جنگ در خاورمیانه و موج گرانی در صنایع هند: از نساجی تا فولاد زیر فشار هزینهها
با تشدید درگیریها در غرب آسیا و افزایش اختلال در مسیرهای حیاتی تجارت دریایی بهویژه در تنگه هرمز، پیامدهای اقتصادی جنگ تنها به بازار نفت و گاز محدود نمانده است. افزایش قیمت انرژی و مواد پتروشیمی اکنون زنجیره تولید صنایع مختلف در هند، از نساجی و مواد شیمیایی گرفته تا معدن و فولاد، را تحت فشار قرار داده و نگرانیها درباره رشد هزینههای تولید و اختلال در تأمین مواد اولیه را افزایش داده است.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، با افزایش تنشها و درگیریها در غرب آسیا، پیامدهای اقتصادی آن تنها به بازار نفت و گاز محدود نمانده است. افزایش قیمت انرژی و اختلال در مسیرهای تجاری جهانی بهویژه در تنگه هرمز، اکنون صنایع مختلف هند از جمله نساجی، معدن، فولاد و حتی تولید مواد شیمیایی را تحت فشار قرار داده است.
موج افزایش قیمت در بازار مواد شیمیایی
کارشناسان میگویند درگیریهای منطقهای باعث قیمتگذاریهای جدید در بازار جهانی مواد شیمیایی شده است. به گفته «آجای جوشی» کارشناس صنعت مواد شیمیایی، تنها در یک هفته قیمت ۷۳ کالای مرتبط با این صنعت افزایش یافته و برخی از آنها حتی بیش از ۶۰ درصد رشد داشتهاند.
به گفته او دلیل اصلی این افزایش قیمت اختلال در جریان نفتا است، ماده اولیهای که واحدهای پتروشیمی آسیا برای ۶۰ تا ۸۰ درصد خوراک خود به آن وابستهاند و بخش مهمی از انتقال آن از مسیر تنگه هرمز انجام میشود.
او تأکید میکند که هند از جمله کشورهایی است که بیشترین آسیبپذیری را دارد زیرا این کشور برای بسیاری از مواد اولیه به واردات از غرب آسیا وابسته است، از جمله به بیش از ۵۰٪ نفت خام، حدود ۵۰ تا ۵۵٪ گاز طبیعی مایع (LNG) و موادی مانند اتیلن گلیکول، پلیمرها، متانول و کودهای شیمیایی.
همزمان تضعیف ارزش روپیه در برابر دلار نیز فشار هزینهها را بیشتر کرده است.
تأثیر بر صنایع مختلف؛ از نساجی تا پوشک و رنگ
یک مدیر صنعتی اعلام کرده است که اثرات بحران در سه سطح «اختلال در تأمین مواد اولیه و افزایش هزینه حملونقل و کانتینرها»، «کاهش دسترسی به بازارهای صادراتی در غرب آسیا» و «افزایش قیمت سوخت و مواد اولیه پتروشیمی مانند گاز طبیعی و LPG» دیده میشود.
در نتیجه قیمت بسیاری از مواد اولیه صنعتی به سرعت افزایش یافته است. برای مثال قیمت مالئیک انهیدرید (ماده مورد استفاده در رزینهای پلیاستر) حدود ۶۱٪ افزایش یافته است. همچنین قیمت اتیلن که برای تولید پلاستیکهایی مانند پلیاتیلن و PVC استفاده میشود بیش از ۳۵٪ رشد داشته و قیمت اسید اکریلیک که در تولید چسب، رنگ، محصولات بهداشتی مانند پوشک و نوار بهداشتی، پارچه و مواد تصفیه آب کاربرد دارد، بیش از ۳۰٪ افزایش یافته است.
فشار هزینهها در صنعت نساجی
صنعت نساجی هند نیز با زنجیرهای از افزایش هزینهها روبهرو شده است. فرآیندهایی مانند رنگرزی، سفیدگری و تکمیل پارچه انرژیبر هستند و افزایش قیمت سوخت باعث بالا رفتن هزینه تولید شده است.
همچنین بسیاری از رنگها و مواد شیمیایی نساجی از مشتقات پتروشیمی تولید میشوند. طبق گفته یکی از تولیدکنندگان بزرگ نساجی در ایالت گجرات، قیمت برخی از این مواد در هفتههای اخیر نزدیک به ۵۰ درصد افزایش یافته است.
یکی از مهمترین الیاف مورد استفاده در این صنعت یعنی پلیاستر نیز حدود ۱۵ درصد گرانتر شده و احتمال افزایش بیشتر آن وجود دارد زیرا این الیاف از مواد پتروشیمی تولید میشود.
افزایش هزینه بستهبندی
افزایش قیمت پلاستیک باعث شده هزینه بستهبندی محصولات نساجی نیز بالا برود. در برخی موارد قیمت مواد بستهبندی پلاستیکی برای تولیدکنندگان دو برابر شده است.
در نتیجه، برخی تولیدکنندگان به سمت بستهبندی کاغذی رفتهاند، اما افزایش تقاضا برای کاغذ نیز باعث بالا رفتن قیمت آن شده است.
تأثیر بر بخش معدن
در بخش معدن نیز افزایش قیمت سوخت به طور مستقیم هزینه استخراج و حمل مواد معدنی را بالا برده است. بسیاری از تجهیزات معدنی مانند بیلهای مکانیکی، دستگاههای حفاری و کامیونهای حمل سنگ معدن با سوخت فسیلی کار میکنند و افزایش قیمت سوخت باعث رشد هزینههای عملیاتی شرکتهای معدنی شده است.
فشار بر صنعت فولاد
صنعت فولاد هند نیز از پیامدهای این بحران بینصیب نمانده است. یکی از مشکلات اصلی اختلال در تأمین زغالسنگ ککشو (Coking Coal) است که مادهای حیاتی برای تولید فولاد در کورههای بلند محسوب میشود.
واردات این ماده در هند طی سالهای اخیر افزایش یافته و از ۵۱ میلیون تن در سال ۲۰۲۱ به حدود ۵۸ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ رسیده است. در حال حاضر حدود ۹۵ درصد نیاز صنعت فولاد هند به این ماده از طریق واردات تأمین میشود.
به گفته فعالان صنعت فولاد، قیمت زغالسنگ ککشو در برخی موارد حدود ۱۰ درصد افزایش یافته که دلیل آن تأخیر در حملونقل دریایی است. بسیاری از محمولهها از آفریقا ارسال میشوند و مسیر آنها از خلیج فارس عبور میکند.
خطر برای صنعت شیشه
صنعت تولید شیشه هند نیز با خطر جدیدی روبهرو است. دولت در حال بررسی کاهش عرضه گاز طبیعی به این صنعت است.
تولید شیشه یک فرآیند پیوسته و ۲۴ ساعته است و کورههای آن نمیتوانند متوقف شوند. اگر جریان گاز طبیعی حتی برای مدت کوتاهی قطع شود، ممکن است کورهها به طور ناگهانی خاموش شوند و آسیب فنی جدی ایجاد شود.
به گفته فعالان این صنعت، حتی اختلالهای کوتاه در تأمین گاز میتواند پیامدهای شدید و گاه غیرقابل جبران داشته باشد.
جمعبندی
جنگ و تنشهای منطقهای در غرب آسیا، فراتر از بازار نفت، زنجیرهای از اثرات اقتصادی را در صنایع مختلف ایجاد کرده است. اختلال در مسیرهای تجاری، افزایش قیمت مواد پتروشیمی و بالا رفتن هزینه انرژی باعث شده صنایع متعددی در هند از نساجی و معدن گرفته تا فولاد و شیشه با افزایش هزینهها و فشارهای اقتصادی روبهرو شوند.
