چگونه تعامل فولاد مبارکه و مدیریت شهری میتواند موتور توسعه نوین اصفهان شود؟؛
ائتلاف صنعت و شهر برای آینده اصفهان
در روزهایی که اصفهان همزمان با چالشهای فرونشست، فشار بر زیرساختهای شهری، آسیبهای جنگ رمضان و دغدغه اشتغال روبهروست، جلسه مشترک مدیران فولاد مبارکه و شورای اسلامی شهر اصفهان، تنها یک نشست اداری معمولی نبود؛ این جلسه نشانهای از شکلگیری یک «ائتلاف توسعهای» میان بزرگترین بنگاه صنعتی کشور و مدیریت شهری اصفهان بود.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» ائتلافی که اگر از سطح گفتوگو فراتر رود، میتواند مدل تازهای از همگرایی صنعت و شهر را در ایران تعریف کند؛ مدلی که در آن فولاد مبارکه صرفاً یک تولیدکننده فولاد نیست، بلکه بازیگری کلیدی در بازآفرینی اقتصادی، زیستمحیطی و زیرساختی اصفهان خواهد بود.
جلسه کمیسیون تلفیق شورای اسلامی شهر اصفهان با حضور سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، و جمعی از اعضای شورای شهر و مدیران شهری، فراتر از یک نشست معمول مدیریتی، به صحنهای برای بازتعریف رابطه میان صنعت و شهر تبدیل شد؛ نشستی که در آن، از نقش فولاد مبارکه در توسعه اقتصادی و حفظ اشتغال استان تا چالشهای مشترکی همچون فرونشست زمین، حملونقل، بازسازی خسارتهای جنگ رمضان و آینده زیرساختهای اصفهان مورد بحث قرار گرفت و حاضران بر ضرورت شکلگیری همکاریهای راهبردی میان مدیریت شهری و بزرگترین مجموعه صنعتی استان برای ساختن آیندهای پایدارتر برای اصفهان تأکید کردند.
در این میان، سخنان سعید زرندی، مدیرعامل فولاد مبارکه، بیش از هر چیز بر یک مفهوم کلیدی استوار بود: «خودباوری صنعتی»؛ مفهومی که به اعتقاد او پس از جنگ رمضان بیش از گذشته در کشور تقویت شده و امروز میتواند به موتور محرک جهش تازه صنعت ایران تبدیل شود. زرندی با اشاره به رشد صنعت فولاد کشور از تولید ۱.۸ میلیون تن پیش از انقلاب به بیش از ۳۱ میلیون تن در سال ۲۰۲۴، این مسیر را نمادی از اتکا به توان داخلی و توسعه صنعتی دانست و فولاد مبارکه را یکی از مهمترین جلوههای این روند معرفی کرد؛ مجموعهای که اکنون با سهمی نزدیک به یک درصد از تولید ناخالص داخلی کشور، نقشی فراتر از یک بنگاه تولیدی دارد و بهعنوان یکی از ارکان اصلی اقتصاد ملی شناخته میشود.
اما اهمیت این نشست، صرفاً در روایت دستاوردهای صنعتی خلاصه نمیشد؛ آنچه جلسه کمیسیون تلفیق را به یک نقطه عطف تبدیل کرد، طرح مجموعهای از مطالبات و انتظارات مدیریت شهری از فولاد مبارکه بود؛ مطالباتی که از حملونقل ریلی تا احیای بافت تاریخی، از اشتغال شرق اصفهان تا مهار فرونشست زمین را در بر میگرفت.
معماری توسعه؛ از تولید فولاد تا بازسازی شهر
زرندی در این نشست تلاش کرد تصویری فراتر از یک بنگاه تولیدی ارائه دهد. او با اشاره به ۱۲۰ پروژه توسعهای فعال فولاد مبارکه، از نیروگاه خورشیدی و انتقال آب دریای عمان تا توسعه فناوریهای هوشمند، نشان داد که استراتژی جدید این گروه بر «توسعه پایدار» و «تولید سبز» استوار شده است. در همین چارچوب، اقدامات مسئولیت اجتماعی فولاد مبارکه نیز از نگاه سنتی فاصله گرفته و به سمت پروژههای زیرساختی حرکت کرده است؛ از مشارکت در تجهیز مراکز درمانی تا احیای ۸۵ رشته قنات در شرق اصفهان.
این رویکرد، همان نقطهای است که مدیریت شهری اصفهان نیز تلاش میکند آن را به سطحی بالاتر ارتقا دهد. محمد نورصالحی، رئیس شورای شهر اصفهان، با اشاره به حملات صورتگرفته علیه صنایع بزرگ استان در جنگ رمضان، فولاد مبارکه را یکی از ارکان حفظ اشتغال و ثبات اقتصادی منطقه دانست و تأکید کرد تداوم تأمین مواد اولیه صنایع پاییندستی میتواند از شوکهای اقتصادی و روانی پساجنگ جلوگیری کند. در واقع، آنچه اکنون در اصفهان در حال شکلگیری است، نوعی بازتعریف رابطه صنعت و شهر است؛ رابطهای که دیگر محدود به پرداخت عوارض و مسئولیت اجتماعی کلاسیک نیست و به سمت «شراکت راهبردی» حرکت میکند.
فرونشست، آب و آخرین فرصت اصفهان
شاید مهمترین دغدغه مطرحشده در این جلسه، بحران فرونشست اصفهان بود؛ بحرانی که سیدامیر سامع، نایبرئیس شورای شهر، آن را تهدیدی برای «تمدن تاریخی اصفهان» توصیف کرد. او با اشاره به شبکه ۳۳۰ کیلومتری مادیهای اصفهان، این ساختار سنتی را آخرین فرصت برای تغذیه سفرههای زیرزمینی دانست و تأکید کرد بدون تأمین حقابه زایندهرود، روند فرونشست متوقف نخواهد شد.
در این میان، نقش فولاد مبارکه تنها به مصرفکننده یا سرمایهگذار محدود نمیشود. پروژه انتقال آب دریای عمان و مشارکت در احیای قنوات شرق اصفهان، نشان میدهد فولاد مبارکه در حال ورود به معادلات کلان امنیت آبی استان است. این همان نقطهای است که میتواند الگوی جدیدی از همکاری صنعت و محیط زیست را شکل دهد؛ الگویی که در آن صنایع بزرگ، بخشی از راهحل بحران آب باشند، نه صرفاً بخشی از مسئله.
ریل توسعه؛ مترو، قطار سریعالسیر و حملونقل پاک
در بخش دیگری از این نشست، مدیریت شهری مجموعهای از پروژههای حملونقلی را بهعنوان مطالبات کلیدی از فولاد مبارکه مطرح کرد. محمدرضا فلاح، عضو شورای شهر، احداث خط متروی اصفهان–فولاد مبارکه را یک پروژه «زیربنایی و تحولآفرین» توصیف کرد؛ طرحی که میتواند روزانه هزاران جابهجایی نیروی کار را از جاده به ریل منتقل کند.
این ایده، توسط احمد شریعتی نیز تکمیل شد؛ او از ضرورت توسعه قطار سریعالسیر و حملونقل پاک برای کارکنان فولاد مبارکه سخن گفت. در کنار این دیدگاهها، ابوالفضل قربانی، رئیس کمیسیون هوشمندسازی شورا، خواستار ورود فولاد مبارکه به حوزه تولید واگن مترو و توسعه ناوگان برقی شد؛ پیشنهادی که اگر عملیاتی شود، میتواند زنجیرهای جدید از صنایع پیشرفته و دانشبنیان را در اصفهان فعال کند.
از اشتغال شرق اصفهان تا احیای میراث تاریخی
یکی دیگر از محورهای مهم این جلسه، توزیع متوازن منافع توسعه در استان بود. احمد شریعتی بر ظرفیت شرکتهای اقماری فولاد مبارکه برای اشتغالزایی در شرق اصفهان تأکید کرد؛ منطقهای که همزمان با بحران آب و بیکاری دستوپنجه نرم میکند.
در سوی دیگر، رسول میرباقری، رئیس کمیسیون عمران شورای شهر، از فولاد مبارکه خواست نقش فعالتری در احیای بافت تاریخی اصفهان ایفا کند. درخواست مشارکت در بازسازی مسجد جامع اصفهان، صرفاً یک مطالبه فرهنگی نبود؛ بلکه تلاشی برای پیوند دادن برند صنعتی فولاد مبارکه با هویت تاریخی و جهانی اصفهان به شمار میرود.
این نگاه، توسط مصطفی نباتینژاد نیز تکمیل شد؛ او توسعه همکاریهای فرهنگی و ورزشی، بهویژه در حوزه باشگاه سپاهان و پروژههای قرآنی نوجوانان را بخشی از مسئولیت اجتماعی نوین فولاد مبارکه دانست.
شهرِ پس از بحران؛ بازسازی اقتصادی و اجتماعی
در کنار تمام مباحث توسعهای، سایه جنگ رمضان همچنان بر فضای این نشست سنگینی میکرد. عباس حاجرسولیها از آسیبدیدگی ۱۰ هزار خانواده اصفهانی سخن گفت و سیدمصطفی اعتصامی نیز گزارشی از بازسازی بیش از ۹ هزار واحد آسیبدیده ارائه کرد.
این آمارها نشان میدهد اصفهان اکنون در نقطهای حساس قرار دارد؛ نقطهای که بازسازی صرفاً به معنای ترمیم ساختمانها نیست، بلکه نیازمند بازسازی اعتماد، اشتغال و امید اجتماعی است. در چنین شرایطی، فولاد مبارکه بهعنوان بزرگترین موتور اقتصادی استان، نقشی فراتر از یک بنگاه اقتصادی پیدا میکند.
ائتلافی برای آینده اصفهان
نشست مشترک شورای اسلامی شهر اصفهان و مدیران فولاد مبارکه بیش از هر چیز یک واقعیت مهم را یادآوری کرد: آینده اصفهان در گرو همافزایی میان صنعت و مدیریت شهری است. شهری با پیچیدگیهای اقتصادی، زیستمحیطی و زیرساختی امروز، دیگر با رویکردهای جزیرهای اداره نخواهد شد و عبور از چالشهایی مانند فرونشست، بحران آب، اشتغال و بازسازی پس از آسیبها، نیازمند شکلگیری نوعی مشارکت راهبردی میان بازیگران اصلی توسعه است.
۱. گذار از مسئولیت اجتماعی به سرمایهگذاری توسعهای:
پروژههایی مانند مترو اصفهان–فولاد مبارکه، احیای قنوات، توسعه ناوگان برقی و مشارکت در بازسازی بافت تاریخی باید به پروژههای مشترک بلندمدت تبدیل شوند.
۲. شکلگیری ستاد مشترک توسعه اصفهان:
همانگونه که فولاد مبارکه در پروژههای صنعتی خود ساختارهای متمرکز ایجاد کرده، اکنون میتواند همراه با مدیریت شهری، یک ستاد مشترک برای توسعه زیرساختی اصفهان تشکیل دهد؛ ساختاری که پروژههای آب، حملونقل، اشتغال و محیط زیست را بهصورت یکپارچه مدیریت کند.
۳. تثبیت برند فولاد مبارکه بهعنوان پیشران توسعه منطقهای:
فولاد مبارکه امروز در نقطهای قرار گرفته که میتواند از یک غول صنعتی صرف، به معمار توسعه منطقهای تبدیل شود؛ نقشی که نهتنها قدرت اقتصادی، بلکه سرمایه اجتماعی این مجموعه را نیز چند برابر خواهد کرد.
اصفهان در آستانه انتخابی تاریخی قرار دارد؛ انتخاب میان ادامه مسیر جزیرهایِ صنعت و شهر، یا حرکت بهسوی یک مدل همافزای توسعه. نشانهها حاکی از آن است که فولاد مبارکه و مدیریت شهری، دستکم در سطح گفتمان، گزینه دوم را برگزیدهاند.
