بازار فولاد در تعطیلات: سنگ ‌آهن در مسیر صعود و انتظار برای افزایش تقاضا

مهسا نیکدل_ پایگاه خبری «معدن نامه»: بازار جهانی فولاد در هفته گذشته همچنان تحت تأثیر هم‌زمان چند عامل متضاد قرار داشت. از یک سو افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی درباره عرضه و مسیرهای تجارت و از سوی دیگر رکود فصلی و توقف تقاضا، اجازه نداد بازار مسیر مشخصی را در پیش بگیرد. در این میان، سنگ ‌آهن اندکی افزایش قیمت داشت، قراضه و برخی محصولات فولادی کاهش یافتند و بیلت دریای سیاه در محدوده قبلی باقی ماند.

نگرانی از عرضه سنگ ‌آهن قیمت را بالا کشید

در بازار واردات سنگ ‌آهن چین، قیمت سنگ ‌آهن با خلوص ۶۱ درصد در ابتدای هفته حدود ۹۵ دلار به ازای هر تن CFR چین بود و در پایان هفته به نزدیک ۹۶ دلار رسید.

البته در میانه هفته و هم‌زمان با کاهش فعالیت بازار، قیمت تا حدود ۹۳ دلار نیز عقب نشست، اما در ادامه نگرانی‌ها نسبت به وضعیت آینده عرضه، به‌ویژه در پی افزایش تنش میان چین و شرکت معدنی ریو تینتو، موجب بازگشت قیمت شد.

در مجموع رشد حدود یک‌دلاری سنگ‌آهن را نمی‌توان نشانه آغاز یک روند صعودی قدرتمند دانست بلکه این افزایش بیشتر حاصل نگرانی‌های سمت عرضه در بازاری است که همچنان با ضعف تقاضا مواجه است.

رکود تابستانی قراضه ادامه دارد

بازار قراضه نیز هفته‌ای آرام و کاهشی را پشت سر گذاشت. در بازار واردات ترکیه قیمت قراضه سنگین ۲۰-۸۰ با ۲ دلار کاهش به حدود ۳۷۵ دلار هر تن CFR رسید.

رکود فصلی و کاهش فعالیت بازار فولاد در تابستان مهم‌ترین عامل فشار بر قیمت قراضه بود. در شرق آسیا نیز قراضه وارداتی در محدوده ۳۷۰ دلار هر تن CFR بدون تغییر باقی ماند.

در بازار ژاپن قراضه صادراتی سنگین کلاس ۲ با کاهش قابل‌توجه‌تری مواجه شد و از ۳۲۱ دلار به ۳۰۷ دلار هر تن فوب رسید. این کاهش نشان‌دهنده ضعف نسبی تقاضای منطقه‌ای برای این ماده اولیه است.

بیلت: بازارها در مسیرهای متفاوت

بازار بیلت در نقاط مختلف جهان عملکرد یکسانی نداشت. متوسط قیمت بیلت صادراتی دریای سیاه در حدود ۴۶۵ دلار هر تن فوب ثابت ماند.

در بازار داخلی چین قیمت بیلت با یک دلار کاهش به ۴۳۲ دلار هر تن درب کارخانه رسید. در مقابل بازار واردات ترکیه شاهد بهبود قیمت بود و بیلت در حدود ۴۹۰ دلار هر تن CFR شنیده شد که ۵ دلار بالاتر از هفته قبل بود.

در جنوب شرق آسیا اما روند معکوس بود و بیلت وارداتی با افت ۵ دلاری به ۴۸۰ دلار هر تن CFR رسید.

در بازار ایران قیمت شمش تحت تأثیر کاهش تقاضا و نزول نرخ ارز کاهش یافت. بنابراین برخلاف برخی بازارهای جهانی که نگرانی‌های عرضه مانع افت بیشتر قیمت شده، در بازار داخلی ضعف تقاضا همچنان عامل اصلی فشار بر قیمت شمش است.

مقاطع: کاهش قیمت در ایران، ثبات نسبی در بازار جهانی

در بازار جهانی مقاطع، قیمت میلگرد صادراتی ترکیه در ۵۷۷ دلار هر تن فوب ثابت ماند. در بازار داخلی ترکیه نیز میلگرد با ۵ دلار افزایش به حدود ۵۸۵ دلار هر تن درب کارخانه رسید.

در مقابل میلگرد صادراتی چین با ۳ دلار کاهش، ۴۸۴ دلار هر تن فوب معامله شد.

در بازارهای توسعه‌یافته نیز تغییر چندانی مشاهده نشد؛ میلگرد در بازار داخلی اروپا حدود ۶۷۵ یورو هر تن درب کارخانه و در بازار آمریکا حدود ۹۴۵ دلار هر شورت تن باقی ماند.

اما بازار داخلی ایران شرایط متفاوتی داشت. سکوت تقاضا و کاهش نرخ ارز موجب افت قیمت میلگرد شد و کاهش تقاضا همچنین قیمت تیرآهن را تحت فشار قرار داد.

ورق: کاهش قیمت در بازارهای آسیایی

بازار ورق گرم نیز هفته‌ای عمدتاً کاهشی را پشت سر گذاشت. متوسط قیمت ورق گرم صادراتی چین با ۳ دلار کاهش به ۴۹۲ دلار هر تن فوب رسید.

ورق گرم صادراتی دریای سیاه نیز ۱۰ دلار ارزان شد و در حدود ۵۱۰ دلار هر تن فوب قرار گرفت. در جنوب شرق آسیا کاهش قیمت شدیدتر بود و ورق گرم وارداتی از ۵۲۵ دلار به ۵۰۹ دلار هر تن CFR رسید.

با این حال در بازارهای اروپا و آمریکا ثبات بیشتری دیده شد. شاخص قیمت ورق گرم در بازار داخلی اروپا حدود ۷۱۵ یورو هر تن درب کارخانه و در بازار آمریکا حدود ۱۱۸۰ دلار هر شورت تن باقی ماند.

بازار ورق ایران: تعطیلی تقاضا را متوقف کرد

در بازار داخلی ایران قیمت ورق سیاه دو میلی‌متر رول مبارکه از یک میلیون و ۹۰ هزار ریال در روز شنبه به یک میلیون و ۷۵ هزار ریال در روز چهارشنبه رسید. این کاهش جزئی در شرایطی رخ داد که بازار عملاً فعالیت چندانی نداشت.

در بازار ورق اکسین تقاضا همچنان ضعیف بود اما افزایش قیمت اسلب مانع از افت قیمت ورق شد.

بازار ورق سرد نیز در شرایط سکوت قرار داشت. ضعف تقاضا از یک سو و قیمت مواد اولیه از سوی دیگر، اجازه تغییر قابل‌توجه قیمت را نداد.

در بازار ورق گالوانیزه نیز نیمه‌تعطیل بودن بازار موجب شد قیمت‌ها تقریباً بدون تغییر باقی بمانند.

بازار جهانی میان جنگ و رکود

تصویر کلی بازار جهانی فولاد را می‌توان در یک دوگانه خلاصه کرد: افزایش هزینه‌ها و ریسک‌های ژئوپلیتیکی از یک سو و توقف تقاضا از سوی دیگر.

تنش‌های منطقه‌ای، نگرانی درباره مسیرهای حمل‌ونقل و احتمال اختلال در مسیرهای مهم تجارت دریایی، ریسک عرضه و هزینه حمل را افزایش داده است. در چنین شرایطی، حتی اخبار مربوط به احتمال اختلال در مسیر باب‌المندب نیز می‌تواند بر انتظارات بازار اثرگذار باشد.

از سوی دیگر ضعف تقاضا اجازه نمی‌دهد این ریسک‌ها به‌طور کامل خود را در قیمت محصولات فولادی نشان دهند. به همین دلیل بازار در وضعیت کش‌وقوس میان ریسک عرضه و ضعف مصرف قرار گرفته است.

در این شرایط سنگ ‌آهن حدود یک دلار افزایش قیمت داشت و به نزدیک ۹۶ دلار CFR چین رسید، در حالی که قراضه ترکیه ۲ دلار افت کرد و به ۳۷۵ دلار رسید. بیلت دریای سیاه در ۴۶۵ دلار ثابت ماند و ورق گرم صادراتی چین نیز با کاهش ۳ دلاری به ۴۹۲ دلار رسید. میلگرد صادراتی ترکیه نیز در ۵۷۷ دلار ثابت ماند.

در بازار انرژی نیز نفت که یکی از متغیرهای مهم هزینه تولید و حمل‌ونقل در زنجیره فولاد است، با نوسان شدید مواجه بود و فشار ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی همچنان بر چشم‌انداز بازارها سایه انداخته است.

با وجود این نوسانات، فعالان بازار در بسیاری از بخش‌ها بر این باورند که قیمت‌ها به محدوده‌های نزدیک به کف رسیده‌اند و فضای چندانی برای کاهش بیشتر وجود ندارد، هرچند تا زمانی که تقاضا فعال نشود، انتظار جهش قابل‌توجه قیمت نیز دشوار است.

بازار ایران: تعطیلی، تقاضا را از معادله خارج کرد

بازار داخلی فولاد در هفته گذشته بیش از هر چیز تحت تأثیر تعطیلات و کاهش فعالیت اقتصادی قرار داشت. مراسم اربعین در ایران عملاً محدود به یک روز نیست و در بسیاری از بخش‌های اقتصادی، آثار آن در طول یک هفته دیده می‌شود. در نتیجه بخش قابل‌توجهی از بازار فولاد در هفته گذشته در وضعیت نیمه‌تعطیل قرار داشت.

در چنین شرایطی کاهش حجم معاملات باعث شد قیمت‌ها بیش از آنکه بر مبنای تقابل عرضه و تقاضای واقعی شکل بگیرند، تحت تأثیر نرخ ارز و انتظارات فعالان بازار قرار داشته باشند.

از سوی دیگر در هفته جاری نیز چند روز تعطیلی در پیش است و بنابراین احتمال تداوم رکود معاملاتی وجود دارد. در چنین بازاری، نرخ ارز می‌تواند به مهم‌ترین متغیر تعیین‌کننده جهت قیمت‌ها تبدیل شود.

دلار متغیر تعیین‌کننده بازار فولاد

یکی از نکات مهم در شرایط فعلی بازار داخلی، تغییر رفتار نوسانات نرخ ارز است. کاهش فاصله زمانی میان دوره‌های کف و سقف قیمت ارز، این پیام را برای بازار دارد که ظرفیت نوسان صعودی همچنان وجود دارد.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بخش قابل‌توجهی از مواد اولیه و محصولات زنجیره فولاد، به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم تحت تأثیر قیمت‌های جهانی و نرخ ارز قرار دارند.

در چنین شرایطی حتی زمانی که تقاضای مصرفی در بازار ضعیف است، کاهش بیشتر قیمت محصولات فولادی لزوماً آسان نیست زیرا هزینه جایگزینی مواد اولیه و انتظارات تورمی می‌تواند در برابر کاهش قیمت مقاومت ایجاد کند.

نشانه دیگری از این وضعیت را می‌توان در رفتار برخی خریداران غیرسنتی بازار فولاد مشاهده کرد. ورود شرکت‌هایی خارج از زنجیره سنتی فولاد، از جمله برخی شرکت‌های دارویی و فعالان حوزه خودرو، به معاملات شمش در رینگ صادراتی، می‌تواند نشانه‌ای از تلاش بنگاه‌ها برای حفظ ارزش نقدینگی و پوشش ریسک افزایش هزینه‌های آتی باشد.

در واقع در شرایطی که چشم‌انداز نرخ ارز و هزینه‌های تولید با ابهام همراه است، شمش و محصولات فولادی می‌توانند برای برخی بنگاه‌ها به ابزاری برای مدیریت ریسک تبدیل شوند.

بازار در انتظار پایان تعطیلات

در مجموع هفته گذشته را نمی‌توان هفته‌ای تعیین‌کننده برای بازار فولاد دانست. حجم پایین معاملات داخلی، تعطیلات و ضعف تقاضا اجازه نداد روند واقعی بازار به‌درستی نمایان شود.

در بازار جهانی نیز افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی از یک سو و رکود تقاضا از سوی دیگر، قیمت‌ها را در محدوده‌ای نوسانی نگه داشته است. سنگ ‌آهن اندکی تقویت شده، قراضه کاهش یافته، بیلت عمدتاً باثبات بوده و ورق گرم در بازارهای آسیایی تحت فشار قرار گرفته است.

اکنون پرسش اصلی بازار این نیست که قیمت‌ها در کوتاه‌مدت چند دلار بالا یا پایین خواهند رفت مسئله مهم‌تر این است که آیا با بازگشت فعالیت اقتصادی و پایان تعطیلات، تقاضای واقعی به بازار بازخواهد گشت یا رکود معاملاتی همچنان ادامه پیدا می‌کند؟

اگر تقاضا فعال شود، حتی افزایش محدود هزینه‌های مواد اولیه و انرژی می‌تواند زمینه رشد قیمت محصولات فولادی را فراهم کند. اما اگر رکود ادامه یابد، بازار داخلی احتمالاً همچنان درگیر رقابت میان کاهش قدرت خرید، نرخ ارز و هزینه‌های رو به افزایش تولید خواهد بود.