مازاد مس آمریکا، کمبود توان ذوب و فرآوری این فلز را پنهان کرده است

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، ایالات متحده با وجود تولید بیش از نیاز داخلی مس خام، به‌دلیل کمبود ظرفیت ذوب و پالایش، همچنان به واردات مس تصفیه‌شده وابسته است و این وضعیت امنیت زنجیره تأمین این فلز راهبردی را با چالش روبه‌رو کرده است.

بر اساس گزارش جدید Benchmark Mineral Intelligence، ایالات متحده از نظر تولید مواد اولیه مس در وضعیت مطلوبی قرار دارد، اما ضعف در حلقه‌های پایین‌دستی زنجیره ارزش این مزیت را تا حد زیادی خنثی کرده است. این گزارش می‌گوید آمریکا می‌تواند از محل تولید معادن داخلی و قراضه حدود ۱۴۶ درصد از تقاضای داخلی مس خود را پوشش دهد در حالی‌ که این نسبت برای China، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مس جهان، تنها ۴۰ درصد است.

با این حال نزدیک به ۴۸ درصد از کنسانتره مس استخراج‌شده در آمریکا صادر می‌شود چراکه ظرفیت ذوب و پالایش داخلی برای تبدیل آن به کاتد مس کافی نیست. آمریکا در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۷۱۴ میلیون تن مس تولید کرد، اما همچنان برای مصرف صنعتی به واردات مس پالایش‌شده وابسته ماند. در عمل بخش قابل‌توجهی از کنسانتره و قراضه مس آمریکا برای فرآوری به خارج از کشور (اغلب به چین) ارسال می‌شود و سپس به‌صورت کاتد مس دوباره به بازار آمریکا بازمی‌گردد.

آلبرت مک‌کنزی تحلیلگر مس در Benchmark می‌گوید: آمریکا نسبت به چین از نظر تأمین مواد اولیه مس خوداتکاتر است، اما مشکل اصلی نبود ظرفیت فرآوری است. به گفته او تمرکز بر توسعه ظرفیت پالایش داخلی می‌تواند امنیت عرضه را مؤثرتر از سرمایه‌گذاری در معادن خارج از کشور تقویت کند.

این گزارش تأکید می‌کند حتی اگر همه معادن برون‌مرزی شرکت‌های آمریکایی کنار گذاشته شوند، آمریکا همچنان از نظر مواد خام مس خودکفا خواهد بود، اما بدون افزایش ظرفیت ذوب و پالایش، این مزیت به محصول نهایی قابل استفاده برای صنعت تبدیل نمی‌شود. مک‌کنزی پیشنهاد می‌دهد پیش از گسترش سرمایه‌گذاری معدنی در خارج، فرآوری قراضه و توسعه پالایش داخلی در اولویت قرار گیرد.

در حال حاضر قراضه نقش مهمی در تأمین مس آمریکا دارد و واحدهای نیمه‌ساخته حجم بالایی از قراضه داخلی را مصرف می‌کنند. با توسعه ظرفیت فرآوری سهم قراضه می‌تواند بیش از پیش افزایش یابد.

یافته‌های این گزارش، تلاش‌های واشنگتن برای تقویت تأمین مواد اولیه از مسیر ابتکارهایی مانند «Project Vault»—که بر افزایش ذخایر و مالکیت دارایی‌های معدنی در کشورهایی مانند جمهوری دموکراتیک کنگو تمرکز دارد—را به چالش می‌کشد. Benchmark می‌گوید به‌دلیل محدودیت ظرفیت فرآوری در آمریکا، مس استخراج‌شده از معادن خارجیِ تحت مالکیت شرکت‌های آمریکایی لزوماً به بازار داخلی بازنمی‌گردد در حالی‌که تولید برون‌مرزیِ شرکت‌های چینی بیشتر به داخل چین هدایت می‌شود.

در مقابل چین با وجود تصور خودکفایی بسیار بیش از تولید خود مس مصرف می‌کند و به واردات مواد خام وابسته است. هرچند شرکت‌های آمریکایی نسبت به چینی‌ها در سرمایه‌گذاری معدنی خارج از کشور عقب‌تر به‌نظر می‌رسند، اما سهم بیشتری از نیاز مواد خام خود را نسبت به تقاضای داخلی کنترل می‌کنند. با این حال به‌گفته مک‌کنزی حجم بالای واردات چین این کشور را همچنان در معرض ریسک‌های ژئوپلیتیک قرار می‌دهد.

نیاز به ۶۰ معدن جدید تا ۲۰۳۰

Benchmark برآورد می‌کند برای پاسخ‌گویی به رشد تقاضای جهانی، تا سال ۲۰۳۰ به ۶۱ معدن جدید مس و حدود ۲۸۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز است. قیمت معیار مس در لندن از ماه اکتبر تاکنون حدود ۴۰ درصد افزایش یافته و اوایل امسال به رکورد ۱۴ هزار دلار رسید؛ افزایشی که ناشی از اختلالات عرضه و نگرانی درباره کمبودهای پیش‌روست.

این چشم‌انداز با پیش‌بینی‌های دیگر صنعت هم‌خوانی دارد. مدیر ارشد بازرگانی BHP پیش‌تر اعلام کرده بود تقاضای جهانی مس تا سال ۲۰۵۰ می‌تواند ۷۰ درصد رشد کند و به ۵۰ میلیون تن در سال برسد که این رشد از نقش مس در فناوری‌های نو، گذار انرژی و اهداف کربن‌زدایی ناشی می‌شود. انتظار می‌رود سهم بخش گذار انرژی از تقاضای مس تا ۲۰۵۰ به ۲۳ درصد برسد در حالی‌که این سهم اکنون حدود ۷ درصد است. همچنین تقاضای بخش دیجیتال (شامل مراکز داده، 5G و هوش مصنوعی) از ۱ درصد به ۶ درصد افزایش خواهد یافت.

برخی پژوهش‌ها نشان می‌دهد تحقق اهداف انتشار خالص صفر تا ۲۰۵۰ ممکن است به احداث ده‌ها تا نزدیک به ۲۰۰ معدن بزرگ مس در جهان (یعنی به‌طور میانگین ۱ تا ۶ معدن بزرگ جدید در هر سال تا میانه قرن) نیاز داشته باشد.