فلزات سنگین در آب لوله کشی | دشمن خاموش حافظه کودکان
اگر فرزندتان به تازگی حواسش پرت شده، درس هایش را زودتر از حد معمول فراموش می کند یا نمره هایش بدون دلیل روشن افت کرده، نباید علت را بدون بررسی به یک عامل خاص نسبت داد. با این حال، مواجهه طولانی مدت با برخی فلزات سنگین مانند سرب می تواند برای سلامت عصبی و عملکرد شناختی کودکان نگران کننده باشد.
فلزات سنگین موجود در آب آشامیدنی ممکن است بدون تغییر محسوس در رنگ، بو یا طعم آب وجود داشته باشند.
سرب، آرسنیک و کادمیوم از جمله همین فلزاتی هستند که گاهی از لوله های فرسوده ساختمان های قدیمی یا منابع آب زیرزمینی آلوده وارد شیر آشپزخانه می شوند و خانواده اصلا از وجودشان خبر ندارد.
فلزات سنگین چگونه وارد آب می شوند؟

در بسیاری از خانه های قدیمی، لوله های آب از جنس سرب یا اتصالات لحیم شده با سرب ساخته شده اند که با گذر سال ها خورده، زنگ زده و فرسوده می شوند.
وقتی آب برای مدتی، مثلا در طول شب، داخل همین لوله های فرسوده می ماند، مقداری از این فلزات به آرامی در آب حل می شود و وارد جریان آبی می شود که صبح از شیر آشپزخانه بیرون می آید.
منابع آب زیرزمینی و چاه های نزدیک به مناطق کشاورزی یا صنعتی هم می توانند از همان ابتدا و پیش از رسیدن به لوله کشی خانه، آلوده به آرسنیک یا کادمیوم باشند.
نکته نگرانکننده این است که این فلزات نه رنگ خاصی دارند و نه بو یا طعم غیرعادی، به همین دلیل خانوادهها معمولاً هیچوقت متوجه حضورشان در آب نمیشوند.
آب همین لوله ها هم برای نوشیدن مستقیم استفاده می شود و هم برای پختن غذا، شستن میوه و تهیه شیر خشک کودکان، پس مسیر ورود این فلزات به بدن بیشتر از یک راه است. حتی مقدار کم اما مداوم و روزانه این فلزات هم در طول ماه ها و سال هابه تدریج در بدن کودک تجمع پیدا می کند و می تواند بر حافظه و توانایی های شناختی او اثر بگذارد.
در خانههایی که کیفیت آب از نظر وجود آلایندههای محلول نیاز به بررسی دارد، یکی از گزینههای مورد استفاده، سیستمهای تصفیه آب مبتنی بر اسمز معکوس (RO) است. در این سیستم، آب پس از عبور از فیلترهای پیشتصفیه به ممبران میرسد، غشای نیمهتراوا میتواند بخشی از مواد محلول و آلایندههای موجود در آب را جدا کند.
فیلتر ممبران دستگاه تصفیه آب آکواپرفکت نیز در چنین سیستمهایی بهعنوان یکی از اجزای اصلی مرحله اسمز معکوس، برای کاهش برخی ناخالصیها و آلایندههای محلول به کار میرود.
میزان حذف هر آلاینده به مشخصات ممبران، کیفیت آب ورودی، فشار سیستم و شرایط نگهداری دستگاه بستگی دارد.
با این حال، استفاده از دستگاه تصفیه آب نباید جایگزین آزمایش کیفیت آب شود، زیرا ابتدا باید مشخص شود مشکل آب چیست و آیا سیستم انتخابشده توانایی کاهش آلاینده موردنظر را دارد یا خیر.
تاثیر سرب و فلزات سنگین در آب بر مغز و حافظه کودکان، زنگ خطر برای والدین

پژوهش های علمی منتشر شده در نشریات معتبر پزشکی و بررسی های سازمان های بهداشتی بین المللی نشان داده اند مصرف مداوم آب حاوی سرب و برخی فلزات سنگین دیگر توسط کودکان می تواند با عواملی مانند:
- افت تمرکز
- ضعف حافظه کوتاه مدت
- کاهش کارکردهای اجرایی مغز
همراه باشد.
مغز کودکان زیر 6 سال به دلیل رشد سریع و شکل گیری مداوم مسیرهای عصبی، آسیب پذیرتر از بزرگسالان در برابر این فلزات است.
با این حال این یافته ها به معنای قطعیت در هر کودک نیست، شدت اثر به میزان و مدت مواجهه بستگی دارد و برای تشخیص دقیق همیشه باید با پزشک متخصص اطفال یا نورولوژیست مشورت کرد.
6 راهکار نجات حافظه کودکان از فلزات سنگین موجود در آب خانه
برای جلوگیری از بروز مشکلات مرتبط با حافظه و تمرکز کودکان، رعایت موارد زیر می تواند به بهبود کیفیت آب مصرفی کمک کند:
۱. آزمایش کیفیت آب:
اولین قدم، آزمایش آب خانه در یک آزمایشگاه معتبر و مستقل است تا میزان دقیق فلزات سنگین و نوع فلز موجود در آب مشخص شود.
۲. بررسی نتیجه آزمایش:
پس از دریافت نتایج، باید مشخص شود که آیا غلظت فلزات سنگین از حد مجاز بالاتر است یا خیر و کدام فلز نیاز به توجه بیشتری دارد.
۳. استفاده از دستگاه تصفیه آب مناسب:
اگر نتیجه آزمایش نگران کننده باشد، می توان از دستگاه تصفیه آب خانگی مجهز به فیلتر ممبران (RO) استفاده کرد. این سیستم می تواند بسیاری از آلاینده های محلول، برخی فلزات سنگین، میکروب ها و ذرات معلق را کاهش دهد.
4. تعویض و نگهداری منظم فیلترها:
عملکرد دستگاه تصفیه آب به کیفیت و زمان تعویض فیلترها وابسته است؛ بنابراین فیلترها باید طبق دستورالعمل سازنده و میزان مصرف آب، به موقع تعویض شوند.
5. آزمایش مجدد آب:
پس از نصب دستگاه، بهتر است آب خروجی دوباره آزمایش شود تا مشخص شود سیستم تصفیه تا چه اندازه غلظت آلاینده موردنظر را کاهش داده است.
رعایت همین نکات ساده و کم هزینه می تواند خطر رسیدن فلزات سنگین به بدن کودکان خانواده را به طور محسوسی کاهش دهد.