در ارزیابی یک نمایشگاه تخصصی فقط تعداد غرفه‌ها یا وسعت سالن ملاک سنجش نیست. نمایشگاه زمانی به یک رویداد اثرگذار صنعتی تبدیل می‌شود که چند فاکتور اساسی از جمله جغرافیای مناسب، حضور بازیگران اصلی بازار، استمرار برگزاری، دسترسی به مدیران و تصمیم‌گیران، امکان ارتباط میان عرضه‌کننده و مصرف‌کننده و مهم‌تر از همه وجود صنعتی واقعی در پیرامون نمایشگاه هم‌زمان در آن جمع شوند و با چنین معیاری، می‌شود کیمکس را فراتر از یک نمایشگاه استانی دید.
دهمین نمایشگاه بین‌المللی معدن، صنایع معدنی، ماشین‌آلات راه‌سازی و تجهیزات وابسته کرمان (کیمکس ۲۰۲۶) از فردا چهارشنبه ۲۲ مهر در شهر رفسنجان برگزار می‌شود. اهمیت این نمایشگاه تنها مربوط به‌عنوان بین‌المللی یا رسیدن به دهمین دوره برگزاری آن نیست. مزیت اصلی کیمکس آن است که در یکی از مهم‌ترین مناطق معدنی و صنایع وابسته به آن برگزار می‌شود. همین ویژگی کیمکس را از بسیاری از رویدادهای نمایشگاهی جدا می‌کند. نمایشگاه در کرمان و رفسنجان به صنعتی متصل است که چند کیلومتر یا چند ساعت آن‌سوتر واقعاً در حال تولید است و معدن، کارخانه، پیمانکار، سازنده، شرکت حمل‌ونقل، تأمین‌کننده تجهیزات و مجموعه‌های مهندسی در همین اکوسیستم فعالیت می‌کنند. بنابراین بازدیدکننده با یک بازار فرضی روبه‌رو نیست و به یکی از کانون‌های بالفعل اقتصاد معدنی ایران وارد می‌شود.
استان‌های شرقی، مرکزی و جنوب‌شرقی ایران بخش مهمی از ظرفیت‌های معدنی و صنایع معدنی کشور را در خود جای داده‌اند. کرمان، یزد و خراسان در حلقه‌های مختلف معدن و فولاد دارای بنگاه‌ها و پروژه‌های بزرگ هستند. البته نمایشگاه تخصصی معدن و متالورژی مشهد هم با سابقه‌ای طولانی در منطقه شرق کشور برگزار می‌شود و نمی‌شود عنوان بزرگ‌ترین نمایشگاه شرق کشور را صرفاً بر اساس تعداد دوره‌ها یا یک رتبه‌بندی رسمی مطرح کرد. اما اگر ملاک سنجش را وزن شرکت‌های حاضر، اتصال مستقیم به قطب‌های تولید، کیفیت مخاطبان صنعتی و ظرفیت شکل‌گیری مراودات تجاری قرار دهیم، کیمکس در شمار مهم‌ترین و اثرگذارترین نمایشگاه‌های معدنی شرق و جنوب‌شرق ایران قرار می‌گیرد. نمایشگاه معدن مشهد در سال ۱۴۰۴ به هجدهمین دوره خود رسیده بود و همین موضوع نشان می‌دهد که مقایسه نمی‌تواند صرفاً بر اساس سابقه برگزاری انجام شود و باید بر مبنای کیفیت و وزن اقتصادی صورت بگیرد. نقطه قوت اصلی کیمکس دقیقاً در همین وزن اقتصادی است. فهرست رسمی دوره دهم این نمایشگاه حضور ۶۶ شرکت و مجموعه را نشان می‌دهد که این تعداد هم به‌تنهایی گویا نیست و باید به نام شرکت‌ها بیشتر توجه شود: گل‌گهر، گهرزمین، شرکت ملی صنایع مس ایران، جهان فولاد سیرجان، توسعه آهن و فولاد، سرمایه‌گذاری مس سرچشمه، فولاد مشیز بردسیر و مجموعه‌ای از شرکت‌های بزرگ معدنی و صنعتی در کنار سازندگان ماشین‌آلات، تولیدکنندگان قطعات، شرکت‌های مهندسی و مجموعه‌های دانش‌بنیان در یک مکان گرد هم می‌آیند.
این ترکیب به نمایشگاه هویت و وزن می‌دهد. وقتی چند بازیگر بزرگ زنجیره مس، سنگ آهن و فولاد در کنار سازندگان و تأمین‌کنندگان حضور دارند، نمایشگاه دیگر صرفاً ویترین محصولات نیست و به یک بازار فشرده ارتباطات صنعتی تبدیل می‌شود. شرکتی که در حالت عادی برای رسیدن به مدیر خرید، مدیر فنی یا مدیرعامل چند بنگاه بزرگ باید هفته‌ها مکاتبه و رفت‌وآمد کند، در نمایشگاه می‌تواند در فاصله چند ساعت چند ارتباط مهم ایجاد کند.
سابقه کیمکس نیز نشان می‌دهد که این ترکیب اتفاقی نیست و در دوره نهم نیز تعداد قابل‌توجهی از همین بنگاه‌های بزرگ حضور داشتند و بازگشت آن‌ها در دوره دهم نشان می‌دهد که نمایشگاه برای شرکت‌های اصلی صنعت به یک موعد تکرارشونده تبدیل شده است. تهران به دلیل تمرکز وزارتخانه‌ها، سازمان‌های حاکمیتی، تشکل‌های ملی، ستاد شرکت‌ها و زیرساخت نمایشگاهی، طبیعتاً میزبان رویدادهای اصلی معدن ایران است. نمایشگاه‌هایی مانند MINEX نیز در تهران با محور سرمایه‌گذاری، معدن و صنایع معدنی برگزار می‌شوند و از حمایت مجموعه‌هایی چون وزارت صمت، ایمیدرو، سازمان زمین‌شناسی و تشکل‌های تخصصی برخوردارند، اما ارزش نمایشگاهی کیمکس از جنس دیگری است: تهران مدیران را به نمایشگاه می‌آورد و کرمان نمایشگاه را به قلب تولید می‌برد.
همین تفاوت کیمکس را برای بنگاه‌های اقتصادی مهم می‌کند. شرکت‌ها فقط برای نمایش نام و نشان تجاری در این رویداد حضور پیدا نمی‌کنند. برای یک سازنده تجهیزات، حضور در کیمکس به معنای قرار گرفتن در برابر مشتریان بالقوه‌ای است که از بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان ماشین‌آلات، قطعات و خدمات مهندسی کشور هستند و برای شرکت‌های معدنی، فرصتی برای شناسایی سازندگان، فناوری‌ها و تأمین‌کنندگان جدید است. برای شرکت دانش‌بنیان، امکان آزمودن یک راه‌حل در برابر مسئله واقعی صنعت فراهم می‌شود و برای سرمایه‌گذار یا پیمانکار نیز فرصتی برای شناخت پروژه‌ها و ایجاد ارتباط با صاحبان آن‌هاست.
به همین دلیل حضور در کیمکس برای بخشی از بنگاه‌های اقتصادی دیگر صرفاً یک انتخاب تبلیغاتی نیست و به یک نقطه مشخص در تقویم سالانه بازاریابی صنعتی، توسعه بازار، تأمین و شبکه‌سازی تبدیل شده است. حتی شرکتی که غرفه ندارد نیز می‌تواند از بازدید هدفمند نمایشگاه برای مذاکره، رصد رقبا، شناخت نیازهای بازار و برقراری ارتباط با مدیران صنعت استفاده کند.
این موضوع برای فعالان شرق و جنوب‌شرق کشور اهمیت بیشتری دارد. فاصله جغرافیایی با تهران همواره بخشی از هزینه ارتباطات صنعتی را افزایش داده است. وقتی رویدادی در رفسنجان می‌تواند تعدادی از مهم‌ترین بنگاه‌های معدن و فولاد کشور را در یک نقطه جمع کند، از دست دادن آن برای یک شرکت منطقه‌ای فقط به معنای از دست دادن چند ساعت بازدید نیست و ممکن است به معنای از دست دادن چند ملاقات بالقوه، چند سرنخ تجاری یا یک همکاری باشد. البته اثرگذاری نهایی هر نمایشگاه را باید بعد از پایان آن سنجید که چند مذاکره به قرارداد رسیده، چند شرکت وارد زنجیره تأمین شده، چند فناوری مورد توجه قرار گرفته و چند ارتباط تجاری ادامه پیدا کرده است. اما استمرار ده‌دوره‌ای کیمکس و بازگشت شرکت‌های بزرگ نشان می‌دهد که این رویداد توانسته بخشی از این کارکرد را ایجاد کند.
بر اساس همین موارد می‌توان کیمکس را یکی از بزرگ‌ترین و اثرگذارترین رویدادهای معدنی شرق کشور و پس از نمایشگاه‌های متمرکز تهران، یکی از مهم‌ترین موعدهای نمایشگاهی معدن ایران دانست. کیمکس فقط منحصر به چهار روز برگزاری نمایشگاه نیست بلکه به معنای متمرکز شدن تمرکز بخشی از وزن اقتصادی معدن ایران در یک نقطه است و در اقتصادی که ارتباط درست، شناخت به‌موقع فرصت و دسترسی مستقیم به تصمیم‌گیران می‌تواند سرنوشت یک قرارداد یا سرمایه‌گذاری را تغییر دهد، این چهار روز جایگاهی دارد که نمی‌توان به‌سادگی از کنار آن گذشت.
احسان رنجبران
سردبیر پایگاه خبری «معدن نامه»
