سامانه شهاب وارد مدار عملیاتی شد؛ فولاد مبارکه و سبا به شبکه هوشمند حمل پیوستند

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»،  در صنایع بزرگ و زنجیره‌ای همچون فولاد، حمل‌ونقل صرفاً جابه‌جایی کالا از مبدأ به مقصد نیست؛ بلکه شریان حیاتی زنجیره تأمین و ضامن تداوم تولید محسوب می‌شود. حجم انبوه مواد اولیه و محصولات، در کنار تعدد بازیگران این عرصه، مدیریت یکپارچه اطلاعات و عملیات لجستیک را به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل کرده است. در چنین ابعادی، هوشمندسازی و یکپارچه‌سازی داده‌ها، با ارائه تصویری دقیق از جریان بار، نقشی کلیدی در کاهش خطا، افزایش سرعت عملیاتی و ارتقای کیفیت تصمیم‌گیری ایفا می‌کند.

در همین راستا، سامانه «شهاب» (شبکه هدایت اطلاعات بار) با همکاری شرکت ایریسا و شرکت فناوری‌های هوشمند ایرانیان (نارون) و با حمایت مدیریت تحول دیجیتال و هوشمندسازی فولاد مبارکه، در گروه فولاد مبارکه و نورد سبا به بهره‌برداری عملیاتی رسیده و توسعه آن در سایر شرکت‌های این گروه نیز در دستور کار قرار گرفته است.

سامانه شهاب با هدف ایجاد بستری واحد برای مدیریت فرایندهای حمل‌ونقل طراحی شده است. این سامانه با برقراری ارتباط میان سامانه‌های سازمانی، شرکت‌های حمل‌ونقل، رانندگان، مبادی بارگیری و مقاصد نهایی، امکان رهگیری هوشمند بار را از لحظه ثبت سفارش تا تحویل نهایی فراهم می‌آورد.

در ادامه، جزئیات دقیق‌تر از نحوه کارکرد و دستاوردهای سامانه «شهاب» را مرور می‌کنیم:

شهاب؛ شبکه یکپارچه مدیریت اطلاعات حمل

مهدی سیروس، معاون سیستم‌های اطلاعاتی شرکت ایریسا، با تشریح قابلیت‌های سامانه شهاب اظهار کرد: شهاب با هدف ایجاد یک جریان یکپارچه اطلاعاتی در زنجیره حمل طراحی شده است تا اطلاعات موردنیاز بازیگران مختلف این زنجیره در زمان مناسب و از مسیر مشخص در اختیار آنها قرار گیرد.

وی افزود: مدیریت و تبادل اطلاعات حمل، ارتباط با سامانه‌های سازمانی، رهگیری بار از مبدأ تا مقصد، مدیریت اطلاعات حواله و بارنامه، فرآیندهای مرتبط با کرایه حمل و ارائه خدمات از طریق اپلیکیشن موبایل رانندگان، از جمله قابلیت‌های اصلی شهاب است.

به گفته معاون سیستم‌های اطلاعاتی شرکت ایریسا، اپلیکیشن رانندگان نیز با فراهم کردن امکاناتی از جمله مشاهده اطلاعات و سوابق حمل، رهگیری سفر، استعلام وضعیت پرداخت کرایه، مدیریت اطلاعات حساب بانکی و استفاده از بارکد در ایستگاه‌های کاری، بخشی از خدمات دیجیتال سامانه شهاب را در اختیار رانندگان قرار می‌دهد.

یکپارچه‌سازی جریان اطلاعات در زنجیره حمل

در ادامه، حمید جانقلیان، مدیر اجرایی پروژه شهاب، درباره وضعیت استقرار این سامانه در گروه فولاد مبارکه اظهار کرد: در فاز نخست، شهاب در فولاد مبارکه و شرکت فولاد و نورد سبا به بهره‌برداری عملیاتی رسیده است. بهره‌برداری در این دو شرکت، علاوه بر فراهم کردن امکان استفاده از سامانه در فرآیند واقعی حمل، تجربه لازم برای تکمیل فرآیندها و آماده‌سازی زیرساخت توسعه آن در سایر شرکت‌های گروه را فراهم کرده است.

وی افزود: در ادامه، فولاد سفیددشت به‌عنوان سومین شرکت گروه در برنامه توسعه شهاب قرار گرفته و مقدمات راه‌اندازی و استقرار سامانه در این شرکت نیز آغاز شده است. برنامه‌ریزی انجام‌شده، توسعه مرحله‌ای سامانه در سایر شرکت‌های گروه فولاد مبارکه را پس از تثبیت و تکمیل فازهای اجرایی دنبال خواهد کرد.

مدیر اجرایی پروژه شهاب درباره ارزیابی عملکرد سامانه نیز بیان کرد: مهم‌ترین شاخص موفقیت شهاب در این مرحله، عبور از مرحله طراحی و توسعه و ورود به بهره‌برداری واقعی در فولاد مبارکه و فولاد سبا است؛ همچنین آغاز فرآیند استقرار در فولاد سفیددشت نشان می‌دهد پروژه وارد مرحله توسعه در سطح گروه شده است.

جانقلیان ادامه داد: ارزیابی دقیق آثار سامانه بر شاخص‌هایی مانند هزینه، زمان و خطا، نیازمند گذشت یک دوره مناسب از بهره‌برداری و مقایسه شاخص‌های عملکردی پیش و پس از استقرار است. از این رو، در مرحله فعلی تمرکز اصلی بر تثبیت فرآیندها، افزایش پوشش سامانه و استخراج شاخص‌های کمی عملکرد قرار دارد.

مدیر اجرایی پروژه شهاب مهم‌ترین دستاورد این سامانه را ایجاد جریان منسجم اطلاعاتی در زنجیره حمل عنوان کرد و گفت: شهاب صرفاً یک سامانه رهگیری بار یا صدور اسناد حمل نیست، بلکه با اتصال اجزای مختلف فرآیند، تلاش می‌کند اطلاعات حمل را از زمان ثبت سفارش خرید و حمل تا رهگیری بار از مبدأ تا مقصد و فرآیند پرداخت کرایه در یک جریان منسجم قرار دهد.

وی افزود: در این زنجیره، شرکت‌های گروه فولاد مبارکه، شرکت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای، رانندگان، مبادی بارگیری، تأمین‌کنندگان و مقاصد، به‌عنوان بازیگران مختلف فرآیند حمل، در یک بستر اطلاعاتی مشترک با یکدیگر در ارتباط قرار می‌گیرند.

شفافیت بیشتر در زنجیره حمل

علیرضا کاظمی، مدیر اجرایی شرکت فناوری‌های هوشمند ایرانیان (نارون)، درباره نقش سامانه شهاب در بهبود فرآیندهای عملیاتی حمل اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین آثار استقرار شهاب، کاهش فعالیت‌های دستی و دوباره‌کاری در گردش اطلاعات است. زمانی که اطلاعات موردنیاز بخش‌های مختلف به‌صورت سیستمی و در یک جریان مشخص منتقل شود، نیاز به ورود مجدد اطلاعات، پیگیری‌های دستی و تبادل چندباره اطلاعات کاهش پیدا می‌کند.

وی افزود: از سوی دیگر، دسترسی برخط به وضعیت بارهای در حال حمل و سفرهای جاری، این امکان را برای شرکت‌های مقصد فراهم می‌کند که پیش از رسیدن بار، از وضعیت محموله‌های در راه و زمان تقریبی ورود آنها اطلاع داشته باشند و برنامه‌ریزی مناسب‌تری برای تخلیه و سایر فرآیندهای مرتبط انجام دهند.

مدیر اجرایی شرکت نارون ادامه داد: رهگیری وضعیت بار و دسترسی به اطلاعات سفر، امکان شناسایی سریع‌تر تأخیرها و مغایرت‌ها را نیز فراهم می‌کند. در نتیجه، مدیران و کارشناسان می‌توانند در صورت بروز تأخیر یا اختلال، در زمان مناسب‌تری نسبت به آن واکنش نشان دهند.

کاظمی، همچنین یکپارچه شدن اطلاعات حواله، بارنامه و پرداخت کرایه را از دیگر ظرفیت‌های سامانه دانست و گفت: تجمیع و گردش سیستمی این اطلاعات می‌تواند به کاهش مغایرت‌های اطلاعاتی، تسریع فرآیندهای کنترلی و مالی و افزایش شفافیت در زنجیره حمل کمک کند.

وی افزود: در مجموع، شهاب با ایجاد دید برخط نسبت به بارهای در راه، کاهش دوباره‌کاری، افزایش شفافیت اطلاعات، تسریع گردش داده و بهبود امکان برنامه‌ریزی برای تخلیه، ظرفیت لازم برای افزایش بهره‌وری و بهبود عملکرد زنجیره حمل را فراهم می‌کند.

تبدیل شهاب به بستر مشترک حمل

مهدی سیروس، معاون سیستم‌های اطلاعاتی شرکت ایریسا، درباره برنامه توسعه شهاب در سایر شرکت‌های گروه نیز اظهار کرد: رویکرد ایریسا این است که شهاب از یک سامانه مورد استفاده در چند شرکت، به بستری مشترک برای مدیریت اطلاعات و فرآیندهای حمل در سطح گروه فولاد مبارکه تبدیل شود.

وی افزود: پس از اجرای فاز نخست در فولاد مبارکه و فولاد سبا و آغاز مقدمات استقرار در فولاد سفیددشت، توسعه سامانه در سایر شرکت‌های گروه نیز به‌صورت مرحله‌ای دنبال خواهد شد و تجربیات حاصل از بهره‌برداری فازهای نخست برای متناسب‌سازی سامانه با نیازهای شرکت‌های مختلف مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

سیروس ادامه داد: توسعه شهاب صرفاً به افزایش تعداد شرکت‌های استفاده‌کننده محدود نخواهد بود و توسعه داشبوردها و گزارش‌های مدیریتی، تکمیل قابلیت‌های رهگیری و پایش بار، توسعه خدمات اپلیکیشن رانندگان، گسترش ارتباط با سامانه‌های سازمانی و تکمیل فرآیندهای مرتبط با اسناد حمل و پرداخت کرایه، از جمله محورهای توسعه سامانه خواهد بود.

وی گفت: در افق بلندمدت، داده‌های ایجادشده در شهاب می‌تواند مبنایی برای تحلیل عملکرد حمل، شناسایی گلوگاه‌ها، بهبود تصمیم‌گیری و بهینه‌سازی فرآیندهای حمل در سطح گروه قرار گیرد. هدف نهایی، ایجاد زیرساختی مشترک برای مدیریت، پایش و تحلیل اطلاعات زنجیره حمل در گروه فولاد مبارکه است؛ زیرساختی که با توسعه تدریجی آن در شرکت‌های مختلف گروه، امکان مدیریت منسجم‌تر فرآیندهای حمل و استفاده مؤثرتر از ظرفیت داده‌ها را فراهم خواهد کرد.