا، صنعت فولاد طی پنج سال آینده با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.
مدیرعامل ومعادن ادامه داد: با شرایط فعلی، بخشی از تولید گندله در ماههای آینده ممکن است بدون مشتری باقی بماند؛ زیرا قیمتهای موجود صرفه اقتصادی لازم را ندارد. قیمت سنگآهن و هزینههای تولید شامل آب، برق، دستمزد و سایر هزینهها باید در یک توازن اقتصادی قرار گیرد.
انرژی؛ تهدید اصلی سودآوری
سعدمحمدی پیشنهاد ایجاد یک سامانه دائمی و برخط برای پایش وضعیت زنجیره معدن و فولاد را مطرح کرد و گفت: تصمیمگیریهای روزمره بدون رصد دقیق وضعیت زنجیره میتواند به خطاهای جدی منجر شود.
وی با اشاره به نیاز انرژی زنجیره فولاد اظهار کرد: برای تولید هر تن محصول نهایی نورد، از مرحله کنسانتره تا نورد، حدود ۴۴۴ مترمکعب گاز، هزار و ۱۰۷ کیلوواتساعت برق و سههزار و ۶۰۰ لیتر آب مصرف میشود.
مدیرعامل ومعادن افزود: در بسیاری از کشورهای جهان، سهم آب، برق و گاز از بهای تمامشده فولاد بین ۱۲ تا ۲۰ درصد است، اما افزایش تعرفههای انرژی در ایران با شیب بسیار بیشتری در حال وقوع است. نرخ برق صنایع فولادی از سال ۱۴۰۰ روند صعودی قابلتوجهی داشته و حتی در بورس انرژی به حدود ۲۰ هزار تومان رسیده است. این افزایش هزینهها یکی از عوامل اصلی کاهش حاشیه سود فولاد از ۳۶ درصد به ۱۲ درصد بوده است.
وی با بیان اینکه رشد مقطعی سودآوری برخی شرکتها نباید موجب خطای تحلیلی شود، گفت: افزایش نرخ بهرهبرداری از ظرفیت یا تغییر ترکیب تولید میتواند در کوتاهمدت سودآوری را افزایش دهد؛ زیرا با افزایش تولید، هزینههای ثابت بهتر سرشکن میشوند.
سعدمحمدی درباره هزینههای گاز، گازوئیل و آب نیز گفت: قیمت گاز همچنان در حال افزایش است و احتمال تغییر مجدد نرخها وجود دارد. افزایش قیمت گازوئیل نیز هزینه حملونقل و فعالیتهای معدنی را بالا میبرد. تعرفه آب نیز روند افزایشی دارد و آب انتقالی از خلیج فارس و عمان هزینه قابلتوجهی به صنایع تحمیل میکند.
او تأکید کرد: با روند فعلی، طی دو تا سه سال آینده قیمت انرژی در ایران به قیمتهای جهانی نزدیک خواهد شد و مزیت سنتی انرژی ارزان برای صنعت فولاد از بین میرود. بنابراین، سرمایهگذاری در فناوریهای نوین، کاهش مصرف انرژی و بهبود بهرهوری دیگر یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
فناوری و بهرهوری؛ مسیر حفظ رقابتپذیری
مدیرعامل ومعادن با اشاره به الزامات بینالمللی صادرات و مالیات کربن گفت: از سال ۲۰۲۸ واحدهایی که گواهیهای لازم را نداشته باشند، در صادرات با هزینههای اضافی از جمله مالیات کربن مواجه خواهند شد. این موضوع ضرورت برنامهریزی برای کاهش مصرف انرژی و تغییر فناوری را افزایش میدهد.
سعدمحمدی در پایان گفت: اگر صنعت فولاد با روند فعلی ادامه دهد، بهتدریج سهم خود را در بازار سرمایه از دست خواهد داد. سرمایهگذاری، بهرهوری و کاهش قیمت تمامشده باید در اولویت قرار گیرد. افزایش تولید بهتنهایی به معنای بهرهوری نیست؛ بهرهوری واقعی زمانی محقق میشود که فناوریهای نوین به کاهش قیمت تمامشده یا افزایش سطح ایمنی منجر شوند.
