آمریکا از معادن نیوزیلند چه می‌خواهد؟

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، ایالات متحده به‌دنبال حمایت از پروژه‌های آماده اجرا در حوزه مواد معدنی حیاتی در نیوزیلند و دیگر کشورهاست. این اقدام با هدف جبران فاصله ۴۰ ساله این کشور با ابرقدرت رقیب خود؛ چین، در حوزه توسعه و فرآوری مواد معدنی حیاتی و پیش از پایان دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ انجام می‌شود.

این رویکرد در جریان نشست مواد معدنی حیاتی که اوایل ماه جاری در واشنگتن برگزار شد، آشکار شد. در این نشست از یک کارشناس معدنی نیوزیلندی و دیگر نمایندگان خواسته شد ظرفیت‌ها و توانمندی‌های کشور خود را معرفی کنند.

انگیزه اصلی برگزاری این نشست، تلاش ترامپ برای تبدیل آمریکا به رهبر جهانی در تولید و فرآوری مواد معدنی حیاتی بود که این بازار در حال حاضر تحت سلطه چین قرار دارد. نخستین گام آمریکا در این مسیر، گردهم آوردن کشورهای متحد و برنامه‌ریزی برای ایجاد یک زنجیره تأمین مستقل از جمله با مشارکت نیوزیلند، عنوان شده است.

«دانکن هاردی» از شرکت Hardie Pacific در این نشست به همراه نمایندگانی از وزارت امور خارجه نیوزیلند، فرصت‌های مواد معدنی حیاتی این کشور را در واشنگتن معرفی کرد.

هاردی دهه‌ها تجربه فعالیت در بخش مواد معدنی حیاتی در نیوزیلند و استرالیا دارد، اگرچه بخش عمده زمان خود را در استرالیا می‌گذراند، اما شرکت Hardie Pacific همچنان نشانی دائمی خود را در خیابان لیت در شهر داندین حفظ کرده است.

او پیش‌تر شرکت Westland Mineral Sands را بنیان‌گذاری کرده و تا زمان استعفا در سال گذشته، ریاست هیئت‌مدیره آن را بر عهده داشت. شرکت جدید او هم‌اکنون در ساحل غربی جزیره جنوبی نیوزیلند فعالیت‌های معدنی مرتبط با مواد حیاتی دارد و مجوزهای متعددی برای توسعه پروژه‌های جدید در اراضی خصوصی دریافت کرده است.

وزارت خارجه آمریکا هاردی را برای حضور در این رویداد دعوت کرده بود. او پس از شرکت در نشست و ثبت نکات ارائه‌ها، این هفته گزارش خود را به مقامات نیوزیلندی ارائه داد.

در این اجلاس نمایندگان ۲۷ کشور که آمریکا آن‌ها را متحد خود می‌داند حضور داشتند. در مجموع ۱۲۶ نماینده از شرکت‌های اکتشاف و معدن در نشست شرکت کردند و هر شرکت تنها مجاز به اعزام یک نماینده بود.

هاردی در گفت‌وگو با نیوزروم این رویداد را یکی از هیجان‌انگیزترین لحظات حرفه‌ای خود توصیف کرد و با توصیف داگ برگام، وزیر کشور آمریکا، هم‌نظر بود که این نشست را مهم‌ترین گردهمایی تاریخ معاصر در حوزه مواد معدنی حیاتی دانسته بود.

برگام در این نشست، هدف دولت فعلی ترامپ را کاهش فاصله توان فرآوری مواد معدنی آمریکا با چین عنوان کرد. چین ۴۰ سال زودتر وارد این عرصه شده و اکنون بیش از ۹۰ درصد بازار مواد معدنی حیاتی را در اختیار دارد.

برگام که پیش‌تر فرماندار داکوتای جنوبی بود، پیش از ورود به دولت ترامپ در سال ۲۰۲۳ یک شرکت نرم‌افزاری را بنیان‌گذاری و آن را به مایکروسافت فروخته بود. او سپس به‌عنوان مشاور سیاست انرژی فعالیت کرد و در کارزارهایی برای ترجیح زغال‌سنگ بر انرژی بادی نقش داشت.

او در سخنرانی خود ابراز امیدواری کرد که جوانان آمریکایی به‌جای کار در گلدمن ساکس یا نتفلیکس، بخش معدن را انتخاب کنند و تأکید کرد آمریکا قصد دارد ۴۰ سال توسعه چین را تنها در دو سال جبران کند.

دولت ترامپ به‌دنبال آن است که کشورهای متحد، زنجیره تأمینی جایگزین زنجیره تحت کنترل چین و روسیه ایجاد کنند. ازآنجاکه دولت چین فرآوری مواد معدنی را به‌شدت یارانه می‌دهد، استخراج و فرآوری این مواد برای بسیاری از کشورهای مصرف‌کننده صرفه اقتصادی نداشته است.

درصورتی‌که دولت آمریکا بتواند قیمت‌های حداقلی را تضمین کرده و سرمایه لازم برای توسعه را تأمین کند، کشورهای متحد خواهند توانست استخراج، پالایش و تولید مواد معدنی حیاتی را آغاز کنند، محصولاتی که شرکت‌های آمریکایی مانند بوئینگ و مایکروسافت مشتاق خرید آن خواهند بود.

هاردی تأکید کرد شرکت‌کنندگان در نشست، در صورت اشاره به چین، نگاه منفی نداشتند و بیشتر بر این موضوع تأکید می‌کردند که چین زودتر از دیگران به اهمیت مواد معدنی حیاتی پی برده است. به گفته او، دولت آمریکا انتظار دارد کشورها و شرکت‌های حاضر به قراردادهای فعلی خود با تأمین‌کنندگان چینی پایبند بمانند، اما قصد دارد طی چند سال آینده با عرضه محصولات رقابتی، آن‌ها را به سمت خود جذب کند.

آمریکایی‌ها از هر یک از ۲۷ کشور خواسته‌اند مجموعه‌ای از پروژه‌های پیشنهادی ارائه دهند که این پروژه‌ها باید هم در فهرست مواد معدنی حیاتی آمریکا و هم در فهرست کشور میزبان قرار داشته باشند و یا آماده اجرا باشند یا در حال تولید. طولانی بودن فرآیندهای اخذ مجوز نیز به‌عنوان یکی از موانع اصلی توسعه پروژه‌ها مطرح شد.

«ظرفیت چشمگیر» برای صنعت معدن نیوزیلند

نیوزیلند می‌تواند مواد معدنی حیاتی متعددی از جمله تنگستن، آنتیموان، وانادیوم، منگنز و مونزونیت را به این مشارکت تحت رهبری آمریکا عرضه کند.

پتانسیل مواد معدنی حیاتی این کشور سال‌هاست شناخته شده است. معدن‌کاران اولیه طلا در ریفتون به وجود آنتیموان اشاره کرده بودند. تا پیش از کشف کاربرد این عنصر در صنایع الکترونیک، آنتیموان ارزش چندانی نداشت.

«جوزی ویدال» مدیرعامل شورای مواد معدنی نیوزیلند به نیوزروم گفت این کشور نقشی «کوچک اما بالقوه ارزشمند» در تأمین جهانی مواد معدنی حیاتی دارد. به گفته او هم‌اکنون تیتانیوم، وانادیوم، زیرکونیوم، آلومینیوم و عناصر نادر خاکی در نیوزیلند استخراج می‌شود.

ویدال افزود آنتیموان و تنگستن به‌عنوان محصولات جانبی استخراج طلا هنوز وارد مرحله تولید نشده‌اند و منیزیم، پلاتین و فلزات گروه فسفات نیز می‌توانند در دسته پروژه‌های آماده اجرا قرار گیرند. او تأکید کرد این تحولات پتانسیل بزرگی برای صنعت معدن نیوزیلند دارد، اما به معنای افتتاح ناگهانی تعداد زیادی معدن جدید نیست.

تردید منتقدان نسبت به انگیزه‌های پنهان

«کلویی سوآربریک» رهبر مشترک حزب سبز نیوزیلند، به نیوزروم گفت به افکار عمومی گفته شده بود مواد معدنی حیاتی برای گذار به انرژی پاک اهمیت دارند، اما به نظر نمی‌رسد این هدف اصلی آمریکا باشد.

او افزود: دولت ائتلافی نیوزیلند فهرست مواد معدنی حیاتی را با تمرکز بر آینده‌ای پاک معرفی کرده بود، اما اکنون به نظر می‌رسد این منابع از طریق توافق‌های پشت پرده به گسترش نظامی‌گرایانه ترامپ هدایت می‌شوند.

«جین کلسی» استاد بازنشسته دانشگاه اوکلند نیز ماه گذشته با هشدار درباره نشست‌های «محرمانه» با دولت آمریکا، توجه ملی را به این موضوع جلب کرد و اعلام داشت چنین اقداماتی می‌تواند نقض تعهدات دولت در چارچوب معاهده وایتانگی باشد.

با تأیید انجام این مذاکرات و آغاز گفت‌وگوها درباره یک چهارچوب تجاری، کلسی گفت جزئیات نشست دقیقاً مطابق انتظار او بوده است. به گفته وی تمرکز بر پروژه‌های آماده اجرا منطقی است، زیرا افق زمانی آمریکا بسیار کوتاه است و ترامپ فردی بسیار عجول به شمار می‌رود.

از نگاه کلسی، مسئله اصلی آن است که افکار عمومی نیوزیلند چه چیزهایی را می‌داند و چه چیزهایی را نمی‌داند. از جمله موارد نامشخص، نحوه تدوین چهارچوب تجاری، میزان پیشرفت آن، نقش نیوزیلند، تهدیدهای تعرفه‌ای احتمالی و ارتباط آن‌ها با پروژه‌های ارائه‌شده است.

وینستون پیترز وزیر امور خارجه نیوزیلند اعلام کرد هنوز برای اظهارنظر درباره وضعیت این مذاکرات زود است.

کلسی تأکید کرد: آنچه مردم نیوزیلند می‌دانند این است که هر توافقی بر اساس شرایط آمریکا تنظیم خواهد شد. او ابراز تردید کرد که دولت آمریکا نگران پیامدهای این توافق‌ها بر روابط کشورهای شریک با چین یا تعهدات بومی، زیست‌محیطی، اقلیمی و فرآیندهای دموکراتیک آن‌ها باشد.

او گفت: همین موضوع است که محرمانه بودن این روند را تا این حد خطرناک می‌کند.

در مقابل، شین جونز وزیر منابع ادعاهای مربوط به محرمانه بودن را رد کرد و گفت نشست و چهارچوب‌های تجاری به‌طور گسترده در خارج از کشور پوشش داده شده‌اند. بااین‌حال کلسی نبود اطلاع‌رسانی گسترده از سوی دفتر جونز پیش از برگزاری نشست را زیر سؤال برد و گفت: اگر این موضوع تا این حد برای ما خوب است، چرا آن را با صدای بلند اعلام نمی‌کنند؟