ترکیه بازار کربن را کلید زد؛ صنایع آلاینده زیر سقف انتشار رفتند
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، ترکیه با انتشار مقررات مربوط به نظام ملی تجارت انتشار گازهای گلخانه‌ای، موسوم به TR ETS، گام عملی دیگری برای ایجاد بازار کربن در این کشور برداشت. این مقررات که چارچوب فعالیت بازار، پایش، گزارش‌دهی و راستی‌آزمایی انتشار گازهای گلخانه‌ای را تعیین می‌کند، از ۲۷ اوت سال جاری میلادی اجرایی شده است.بر اساس این مقررات، تأسیسات صنعتی رده‌های B و C که میزان انتشار سالانه آنها بیش از ۵۰ هزار تن معادل دی‌اکسیدکربن (CO₂e) باشد، مشمول نظام تجارت انتشار ترکیه خواهند شد.
در چارچوب TR ETS، برخی تأسیسات فعال در صنایع دفاعی از مشارکت در این نظام معاف خواهند بود. با این حال، این معافیت به معنای حذف الزامات زیست‌محیطی آنها نیست و این تأسیسات همچنان موظف به پایش، گزارش‌دهی و راستی‌آزمایی میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای خود خواهند بود.
الزام صنایع به دریافت مجوز انتشار
تمامی بنگاه‌هایی که مشمول نظام تجارت انتشار ترکیه می‌شوند، باید از اداره تغییرات اقلیمی ترکیه مجوز انتشار گازهای گلخانه‌ای دریافت کنند.این مجوز به مدت پنج سال اعتبار خواهد داشت و شرکت‌ها موظف هستند درخواست تمدید مجوز را دست‌کم شش ماه پیش از پایان اعتبار مجوز فعلی ارائه کنند.
برای شرکت‌هایی که وارد نظام تجارت انتشار می‌شوند، یک دوره گذار سه‌ساله در نظر گرفته شده است تا فرصت کافی برای دریافت مجوزهای موردنیاز را داشته باشند.این دوره گذار در شرایط مشخص می‌تواند تا دو سال دیگر نیز تمدید شود.
یکی از ارکان اصلی TR ETS، تعیین سقف انتشار گازهای گلخانه‌ای است. بر اساس این سازوکار، میزان کل انتشار مجاز بنگاه‌های مشمول از طریق یک سقف مشخص تعیین خواهد شد و مجوزهای انتشار از طریق «سامانه ثبت معاملات» در اختیار فعالان بازار قرار می‌گیرد. بخشی از این مجوزها بر اساس سطح تولید و شدت انتشار تأسیسات به صورت رایگان میان شرکت‌ها تخصیص داده خواهد شد. بخش دیگر مجوزها نیز از طریق حراج در بازار اولیه به فروش می‌رسد.
EPİAŞ اپراتور بازار کربن ترکیه می‌شود
بر اساس مقررات جدید، بورس انرژی استانبول (EPİAŞ) مسئولیت بهره‌برداری از بازار کربن ترکیه را بر عهده خواهد داشت.علاوه بر عرضه اولیه مجوزهای انتشار از طریق حراج، این مجوزها در بازار ثانویه نیز قابلیت خریدوفروش خواهند داشت و معاملات آنها به صورت مستمر انجام می‌شود.این سازوکار به شرکت‌ها اجازه می‌دهد متناسب با میزان انتشار و نیاز خود، مجوزهای انتشار را در بازار خریدوفروش کنند.
ترکیه در طراحی نظام تجارت انتشار خود، سازوکاری برای جلوگیری از نوسانات شدید قیمت نیز پیش‌بینی کرده است.بر این اساس، یک ذخیره ثبات بازار (Market Stability Reserve) ایجاد خواهد شد تا از نوسانات بیش از حد قیمت مجوزهای انتشار جلوگیری کند.همچنین شورای بازار کربن می‌تواند در صورت ضرورت، دامنه‌های حداقل و حداکثر قیمت را تعیین کند. هدف از این سازوکار، جلوگیری از شکل‌گیری نوسانات شدید و حفظ ثبات بازار کربن عنوان شده است.
اجرای آزمایشی نظام تجارت انتشار ترکیه
نظام تجارت انتشار ترکیه در مرحله نخست به صورت طرح آزمایشی (Pilot) اجرا خواهد شد. دامنه و مدت زمان اجرای این مرحله توسط شورای بازار کربن تعیین می‌شود.شرکت‌هایی که در محدوده طرح آزمایشی قرار می‌گیرند، موظف هستند حداکثر ظرف دو ماه از تاریخ انتشار مقررات، برنامه اولیه روش‌شناسی پایش انتشار خود را ارائه کنند.این برنامه‌ها مبنایی برای پایش دقیق میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای و اجرای سازوکار تجارت مجوزهای انتشار در چارچوب TR ETS خواهد بود.
راه‌اندازی TR ETS در حالی انجام می‌شود که اتحادیه اروپا نیز در حال بازنگری در نظام تجارت انتشار خود است. کمیسیون اروپا در ماه ژوئیه پیشنهادهایی برای اصلاح نظام تجارت انتشار اتحادیه اروپا (EU ETS) ارائه کرد که بر اساس آن، تخصیص رایگان مجوزهای انتشار به شرکت‌ها پس از سال ۲۰۳۰ نیز ادامه خواهد داشت.
راه‌اندازی نظام تجارت انتشار ترکیه از این منظر اهمیت ویژه‌ای برای صنایع صادرات‌محور این کشور، به‌ویژه فولاد، سیمان و سایر صنایع انرژی‌بر دارد؛ زیرا ایجاد بازار داخلی کربن می‌تواند نقش مهمی در سازگاری صنایع ترکیه با الزامات کربنی بازار اروپا و مدیریت هزینه‌های انتشار در سال‌های آینده ایفا کند.
