بازار فلزات زیر سایه تنشهای خاورمیانه: صعود قیمتها در کنار نوسان تقاضا
درگیریهای نظامی اخیر در خاورمیانه و افزایش تنشها، بازار جهانی فلزات را با شوکی همزمان در عرضه و تقاضا مواجه کرده است و در حالیکه اختلال در زنجیره تأمین و رشد هزینه انرژی قیمتهایی مانند آلومینیوم و مس را صعودی کرده، نیکل و سایر فلزات پایه زیر سایه مازاد عرضه و عدم اطمینان از شرایط اقتصادی، وارد دورهای از نوسان شدید شدهاند.
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: افزایش تنشها در خاورمیانه طی هفتههای اخیر، بازار جهانی فلزات را وارد فاز تازهای از نوسان و کرده است و اختلال در زنجیرههای تأمین و رشد هزینههای انرژی، از یکسو قیمتها را افزایش داده و از سوی دیگر، چشمانداز افزایش تقاضا را دچار مخاطره کرده است.
جهش شاخص فلزات با محوریت آلومینیوم و مس
دادههای London Metal Exchange نشان میدهد شاخص فلزات این بازار به رکورد تاریخی جدیدی رسیده است. رشد نزدیک به ۱۲ درصدی این شاخص طی چهار هفته، عمدتاً تحت تأثیر جهش قیمت آلومینیوم و احیای بازار مس رقم خورده است.
آلومینیوم که بیشترین وزن را در این شاخص دارد، از زمان آغاز درگیریها در منطقه حدود ۱۵ درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است. دلیل اصلی این رشد، اختلال در عرضه بهویژه پس از حملات به واحدهای ذوب در منطقه خلیج فارس و همچنین انسداد تنگه هرمز است. این تنگه مسیری حیاتی است که نقشی کلیدی در حملونقل انرژی و مواد اولیه دارد.
در کنار آلومینیوم، مس نیز با رشد ۱۱ درصدی در هفتههای اخیر به نزدیکی رکورد تاریخی خود رسیده است. این رشد قیمت نیز علاوه بر بهبود تقاضای چین، از فضای روانی ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی ناشی شده است.
نیکل میان فشار عرضه اندونزی و ریسکهای ژئوپلیتیکی
در بازار نیکل شرایط پیچیدهتر است. گزارش جدید BMI نشان میدهد که اگرچه قیمت این فلز در سال جاری رشد محدودی داشته، اما نسبت به سطح پیش از آغاز درگیریها کاهش یافته است.
بهگفته تحلیلگران، بازار نیکل بیش از سایر فلزات تحت تأثیر شرایط عرضه بهویژه در کشور اندونزی قرار دارد. این کشور با افزایش ظرفیت تولید نیکل باعث تشدید مازاد عرضه در بازار جهانی شده است که پیشبینی میشود این مازاد در سال ۲۰۲۶ به بیش از ۳۲۰ هزار تن برسد.
با این حال جنگ در خاورمیانه از مسیرهای غیرمستقیم بر نیکل نیز اثر گذاشته است. وابستگی بالای صنایع فرآوری نیکل اندونزی به واردات گوگرد از خاورمیانه (که حدود ۶۷ درصد آن از این منطقه تأمین میشود) باعث شده هرگونه اختلال در عرضه، هزینه تولید را افزایش داده و به بالاتر رفتن قیمتها منجر شود.
افزایش هزینه انرژی عامل مشترک فشار بر بازار
یکی از مهمترین دلایل تأثیر جنگ بر قیمتها، افزایش قیمت انرژی است. رشد قیمت انرژی نهتنها تولید فلزات انرژیبر مانند آلومینیوم و نیکل را تحت فشار قرار داده، بلکه باعث افزایش انتظارات تورم برای آینده شده است.
این شرایط بانکهای مرکزی از جمله فدرال رزرو را به سمت اتخاذ سیاستهای پولی انقباضیتر سوق داده و در نتیجه، چشمانداز رشد اقتصادی و تقاضای فلزات را تضعیف کرده است.
بازار میان امید به برقراری صلح و تداوم تنشها
اعلام آتشبس میان ایران و آمریکا در اوایل آوریل، تا حدی از شدت نگرانیها کاست و باعث بازگشت نسبی قیمتها شد. با این حال، تداوم تنشهای سیاسی در منطقه موجب شده بازار فلزات همچنان نسبت به تحولات ژئوپلیتیکی حساس باقی بماند.
در چنین شرایطی، تحلیلگران معتقدند بازار با یک وضعیت دوگانه مواجه است: از یکسو اختلال در عرضه، محدودیتهای لجستیکی و افزایش هزینهها باعث افزایش قیمتها میشود و از سوی دیگر ریسک رکود اقتصادی و کاهش تقاضا، مانع از شکلگیری یک روند صعودی پایدار میشود.
چشمانداز پیش رو
چشمانداز کوتاهمدت بازار فلزات با نوسان بالا همراه خواهد بود، بهویژه برای نیکل که همزمان تحت تأثیر مازاد عرضه و ریسکهای ژئوپلیتیکی قرار دارد. آلومینیوم و مس نیز بیشترین واکنش را به اختلالات عرضه و تحولات انرژی نشان دادهاند.
با این حال در افق بلندمدت عواملی مانند گذار به انرژیهای پاک، توسعه خودروهای برقی و افزایش تقاضای صنعتی، همچنان از رونق بازار فلزات حمایت خواهند کرد. هرچند مسیر دستیابی به این چشمانداز در سایه تحولات خاورمیانه پرنوسان به نظر میرسد.
