گاز گران، سرمایه‌گذاری در فولاد را تهدید می‌کند
گفت‌وگوی معدن نامه با رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران:
بهرام سبحانی رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در گفت‌وگو با پایگاه خبری «معدن نامه» درباره افزایش قیمت گاز صنایع فولاد اظهار کرد: قیمت گاز مورد استفاده فولادسازی‌های ایران در شرایط فعلی حتی از قیمت‌های جهانی نیز فراتر رفته است و این موضوع می‌تواند یکی از مزیت‌های اصلی صنعت فولاد کشور را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با اشاره به شیوه فعلی قیمت‌گذاری گاز صنایع فولاد افزود: یکی از اشتباهات مهم در این زمینه، یکسان در نظر گرفتن گاز مصرفی فولادسازی‌ها با گاز مورد استفاده در واحدهای پتروشیمی است. در این روش، قیمت‌گذاری گاز با نرخ دلار انجام می‌شود و در نتیجه نرخ گاز مورد استفاده فولادسازی‌ها نیز به سمت نرخ‌های جهانی حرکت می‌کند.
گاز فولاد و پتروشیمی ماهیت یکسانی ندارند
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران با تأکید بر تفاوت میان نقش گاز در صنایع فولاد و پتروشیمی گفت: پتروشیمی‌ها گاز را عمدتاً به‌عنوان ماده اولیه و خوراک برای تولید محصولات خود استفاده می‌کنند، اما در واحدهای فولادی که با روش احیای مستقیم فعالیت می‌کنند، گاز به‌عنوان انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرد.
سبحانی تأکید کرد: به همین دلیل نمی‌توان شرایط مصرف گاز در فولادسازی و پتروشیمی را یکسان تلقی کرد و بر مبنای یک فرمول مشابه برای آن‌ها قیمت تعیین کرد.
این تفاوت ازآن‌جهت اهمیت دارد که بخش قابل‌توجهی از ظرفیت فولاد ایران بر پایه فناوری احیای مستقیم شکل گرفته است. در این روش گاز طبیعی یکی از نهاده‌های اصلی فرآیند تولید است و افزایش نرخ آن مستقیماً هزینه تولید فولاد را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
مزیت گازی پایه توسعه فولاد ایران
سبحانی با اشاره به سابقه توسعه صنعت فولاد کشور گفت: گاز یکی از مزیت‌های اصلی ایران برای فولادسازی بوده است و وجود منابع گسترده گاز طبیعی یکی از عوامل مهمی بود که باعث شد کارخانه‌های فولادسازی ایران به‌جای روش کوره بلند، به سمت تولید فولاد با روش احیای مستقیم حرکت کنند.
به گفته وی، سیاست صنعتی کشور در گذشته بر این مبنا قرار داشت که ایران گاز طبیعی را به‌صورت خام صادر نکند و به‌جای آن، صنایع گازمحور در داخل کشور توسعه پیدا کنند.
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران افزود: توسعه زنجیره فولاد بر پایه این مزیت انرژی شکل گرفت و دسترسی به گاز طبیعی، یکی از عواملی بود که به ایران امکان داد ظرفیت تولید فولاد خود را با استفاده از فناوری احیای مستقیم افزایش دهد.
از این نظر افزایش نرخ گاز تنها تغییر در قیمت یکی از نهاده‌های تولید نیست، بلکه می‌تواند بر یکی از پایه‌های اقتصادی و صنعتی مدل توسعه فولاد ایران اثر بگذارد. صنعتی که بخشی از ظرفیت خود را بر اساس دسترسی به گاز طبیعی توسعه داده، در صورت افزایش قابل‌توجه هزینه این نهاده، بخشی از مزیت اولیه خود را از دست خواهد داد.
هشدار درباره کاهش حاشیه سود و فرار سرمایه
سبحانی در بخش دیگری از گفت‌وگوی خود با معدن نامه، به پیامدهای افزایش نرخ گاز بر اقتصاد شرکت‌های فولادی اشاره کرد و گفت: افزایش قیمت گاز باعث پایین آمدن حاشیه سود فولادسازان می‌شود.
وی ادامه داد: وقتی حاشیه سود کاهش پیدا کند، طبیعی است که سرمایه‌گذاران تمایل کمتری برای سرمایه‌گذاری در این حوزه داشته باشند و سرمایه‌ها به سمت فعالیت‌های دیگری حرکت کند.
این موضوع در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که صنعت فولاد ایران برای تحقق ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده و تکمیل طرح‌های توسعه خود، نیازمند سرمایه‌گذاری‌های جدید است. افزایش هزینه انرژی می‌تواند بازده اقتصادی پروژه‌های جدید را کاهش دهد و در نتیجه تصمیم سرمایه‌گذاران برای ورود به طرح‌های توسعه‌ای را تحت تأثیر قرار دهد.
بر اساس دیدگاه رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، مسئله قیمت گاز را نمی‌توان صرفاً از منظر درآمد دولت یا قیمت‌گذاری یک نهاده بررسی کرد. نرخ انرژی مستقیماً با اقتصاد تولید، حاشیه سود بنگاه‌ها، جذابیت سرمایه‌گذاری و در نهایت توسعه ظرفیت تولید فولاد ارتباط دارد.
در چنین شرایطی، نحوه تعیین نرخ گاز فولادسازی‌ها و تفکیک آن از الگوی قیمت‌گذاری گاز پتروشیمی‌ها، به یکی از موضوعات مهم سیاست‌گذاری صنعتی تبدیل شده است، به‌ویژه آنکه بخش مهمی از ساختار تولید فولاد ایران بر مبنای فناوری احیای مستقیم و دسترسی به گاز طبیعی شکل گرفته است.
سبحانی تأکید دارد که ادامه افزایش هزینه گاز می‌تواند مزیت تاریخی ایران در دسترسی به انرژی را تضعیف کند، مزیتی که در گذشته یکی از پایه‌های اصلی سیاست توسعه صنایع فولادی و حرکت از فروش گاز خام به سمت تولید محصولات با ارزش‌افزوده بالاتر بوده است.
……………
گزارش‌ها و مطالب مرتبط:
گاز احیای مستقیم در مسیر جهش قیمت؛ مزیت فولاد ایران کجا رفت؟
گرانی گاز، قدرت رقابت زنجیره معدن و فولاد را کاهش می‌دهد/ بحث امروز «بودن یا نبودن تولید» است
قبض گاز فولاد زیر سؤال؛ چه کسی مجوز هزینه‌های اضافه را داده است؟
گاز از مزیت فولاد ایران به تهدید تولید تبدیل شده است
