شرکت سوئدی SSAB، یکی از پیشروهای جهانی تولید فولاد، در چارچوب توافقی که در مارس ۲۰۲۵ اعلام شد، آغاز به تحویل فولاد SSAB Zero به شرکت تولید ماشینآلات انبارداری تویوتا (Toyota Material Handling Europe) کرده است. این فولاد ویژه برای ساخت چنگکها و سازههای کامیونهای پالتبردار که یکی از محصولات پرحجم و پرفروش این شرکت است، استفاده خواهد شد.
SSAB Zero نهتنها از نظر کیفیت، استحکام و دوام دقیقاً معادل فولادهای معمولی SSAB عمل میکند، بلکه طی زنجیره ارزش کامل، تا ۷۷ درصد انتشار دیاکسید کربن کمتری نسبت به فولاد مبتنی بر روش سنگآهن و کوره بلند سنتی دارد. این کاهش چشمگیر، نتیجه استفاده از بازیافت قراضههای فولاد و انرژی مستقل از سوخت فسیلی در فرایند تولید است و مستقیماً به اهداف گروه تویوتا برای دستیابی به انتشار صفر خالص تا سال مالی ۲۰۴۱ کمک میکند.
فولاد SSAB Zero، که اولین نمونه تجاری از نوع خود به شمار میرود و از سال ۲۰۲۳ در بازارهای اروپا و آمریکا عرضه شده، با استفاده از کورههای قوس الکتریکی (EAF) تولید میشود. در این فرایند، قراضههای فولادی ذوب و بازیافت شده و محصول نهایی با برق فسیلزداییشده، بیوگاز، بیوزغال و گاز طبیعی تجدیدپذیر تولید میشود.
میزان انتشار کربن فسیلی در محدودههای ۱ و ۲ پروتکل گازهای گلخانهای بسیار کمتر از میزان معادل دیاکسید کربن به ازای هر کیلوگرم فولاد متوسط در دنیا است. این ارقام بر اساس گواهینامههای EPD (اعلامیه محیط زیستی محصول) تأیید شده و نشان میدهد که SSAB Zero میتواند ۷۵ تا ۷۷ درصد از انتشارهای ثبتشده در مقایسه با فولاد نورد گرم تولیدشده در کورههای بلند کاهش دهد.
برخلاف فولادهای سبز که گاهی با جبران کربن یا تخصیص جمعی عمل میکنند، SSAB Zero بدون هیچگونه جبران خارجی یا تخصیص مصنوعی، واقعاً انتشار کربن فسیلی نزدیک به صفر دارد. این فولاد در کارخانههای SSAB تولید میشود، اما تحویل آن به اروپا از طریق شبکه توزیع و شرکتهای تابعه مانند Tibnor انجام میگیرد.
شرکت تولید ماشینآلات انبارداری تویوتا، که بخشی از گروه Toyota Industries است و در زمینه تجهیزات جابهجایی مواد در انبارها و لجستیک فعالیت میکند، این فولاد را دقیقاً برای اجزای کلیدی کامیونهای پالتبردار انتخاب کرده است. مدل LHM۲۳۰ با ظرفیت بار ۲۳۰۰ کیلوگرم، یکی از پرفروشترین محصولات شرکت است و چنگکها و فریم آن حالا با SSAB Zero ساخته میشوند.
مشخصات فنی این کامیون و طراحی آن شامل تضمین مادامالعمر چنگک، پوشش زیرپودری یکنواخت با جوشکاری رباتیک، دسته پلیمری زاویهدار برای ارگونومی برتر، شیر کنترل پایین آوردن برای حرکت نرم و بدون ضربه، بلبرینگ قدرتمند برای فرمانپذیری آسان و بوشینگهای قابل گریسکاری برای طول عمر بیشتر است. گزینههایی مانند بلند کردن سریع Quick Lift و محدودیت اضافهبار نیز قابلترکیب هستند.
علاوه بر LHM۲۳۰، چنگکهای سه مدل کامیون برقی پالتبردار دیگر نیز از این فولاد بهره میبرند. این انتخابها نشاندهنده تمرکز تویوتا بر کاهش انتشار در محصولات پرحجم و پرمصرف است، جایی که فولاد بخش عمدهای از وزن و ردپای کربن را تشکیل میدهد. همکاری بین SSAB و شرکت تولید ماشینآلات انبارداری تویوتا ریشهای عمیق دارد.
گروه تویوتا بیش از ۲۰ سال است که از طریق شرکت تابعه Tibnor، مشتری فولادهای SSAB بوده و حالا این رابطه به سطح جدیدی رسیده است و آنها بر اساس اعتماد متقابل و هدف مشترک آینده بدون سوخت فسیلی، همکاری را گسترش میدهند. یکی از اهداف این همکاری رهبری در تحول پایدار زنجیره ارزش و پایدارسازی تأمینکنندگانمان زنجیره تأمین است.
تولید SSAB Zero در واقع بخشی از استراتژی گستردهتر SSAB برای فولاد بدون سوخت فسیلی است. SSAB همزمان روی فناوری HYBRIT کار میکند که آهن اسفنجی احیاشده با هیدروژن تولید میکند و آب بهجای دیاکسید کربن خارج میشود، اما SSAB Zero بر پایه بازیافت قراضه بنا شده و همین حالا در مقیاس تجاری قابل دسترس است.
این رویکرد اجازه میدهد مشتریان بدون تغییر در فرایندهای تولید یا طراحی محصول، بلافاصله از مزایای کاهش انتشار بهره ببرند. برای تویوتا که هزاران واحد از کامیونهای دستی LHM۲۳۰ در سال تولید و به انبارهای اروپا، خاورمیانه و آفریقا ارسال میکند، این تغییر به معنای صرفهجویی واقعی در انتشار کربن ثبتشده در هر دستگاه است. با توجه به اینکه هر کامیون دستی شامل میزان چشمگیری فولاد است، ضرب این کاهش ۷۷ درصدی در حجم تولید، تأثیر قابلتوجهی بر کل ردپای کربنی ناوگان تویوتا ایجاد میکند.
از منظر فنی، SSAB Zero هیچ تفاوتی در خواص مکانیکی با فولادهای معمول ندارد: همان مقاومت کششی، شکلپذیری، جوشپذیری و مقاومت در برابر خوردگی را ارائه میدهد. این ویژگیها حیاتی هستند زیرا چنگکهای پالتبردار باید بارهای سنگین را تحمل کنند، در محیطهای مرطوب انبارها کار کنند و بارها و بارها خم و راست شوند بدون اینکه ترک بخورند. تویوتا با انتخاب این فولاد، نهتنها به اهداف زیستمحیطی میرسد، بلکه تضمین میکند که مشتریان نهایی هیچ افت کیفیتی حس نکنند.
در واقع، تویوتا اولین تولیدکننده تجهیزات جابهجایی مواد است که این نوع فولاد بازیافتی با انرژی فسیلزداییشده را در محصولات خود ادغام کرده و این اقدام را بهعنوان گامی ملموس در جهت «تجهیزات با انتشار کمتر» تبلیغ میکند.
در سطح زنجیره تأمین، این همکاری بر پایه اعتماد بلندمدت بنا شده است. Tibnor بهعنوان توزیعکننده SSAB در شمال اروپا، سالهاست که فولادهای باکیفیت را به خطوط تولید تویوتا تحویل میدهد. حالا با SSAB Zero، زنجیره تأمین نهتنها پایدارتر شده، بلکه ردپای کربنی آن نیز بهطور سیستماتیک کاهش یافته است. تویوتا به دنبال ساخت زنجیره تأمین چابک با تأمینکنندگان است و SSAB دقیقاً این قابلیت را با تولید محلی و فناوری نوین فراهم میکند.
این اقدام در صنعت لجستیک، که یکی از بخشهای پرمصرف فولاد در اروپا به شمار میرود، الگویی برای سایر تولیدکنندگان ایجاد میکند. کامیونهای دستی پالتبردار در هر انبار، کارخانه یا مرکز توزیع استفاده میشوند و کاهش انتشار در این سطح، بهطور مستقیم به اهداف اتحادیه اروپا برای کاهش ۵۵ درصدی انتشار تا ۲۰۳۰ و صفر خالص تا ۲۰۵۰ کمک میکند.
از دیدگاه اقتصادی، SSAB Zero اگرچه ممکن است در ابتدا هزینهای کمی بالاتر داشته باشد، اما با توجه به مقررات آتی کربن (مانند CBAM یا مالیات مرزی کربن) و تقاضای رو به رشد مشتریان برای محصولات سبز، بازگشت سرمایه سریع خواهد بود. تویوتا با ادغام آن در مدلهای پرفروش، حجم خرید را افزایش داده و هزینهها را بهینه کرده است. علاوه بر این، تویوتا برچسب ECO خود را روی این محصولات اعمال کرده و آن را مطابق استاندارد ISO۱۴۰۲۰ گواهی کرده، که شفافیت کامل در مورد مزایای زیستمحیطی را تضمین میکند.
در آینده نزدیک، انتظار میرود این همکاری گسترش یابد. SSAB برنامه دارد تولید SSAB Zero را در اروپا نیز افزایش دهد و تویوتا ممکن است مدلهای بیشتری از ناوگان خود، از جمله کامیونهای برقی و دستی دیگر، را به این فولاد مجهز کند. این روند بخشی از تحول بزرگتر صنعت فولاد است که SSAB با HYBRIT و SSAB Zero پیشتاز آن است و تویوتا بهعنوان مصرفکننده بزرگ، آن را تسریع میبخشد.
در نهایت، تحویل SSAB Zero به تویوتا فراتر از یک قرارداد ساده است؛ نمادی از گذار واقعی از فولاد سنتی به فولاد سبز بدون مصالحه در عملکرد، و گامی عملی بهسوی آیندهای که تجهیزات جابهجایی مواد نهتنها کارآمد، بلکه واقعاً پایدار باشند. این ابتکار نشان میدهد که با تمرکز بر جزئیات فنی، فرایندهای تولید و اهداف مشترک، صنایع میتوانند تغییرات ملموس ایجاد کنند و ردپای کربنی خود را بدون توقف در نوآوری کاهش دهند.
ایراسین
