نبرد بر سر معدن راهبردی کلتان «روبایا» در شرق کنگو

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، درگیری‌های شدید در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو بر سر کنترل معدن راهبردی کلتان روبایا بالا گرفته است. این معدن سهم قابل‌توجهی در تولید جهانی کلتان دارد و در کانون رقابت‌های ژئوپلیتیکی و معدنی قدرت‌های بزرگ قرار گرفته است.

نبردی سخت در منطقه ماسِیسی از استان کیوو شمالی در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو برای کنترل معدن راهبردی کلتان روبایا جریان دارد. این معدن پیش‌تر از سوی دولت کنگو در قالب پیش‌نویس توافقی به دولت ایالات متحده آمریکا پیشنهاد شده بود. بر اساس این توافق، در برابر دریافت کمک‌های نظامی برای نیروهای مسلح کنگو (FARDC)، دسترسی آمریکا به مواد معدنی راهبردی برای صنایع نظامی و غیرنظامی فراهم می‌شود. این پیشنهاد در دوره دولت دونالد ترامپ مطرح شده است.

کلتان ماده اولیه تولید تانتالوم است، فلزی مقاوم در برابر حرارت که در ساخت نیمه‌هادی‌ها، قطعات هوافضا، رایانه‌ها، تلفن‌های همراه و توربین‌های گازی کاربرد دارد. معدن روبایا حدود ۱۵ درصد از تولید جهانی کلتان را تأمین می‌کند. استخراج در این معدن به‌طور کامل به‌صورت دستی و توسط ساکنان محلی انجام می‌شود و این کارگران تنها چند دلار در روز درآمد دارند. برآوردها نشان می‌دهد برای تبدیل این معدن به یک واحد صنعتی، به سرمایه‌گذاری ۵۰ تا ۱۵۰ میلیون دلاری نیاز است.

منطقه روبایا در محدوده تحت کنترل شورشیان طرفدار رواندا، موسوم به M23/AFC قرار دارد. این گروه بین ژانویه و فوریه سال گذشته بخش‌های وسیعی از استان‌های کیوو شمالی و کیوو جنوبی را تصرف کرده بود. اکنون دولت کینشاسا ناگزیر است کنترل معادنی را که مشمول توافق‌های احتمالی هستند، دوباره به دست گیرد.

در حال حاضر عملیات بازپس‌گیری روبایا توسط نیروهای شبه‌نظامی طرفدار دولت موسوم به وازالاندو هدایت می‌شود. این عملیات از ۲۰ فوریه آغاز شد زمانی که گروه‌های وابسته به وازالاندو حملات متعددی را در منطقه ماسِیسی با تمرکز بر معادن روبایا آغاز کردند.

پس از تصرف شهرهای کاسِنی، چوگی و کینیگی، منابع محلی از پیشروی نیروهای وازالاندو به سمت روستاهای رونگی، کابارا، کیرولی و کانیالو خبر می‌دهند. این روستاها در فاصله حدود ۱۰ کیلومتری محدوده معدنی قرار دارند. این عملیات نظامی موجب جابه‌جایی گسترده جمعیت شده است. از ۲۳ فوریه حرکت‌های قابل‌توجه جمعیتی در روبایا مشاهده شده و بسیاری از خانواده‌ها از بیم گرفتار شدن در میان آتش درگیری، خانه‌های خود را ترک کرده‌اند. برخی به سمت نگوگو، بیهامبوه و موشاکی رفته‌اند، برخی راهی گوما شده‌اند و گروهی نیز به استان کیوو جنوبی پناه برده‌اند. اغلب آوارگان تنها توانسته‌اند ضروری‌ترین وسایل خود را همراه ببرند.

عملیات وازالاندو با پشتیبانی پهپادهای مسلح FARDC انجام می‌شود که مواضع شورشیان را بمباران می‌کنند. نکته قابل‌توجه آن است که به احتمال زیاد این پهپادها ساخت چین هستند که این موضوع تناقضی آشکار با هدف کاهش وابستگی آمریکا به زنجیره‌های تأمین تحت کنترل پکن ایجاد می‌کند.

فهرستی که جمهوری دموکراتیک کنگو به سرمایه‌گذاران آمریکایی ارائه کرده، علاوه بر روبایا، شامل ذخایر لیتیوم مانونو، معادن مس و کبالت شرکت Chemaf در کاتانگای علیا و لوالابا، و معدن ژرمانیوم–گالیوم در لوبومباشی است.