چالشهای صنعت فولاد جهانی در ۲۰۲۶: مازاد عرضه، افت تقاضا و فشارهای تجاری
صنعت جهانی فولاد در حالی وارد سال ۲۰۲۶ میشود که مازاد ظرفیت تولید، افت تقاضا و تشدید سیاستهای حمایتگرایانه تجاری، فشار فزایندهای بر قیمتها و جریانهای تجاری وارد کرده و چشمانداز این صنعت را بیش از هر زمان دیگری به تصمیمات سیاستگذاری گره زده است.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» صنعت فولاد جهان با مجموعهای از چالشهای همزمان مواجه است که از جمله مهمترینهای آن میشود به مازاد عرضه ساختاری گرفته تا افزایش اقدامات حمایتی و عدم اطمینان ناشی از سیاستهای تجاری اشاره کرد. در سال ۲۰۲۵، ظرفیت تولید فولاد با سریعترین نرخ رشد از سال ۲۰۰۹ تا به امروز افزایش یافت و این روند به تشدید تنشهای تجاری، کاهش قیمتها و رقابت شدید میان تولیدکنندگان منجر شد.
بر اساس تازهترین گزارش سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، برنامههای توسعهای در آسیا و خاورمیانه میتواند تا سال ۲۰۲۸ حدود ۱۰۹ میلیون تن ظرفیت جدید به بازار اضافه کند.
رشد هند و مازاد تولید چین
هند همچنان موتور رشد تولید فولاد به شمار میرود. طبق دادههای مؤسسه S&P Global Energy CERA، تولید فولاد خام این کشور در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۱.۴ میلیون تن افزایش خواهد یافت و از سطح تقریبی ۱۵۴ میلیون تن در سال ۲۰۲۵ فراتر میرود. البته فعالان بازار هشدار میدهند که بدون رشد متناسب تقاضای داخلی یا افزایش صادرات، توسعه سریع ظرفیت میتواند به تضعیف طولانیمدت بازار منجر شود.
از سوی دیگر چین نیز با مازاد عرضه شدیدی مواجه است که ریشه در ضعف تقاضای داخلی و تلاش محدود برای کاهش ظرفیت دارد. افزایش صادرات فولاد چین در سال ۲۰۲۵ احتمالا در آینده باعث افزایش اقدامات ضددامپینگ و محدودیتهای تجاری در کشورهای واردکننده خواهد شد.
تعرفهها و بازآرایی جریانهای تجاری
افزایش تعرفههای فولاد آمریکا ذیل بند ۲۳۲ تا سطح ۵۰ درصد، به بازآرایی جریانهای تجاری جهانی دامن زده است. این سیاستها ضمن تقویت تولید داخلی آمریکا و کاهش واردات، سرمایهگذاریهای جدیدی را نیز در این کشور رقم زده است. در مقابل تولیدکنندگان اروپایی با فشار مضاعف ناشی از از دست رفتن بازار آمریکا و ورود حجم بالای فولاد ارزانقیمت به اتحادیه اروپا روبهرو شدهاند.
بر اساس گزارش انجمن فولاد اروپا (Eurofer)، سهم واردات فولاد در بازار اتحادیه اروپا در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۵ به ۲۷ درصد رسیده که بالاترین سطح تاریخی محسوب میشود و این روند همراه با کاهش تولید داخلی، موقعیت فولادسازان اروپایی را بیش از پیش تضعیف کرده است.
افت تولید اروپا و تهدید سرمایهگذاری سبز
تولید فولاد در اتحادیه اروپا طی سالهای اخیر روندی نزولی داشته و از سال ۲۰۱۸ تاکنون حدود ۶۵ میلیون تن کاهش یافته است. تنها در سال ۲۰۲۴، این منطقه حدود ۱۰ میلیون تن ظرفیت تولید را از دست داده که بیشترین افت سالانه ثبتشده به شمار میرود.
کارشناسان معتقدند تداوم مازاد عرضه جهانی و فشارهای قیمتی، سرمایهگذاری در پروژههای کربنزدایی را نیز تحتالشعاع قرار داده است. بسیاری از فولادسازان اروپا ناچار شدهاند برنامههای سرمایهگذاری سبز خود را به تعویق بیندازند که این موضوع میتواند اهداف اقلیمی این قاره را با چالش جدی مواجه کند.
