بحران تنگستن پیش از جهشهای بعدی قیمت قابل مهار است
افزایش پنج برابری قیمت تنگستن در پی سالها سرمایهگذاری کم و محدودیت عرضه توسط چین، زنگ خطر کمبود جهانی این فلز راهبردی را به صدا درآورده است.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، قیمت تنگستن طی یک سال گذشته پنج برابر شده است. این جهش در نتیجه سالها سرمایهگذاری کم، افت عیار ذخایر و محدودتر شدن عرضه چین رخ داده است و بهگفته تحلیلگران میتواند بازار را به سمت کمبود شدید جهانی سوق دهد.
طبق یادداشتی که روز دوشنبه از سوی تحلیلگران واحد پژوهش کالا در BMO Global Commodities Research منتشر شد، جهان عملاً در خواب وارد بحران تنگستن شده است. جورج هپل و هلن ایموس میگویند افت مستمر عیار کانسنگ، محدودیتهای زیستمحیطی و فقدان سرمایهگذاری در معادن جدید، بازار را به این نقطه رسانده است. با توجه به کاهش شدید موجودیهای جهانی و پیشبینی تداوم کسری در سال ۲۰۲۶، انتظار میرود تنگنا در عرضه ادامه داشته باشد.
تنگستن یکی از پایههای صنایع سنگین است، هرچند معمولاً کمتر در کانون توجه عمومی قرار میگیرد. کاربید تنگستن بهدلیل سختی و چگالی بسیار بالا، نقشی کلیدی در قطعات ماشینآلات، متهها و مواد سختپوش دارد و در بسیاری کاربردها تقریباً جایگزینناپذیر است. همین ویژگیها تنگستن را به فلزی حیاتی برای تولید، معدنکاری و صنایع دفاعی بدل کرده است.
چین حدود ۷۵ درصد عرضه جهانی تنگستن را در اختیار دارد. اما تولید این کشور در سالهای اخیر بهدلیل افت عیار ذخایر، تشدید کنترلهای زیستمحیطی و محدودیتهای صادراتی بر مواد دوگانهمصرف، رشد چندانی نداشته است. از اوایل ۲۰۲۶ صادرات چین سقوط کرده و برخی اقلام، از جمله آمونیوم پاراتنگستات (APT)، در اواخر ۲۰۲۵ به صفر رسیدهاند. در نتیجه قیمت APT که سالها پیرامون میانگین بلندمدت حدود ۳۰۰ دلار در هر تن نوسان داشت، در ۲۰۲۵ جهش کرد و اکنون طبق دادههای Fastmarkets در حدود ۱۷۷۵ دلار در هر تن معامله میشود.
تحلیلگران BMO سال ۲۰۲۶ را نقطه عطف بازار میدانند. با تهکشیدن ذخایر و محدود بودن رشد عرضه، بازار در مسیر کسری دیگری قرار دارد و این پویایی میتواند قیمتها را در سطوح بالا نگه دارد.
پنج مسیر احتمالی برای تعادلبخشی بازار
بانک پنج سازوکار بالقوه را برای بازگشت تعادل برمیشمارد، با این حال هیچیک راهحل فوری نیست.
گسترش معنادار عرضه معادن چین در کوتاهمدت بعید به نظر میرسد و چالشهای عیار و محدودیتهای زیستمحیطی پابرجاست، هرچند پروژههایی مانند «دهوتانگ» میتوانند در بلندمدت به افزایش عرضه کمک کنند. خارج از چین نیز پروژههایی در حال پیشرفتاند، اما اخذ مجوز، تأمین مالی و ساخت معدن معمولاً سالها زمان میبرد.
معدنکاری سنتی که حدود ۶ درصد عرضه جهانی را تشکیل میدهد ممکن است به قیمتهای بالاتر واکنش نشان دهد. BMO رشد کوتاهمدتی برای این بخش پیشبینی میکند، اما نه در حدی که بتواند موجودیهای تهیشده را بهطور معنادار جبران کند.
بازیافت مسیر دیگری است. در بازارهای غربی ظرفیت افزایش چشمگیر نرخ بازیافت محدود است، اما چین در صورت توسعه زیرساختهای جمعآوری و فرآوری میتواند عرضه ثانویه را در گذر زمان بالا ببرد؛ مسیری که خود نیازمند سرمایه و زمان است.
کاهش تقاضا بهویژه در سطوح قیمتی کنونی نیز محتمل است. با این حال جایگزینی دشوار است، زیرا خواص منحصربهفرد تنگستن بهسختی قابل تکرار است. تحلیلگران تنها به حوزههای محدودی برای تغییر مواد اشاره میکنند و انتظار جایگزینی گسترده ندارند.
درمان قیمتهای بالا
BMO معتقد است در کوتاهمدت، بازار از ترکیب رشد محدود عرضه سنتی و بخشی از کاهش تقاضا به تعادل نسبی میرسد، اما این تعدیل برای بازگرداندن سطح «راحت» موجودیها کافی نخواهد بود. در افق بلندمدت، تحلیلگران تأکید میکنند که برای تحریک توسعه معادن جدید، قیمتهای بالاتر و پایدار لازم است.
به گفته آنها «درمان قیمتهای بالا، خودِ قیمتهای بالاست.» سرمایهگذاری معنادار در عرضه معدنی احتمالاً تنها در سطوح قیمتی بالاتر از هنجارهای تاریخی رخ میدهد.
با شتابگیری بازصنعتیسازی و افزایش هزینههای دفاعی در آمریکا و دیگر کشورها، تقاضای تنگستن رو به رشد است. از نگاه BMO، چالشهای عرضه این فلز باعث میشود تنگستن در سالهای پیش رو همچنان در کانون راهبردهای مواد معدنی حیاتی باقی بماند.
