برق؛ بزرگ‌ترین چالش صنعت آلومینیوم
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، هوشنگ گودرزی، نایب‌رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران، مهم‌ترین چالش امروز صنعت آلومینیوم را ناترازی انرژی و محدودیت تأمین برق دانست و اظهار کرد: در شرایط فعلی، به‌ویژه در فصل تابستان، قطعی و محدودیت برق بیشترین آسیب را به صنایع بالادستی و پایین‌دستی این صنعت وارد کرده است. کاهش تولید ناشی از این شرایط، در نهایت به کمبود عرضه و افزایش قیمت محصولات آلومینیومی در بازار منجر می‌شود.
وی با اشاره به وضعیت تأمین مواد اولیه افزود: آلومینای مورد نیاز صنعت عمدتا از مسیر خلیج فارس تأمین می‌شود و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه، قیمت تمام‌شده این ماده اولیه را افزایش داده است. با این حال، به گفته مدیران بخش بالادستی، در حال حاضر مشکلی در تأمین آلومینا وجود ندارد و نیاز صنعت برای چند ماه آینده نیز پیش‌بینی و تأمین شده است.
گودرزی درباره وضعیت صادرات صنعت آلومینیوم گفت: مازاد تولید شمش که در بازار داخلی به فروش نمی‌رسد، همچنان به بازارهای خارجی صادر می‌شود. بخش عمده این صادرات از طریق مسیر دریایی به کشورهایی مانند چین و از طریق مسیر زمینی به ترکیه انجام می‌شود. اگرچه این مسیرها با برخی مشکلات همراه هستند، اما صادرات همچنان ادامه دارد.
او با بیان اینکه صنایع پایین‌دستی به دلیل محدودیت‌های انرژی با ظرفیت پایین فعالیت می‌کنند، تصریح کرد: در بسیاری از واحدها، قطعی برق به مدت دو تا سه روز در هفته، تولید را به‌طور محسوسی کاهش داده است. این موضوع علاوه بر کاهش عرضه، افزایش قیمت محصولات را نیز به دنبال داشته و آثار آن در بازار قابل مشاهده است.
لزوم تغییر استراتژی صادراتی
نایب‌رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران با تأکید بر ضرورت توسعه صادرات محصولات با ارزش افزوده بیشتر اظهار کرد: پیشنهاد اصلی ما این است که به جای صادرات شمش، زمینه صادرات محصولات پایین‌دستی فراهم شود؛ زیرا این محصولات ارزش افزوده بیشتری برای اقتصاد کشور ایجاد می‌کنند. پیشنهادهای مختلفی نیز در این زمینه به دستگاه‌های مسئول ارائه شده که همچنان در دست بررسی است.
وی درباره جایگاه ایران در بازار جهانی آلومینیوم نیز گفت: با وجود رشد تقاضای جهانی برای آلومینیوم در صنایع خودروهای برقی، انرژی‌های تجدیدپذیر و شبکه‌های انتقال برق، سهم ایران در بازارهای جهانی طی سال‌های اخیر تغییر محسوسی نداشته است. شرکت‌های ایرانی همچنان در بازارهای سنتی خود حضور دارند؛ به‌گونه‌ای که عمده محصولات پایین‌دستی به کشورهای همسایه صادر می‌شود و ترکیه نیز همچنان یکی از مهم‌ترین خریداران شمش آلومینیوم ایران است.
گودرزی محدود بودن ظرفیت تولید را مهم‌ترین مانع توسعه صادرات عنوان کرد و افزود: تولید شمش کشور در اختیار چهار شرکت اصلی است که بیش از نیمی از تولید خود را به بازار داخلی اختصاص می‌دهند و تنها مازاد آن صادر می‌شود. از این رو، توسعه صادرات نیازمند سرمایه‌گذاری بیشتر در بخش بالادستی و همچنین گسترش صنایع پایین‌دستی است.
وابستگی به واردات، چالش استراتژیک
او در ادامه به وابستگی صنعت آلومینیوم ایران به واردات آلومینا اشاره کرد و گفت: به دلیل محدودیت ذخایر بوکسیت در کشور، این وابستگی همچنان ادامه خواهد داشت. طی سال‌های گذشته طرح‌هایی مانند سرمایه‌گذاری در معادن بوکسیت گینه و احداث واحدهای تولید آلومینا در حاشیه خلیج فارس برنامه‌ریزی شده و در یک تا دو سال اخیر نیز اقدامات بیشتری برای پیشبرد این پروژه‌ها انجام شده است.
به گفته نایب‌رئیس سندیکای صنایع آلومینیوم ایران، اجرای این برنامه‌ها نیازمند بهبود شرایط حمل‌ونقل و لجستیک دریایی است تا امکان واردات پایدار بوکسیت و تولید آلومینا در داخل کشور فراهم شود.
گودرزی در پایان با اشاره به تأثیر محدودیت‌های انرژی بر آینده صنعت آلومینیوم تأکید کرد: توسعه سرمایه‌گذاری و افزایش صادرات، بیش از هر چیز به امنیت سرمایه‌گذاری وابسته است. این امنیت نیز به عواملی مانند ثبات در حمل‌ونقل، لجستیک، تأمین سرمایه و شرایط کلی اقتصاد بستگی دارد و طبیعتا تحولات سیاسی و امنیتی منطقه نیز بر چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در این صنعت اثرگذار خواهد بود.
