جهش کمسابقه فلزات گرانبها: پلاتین در آستانه رکورد ۴۰ ساله، نقره اسیر نوسانهای شدید
بازار فلزات گرانبها در واپسین روز سال ۲۰۲۵ شاهد یکی از پرتنشترین و در عین حال پررونقترین دورههای خود بوده است، جایی که پلاتین در مسیر ثبت بزرگترین رشد ماهانه طی نزدیک به چهار دهه قرار گرفته و نقره نیز پس از عبور پرنوسان از مرز ۸۰ دلار، توجه سرمایهگذاران جهانی را به خود جلب کرده است.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، قیمت پلاتین در ماه دسامبر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل بنیادی و سیاستی، جهشی تاریخی را تجربه کرده است. عقبنشینی اتحادیه اروپا از برنامه ممنوعیت کامل موتورهای احتراق داخلی در سال ۲۰۳۵ و الزام به اعمال استانداردهای سختگیرانهتر آلایندگی، چشمانداز تقاضا برای فلزات گروه پلاتین (PGM) را بهطور معناداری تقویت کرده است. این فلزات بهویژه پلاتین و پالادیوم نقش کلیدی در مبدلهای کاتالیستی خودروها دارند و تمدید استفاده از این فناوریها، مصرف آنها را در سالهای آینده تضمین میکند.
بر اساس دادههای بازار، قیمت پلاتین تاکنون در دسامبر حدود ۳۳ درصد افزایش یافته که بزرگترین رشد ماهانه آن از سال ۱۹۸۶ محسوب میشود. این فلز با ثبت رکورد تاریخی ۲۴۷۸ دلار به ازای هر اونس، در مسیر ثبت رشد سالانه ۱۴۶ درصدی قرار دارد که این رشد در صورت تحقق، بیسابقه خواهد بود. پالادیوم و رودیوم نیز همراستا با این روند بهترتیب حدود ۸۰ و ۹۵ درصد در سال جاری افزایش قیمت داشتهاند.
در کنار سیاستهای اروپا، محدودیت عرضه، انتقال بخشی از فلزات گروه پلاتین به آمریکا پس از قرار گرفتن آنها در فهرست مواد معدنی حیاتی ایالات متحده و همچنین آغاز معاملات آتی این فلزات در چین از دیگر محرکهای اصلی بازار بودهاند. چین بهعنوان بزرگترین مصرفکننده فلزات گروه پلاتین با راهاندازی نخستین سازوکار پوشش ریسک داخلی زمینه ورود سرمایههای سفتهبازانه و افزایش حجم معاملات را فراهم کرده است.
همزمان بازار نقره نیز سالی استثنایی را پشت سر گذاشت. قیمت این فلز پس از ثبت رکوردی بالاتر از ۸۴ دلار در هر اونس در معاملات کمحجم پس از تعطیلات به سرعت تا محدوده ۷۰ دلار عقبنشینی کرد که این نوسان یکی از شدیدترین بازگشتهای قیمتی تاریخ نقره به شمار میرود. با این حال نقره همچنان بیش از ۱۵۰ درصد نسبت به ابتدای سال رشد کرده و در زمره پربازدهترین داراییهای کالایی قرار دارد.
افزایش تقاضای سرمایهگذاران چینی، ورود گسترده سرمایه به صندوقهای قابل معامله مبتنی بر پشتوانه فیزیکی (ETFها) و کاهش عرضه قابل دسترس در بازار جهانی از عوامل کلیدی جهش نقره بودهاند. تنها در سال جاری موجودی نقره ETFها بیش از ۱۵۰ میلیون اونس افزایش یافته و فشار مضاعفی بر بازاری وارد کرده که پیشتر نیز با محدودیت عرضه مواجه بوده است.
در عین حال شدت رشد قیمتها باعث شده شاخصهای تکنیکال نشانههایی از اشباع خرید را نشان دهند. افزایش وجه تضمین قراردادهای آتی نقره در بورس کامکس و هزینههای بالای استقراض در بازار لندن، تلاش نهادهای مالی برای مهار ریسک و کنترل نوسان را برجسته کرده است. تبوتاب معاملات اختیار خرید نیز بیانگر حضور پررنگ سفتهبازان در بازار نقره است.
در مجموع همزمانی جهش پلاتین و نوسانهای شدید نقره نشان میدهد بازار فلزات گرانبها در پایان سال ۲۰۲۵ بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر ترکیبی از سیاستگذاریهای صنعتی، تحولات ژئوپلیتیک، عدم قطعیت تجاری و موج سرمایهگذاریهای سفتهبازانه قرار گرفته است. چشمانداز کوتاهمدت این بازارها تا حد زیادی به شفاف شدن سیاستهای تعرفهای آمریکا و تداوم تقاضای چین وابسته خواهد بود که این عوامل میتوانند مسیر بعدی فلزات گرانبها را تعیین کنند.
