معاون برنامهریزی فولادتکنیک مطرح کرد؛
واردات اسلب راه نجات صنایع پاییندست
مهران محجوبنژاد، معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک اعلام کرد که صنعت فولاد ایران در حالی سال ۱۴۰۴ را با عملکردی موفق پشت سر گذاشت که جنگ سال ۱۴۰۵ سه کارخانه بزرگ فولادی را از مدار خارج کرد و چشمانداز تولید را بهطور جدی تغییر داد.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» او گفت: «اگر جنگ رخ نمیداد، تولید امسال بین ۳۴ تا ۳۵ میلیون تن و ظرفیت اسمی حدود ۵۹ میلیون تن میرسید، اما با عدم بازگشت این واحدها، ۱.۱ تا ۱.۵ میلیون تن از ظرفیت اسمی و ۱۱ تا ۱۱.۵ میلیون تن از ظرفیت عملیاتی از دست میرود و تولید فولاد خام کشور به حدود ۲۲.۵ میلیون تن کاهش مییابد.» او تأکید کرد: واردات اسلب برای جلوگیری از آسیب به صنایع پاییندستی اجتنابناپذیر است.
مهران محجوبنژاد، معاون برنامهریزی فولادتکنیک با تشریح وضعیت صنعت فولاد در سال ۱۴۰۴ و آثار جنگ بر ظرفیت تولید در سال ۱۴۰۵، اعلام کرد: «فولاد یکی از صنایع برخوردار کشور است که طی سالهای اخیر جایگاه قابل توجهی در اقتصاد ملی داشته و سال ۱۴۰۴ را نیز با عملکرد موفق پشت سر گذاشت.»
او با اشاره به اینکه در سال گذشته وضعیت تولید و تجارت فولاد در شرایط نسبتاً باثباتی قرار داشت، افزود: «بهبود زیرساختهای انرژی نسبت به سال قبل، مدیریت بهتر واحدهای تولیدی و همچنین نقش تالار دوم در بورس کالا، مجموعه عوامل مثبتی بودند که به بهبود شرایط صادرات و مدیریت بازار کمک کردند. در حوزه تأمین انرژی نیز با ورود نیروگاههای جدید به مدار، نگرانیهای قبلی تا حد قابل توجهی کاهش یافت.»
بهگفته محجوبنژاد، سال ۱۴۰۴ صنعت فولاد با کارنامهای مطلوب بسته شد. «تولید فولاد کشور در سال گذشته به حدود ۳۲.۲ میلیون تن رسید. از نظر ظرفیتسازی نیز به هدف سند چشمانداز ۱۴۰۴ دست یافتیم و ظرفیت فولاد کشور به رقم ۵۵ میلیون تن رسید؛ هدفی که از سال ۱۳۹۲ در طرح جامع فولاد پیگیری میشد. هرچند بین ظرفیت اسمی و تولید واقعی همچنان فاصله وجود دارد که بخشی از آن ناشی از محدودیتهای انرژی و بخشی نیز ناشی از تکنولوژی و بهرهوری پایین برخی واحدهاست.»
خسارت جدی به سه کارخانه بزرگ فولادی در اثر جنگ
معاون برنامهریزی فولاد تکنیک با اشاره به وقوع جنگ در سال ۱۴۰۵ و آسیب واحدهای اصلی تولید کشور گفت: «متأسفانه امسال با وجود چشمانداز مثبت، سه واحد بزرگ فولادی شامل فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و فولاد سفیددشت آسیب جدی دیدند. این سه کارخانه که در مجموع جزو ظرفیتهای بسیار مهم کشور بودند و با آسیب به آنها حدود ۱.۸ میلیون تن ظرفیت تولید از مدار خارج شد.»
او توضیح داد: «براساس برآوردها، حدود ۷۰۰ هزار تن از این آسیبها مربوط به مبارکه، حدود ۳۸۰ هزار تن مربوط به فولاد خوزستان و حدود ۸۰ هزار تن مربوط به سفیددشت است. این سه واحد همگی تولید فعال داشتند و بیشترین آسیب در بخش اسلب اتفاق افتاد؛ چراکه اسلب ماده اولیه خطوط نوار گرم و صنایع پاییندستی محسوب میشود.»
محجوبنژاد اظهار کرد: «اگر جنگ رخ نمیداد، پیشبینی ما برای تولید امسال بین ۳۴ تا ۳۵ میلیون تن بود و ظرفیت اسمی نیز به حدود ۵۹ میلیون تن میرسید. اما با فرض عدم بازگشت این سه واحد به مدار، انتظار داریم حدود ۱.۱ تا ۱.۵ میلیون تن از ظرفیت اسمی و حدود ۱۱ تا ۱۱.۵ میلیون تن از ظرفیت عملیاتی کشور تحتتأثیر قرار گیرد. در این سناریوی بدبینانه، تولید فولاد خام کشور بدون احتساب واحدهای آسیبدیده، حدود ۲۲.۵ میلیون تن خواهد بود.»
مازاد گندله و شرایط آهن اسفنجی
معاون برنامهریزی فولاد تکنیک در ادامه به وضعیت مواد اولیه اشاره کرد و گفت: «در سال ۱۴۰۵ کشور با مازاد قابل توجه گندله مواجه میشود. با فرض عدم بازگشت واحدهای آسیبدیده، حدود ۱۶ میلیون تن گندله مازاد خواهیم داشت. سال گذشته حدود ۱۲ میلیون تن گندله صادر شد و اگر امسال ۲۰ میلیون تن دیگر نیز اضافه شود، مجموع مازاد گندله کشور به حدود ۲۷ تا ۲۸ میلیون تن خواهد رسید. این حجم مازاد برای اقتصاد مطلوب نیست و بهتر است در زنجیره داخلی جذب شود؛ با این حال عدم جذب داخلی میتواند مسیر تهاتر و تجارت خارجی را فعال کند.» او همچنین درباره آهن اسفنجی گفت: «سال گذشته حدود ۳۹ میلیون تن آهن اسفنجی تولید شد. برای امسال نیز حدود ۳۸ تا ۳۹ میلیون تن برآورد میشود و حدود ۸ میلیون تن ظرفیت جدید نیز در آستانه ورود به مدار قرار دارد.»
محجوبنژاد درباره فولاد میانی توضیح داد: «برای امسال حدود ۲۲.۵ میلیون تن ظرفیت تولید فولاد خام داریم که از این میزان، حدود ۴ میلیون تن اسلب و ۱۸ میلیون تن بیلت و بلوم خواهد بود. در بخش اسلب، حدود ۱.۶ میلیون تن مربوط به فولاد سبا و حدود ۹۰۰ هزار تن مربوط به جهانآرا در منطقه اروند است.»
آیا واردات اسلب به نفع زنجیره فولاد است؟
او در بخش اصلی گفتوگو در پاسخ به پرسش درباره واردات اسلب گفت: «با توجه به شرایط تولید اسلب و نیاز قطعی صنایع پاییندستی، واردات اسلب میتواند به نفع زنجیره فولاد باشد؛ بهویژه اگر امکان تبدیل اسلب وارداتی به ورق گرم در داخل فراهم شود. در این صورت، ارزش افزوده بیشتری نصیب کشور خواهد شد.»
محجوبنژاد تأکید کرد: «اگر واردات اسلب به هر دلیل با مشکل مواجه باشد، باید همزمان دو مسیر یعنی واردات ورق گرم و تأمین اسلب را در نظر گرفت تا صنایع پاییندستی آسیب نبینند. فولاد مبارکه با شناختی که از بازار داخلی و شبکه توزیع دارد، فعلاً گزینه مناسبتری برای مدیریت بخش ورق گرم است.»
آمار صادرات و تراز تجاری
محجوبنژاد با تشریح میزان صادرات فولاد کشور گفت: «سال گذشته حدود ۸ تا ۸.۵ میلیارد دلار صادرات داشتیم و حدود یک میلیارد دلار واردات، بنابراین تراز تجاری فولاد حدود ۷.۴ میلیارد دلار مثبت بود.» او برای سال جاری پیشبینی کرد که صادرات کنسانتره، گندله و سنگآهن: حدود ۳.۵ تا ۴ میلیون تن معادل ۳ تا ۴ میلیارد دلار، صادرات شمش: حدود ۱.۷ تا ۱.۸ میلیارد دلار و صادرات محصولات نهایی: حدود ۱.۲ تا ۱.۳ میلیارد دلار، بهویژه در بازارهایی نظیر عراق، افغانستان و عمان خواهد رسید. در مجموع ارزش صادرات فولاد کشور امسال حدود ۷.۵ تا ۷.۷ میلیارد دلار پیشبینی میشود. از سوی دیگر، واردات حدود ۳ تا ۴ میلیارد دلار خواهد بود که بخش عمده آن به نیازهای قدیمی و حدود ۲.۵ تا ۳.۵ میلیارد دلار آن به واردات اسلب یا ورق مربوط است.»
معاون برنامهریزی فولاد تکنیک در پایان گفت: «اگر روند بازسازی واحدهای آسیبدیده سرعت بگیرد، برآوردهای تولیدی و ظرفیت حتماً تغییر خواهد کرد. اما در سناریوی فعلی که بازگشت کامل این سه واحد محتمل نیست، باید بهصورت همزمان واردات اسلب و تولید ورق گرم را بررسی کرد. اگر امکان واردات اسلب فراهم شود و خط گرم مبارکه فعال باشد، این مسیر ارزش افزوده بیشتری برای کشور ایجاد خواهد کرد؛ در غیر این صورت باید هر دو گزینه بهطور موازی دنبال شود تا زنجیره پاییندستی دچار اختلال نشود.»
