گام تازه صنعت فولاد ایران در بومی‌سازی فولادهای پیشرفته
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، صنعت فولاد کشور شاهد ثبت یک دستاورد فنی تازه است، دستاوردی که با تولید کلاف گرم فولاد استحکام‌بالای پیشرفته چندفازی HDT760C، افق جدیدی را پیش روی زنجیره تأمین صنعت خودرو قرار داده است. این محصول که پیش‌تر از مسیر واردات تأمین می‌شد اکنون با اتکا به توان مهندسی داخلی و مدیریت دقیق فرایندهای تولید در داخل کشور به مرحله تولید صنعتی رسیده است.
تولید کلاف گرم فولاد استحکام‌بالای پیشرفته چندفازی HDT760C در شرکت فولاد و نورد سبا به‌عنوان یکی از زیرمجموعه‌های گروه فولاد مبارکه، با موفقیت انجام شده است. این محصول راهبردی با تکیه بر توان مهندسی داخلی و مدیریت دقیق فرایندهای تولید، برای نخستین بار در کشور به مرحله تولید صنعتی رسیده و مسیر جایگزینی نمونه‌های وارداتی در صنعت خودرو را هموار کرده است.
تمرکز بر فولادهای خاص با ارزش‌افزوده بالا
تولید این گرید پیشرفته در ادامه سیاست تمرکز بر فولادهای ویژه و محصولات با کاربردهای راهبردی انجام شده است. طی سال‌های اخیر توسعه فولادهای دوفازی و چندفازی به‌عنوان یکی از محورهای اصلی ارتقای سبد محصولات در دستور کار قرار گرفته و HDT760C را می‌توان یکی از مهم‌ترین خروجی‌های این رویکرد دانست. این گرید به‌طور ویژه در قطعات ایمن‌ساز و سازه‌ای خودروهای سبک و سنگین مورد استفاده قرار می‌گیرد.
کنترل دقیق ذوب: نقطه آغاز مسیر کیفیت
تولید فولادهای پیشرفته خودرویی بدون دستیابی به ذوبی تمیز و کنترل‌شده امکان‌پذیر نیست. این گرید به دلیل کاربرد در قطعات تحت تنش بالا، نیازمند کاهش حداکثری ناخالصی‌ها و کنترل سخت‌گیرانه ترکیب شیمیایی است. اجرای این الزامات در بخش فولادسازی، پایه تولید کلاف گرمی را فراهم کرده که پاسخگوی انتظارات کیفی صنعت خودرو باشد.
چالش‌های ریخته‌گری و عبور از محدودیت‌ها
در مرحله ریخته‌گری، حضور عناصر آلیاژی نظیر کروم، مولیبدن، تیتانیوم و نیوبیوم، سختی تختال را افزایش داده و حساسیت فرایند را بالا می‌برد. هماهنگی میان واحدهای فنی و اعمال تنظیمات دقیق در خنک‌کاری اولیه و ثانویه، امکان تولید تختالی با ابعاد و کیفیت مناسب برای نورد را مهیا کرده و یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های تولید این گرید را پشت سر گذاشته است.
نورد و خنک‌کاری ضامن دستیابی به خواص مکانیکی است
در واحد نورد، کنترل پارامترهای نیرویی در قفسه‌ها و تنظیم نرخ خنک‌کاری در بسترهای خنک‌کننده، نقش تعیین‌کننده‌ای در رسیدن به خواص مکانیکی هدف داشته است. نتیجه این کنترل دقیق، تولید کلاف گرمی است که هم‌زمان از استحکام بالا و قابلیت شکل‌پذیری مطلوب برخوردار است و می‌تواند در فرآیندهای پرس سرد مورد استفاده قرار گیرد.
طراحی متالورژیکی مبتنی بر ریزساختار چندفازی
از منظر مهندسی مواد، طراحی این گرید بر پایه بهره‌گیری هم‌زمان از چند مکانیسم استحکام‌بخشی انجام شده است. ریزساختار چندفازی متشکل از فریت، بینیت و مارتنزیت، در کنار بهینه‌سازی عناصر آلیاژی با استفاده از ابزارهای شبیه‌سازی، امکان دستیابی هم‌زمان به استحکام بالا و شکل‌پذیری قابل قبول را فراهم کرده است.
مشخصات مکانیکی در تراز فولادهای پیشرفته جهانی
HDT760C در رده فولادهای پیشرفته و استحکام‌بالای خودرویی قرار می‌گیرد و با حداقل تنش تسلیم ۶۰۰ و استحکام کششی ۷۶۰ مگاپاسکال، گزینه‌ای مناسب برای تولید اکسل خودرو و قطعات سازه‌ای تقویتی به شمار می‌رود. مقاومت بالاتر در برابر ترک لبه نیز از دیگر ویژگی‌هایی است که دامنه کاربرد این گرید را گسترش می‌دهد.
تقویت جایگاه ایران در زنجیره فولادهای استراتژیک
در نهایت تولید صنعتی کلاف گرم HDT760C را می‌توان فراتر از یک موفقیت فنی دانست. این دستاورد، گامی مؤثر در مسیر بومی‌سازی فولادهای پیشرفته خودرویی و کاهش وابستگی به واردات محسوب می‌شود و جایگاه صنعت فولاد ایران را در زنجیره تأمین فولادهای استراتژیک، به سطحی نزدیک‌تر به تولیدکنندگان مطرح جهانی ارتقا می‌دهد.
