سود ۱۰۰ همتی فولاد مبارکه زیر فشار هزینهها؛ نبرد بزرگ با تورم نهادهها
عبور سود خالص فولاد مبارکه از مرز نمادین ۱۰۰ همت در سال ۱۴۰۴، بیش از آنکه یک جهش عددی باشد، پیروزی «تابآوری استراتژیک» بر «تورم ساختاری» است. در حالی که تورم افسارگسیخته نهادهها و انرژی، سهم شیرین درآمدهای ناشی از رشد نرخ فروش را میبلعد، مبارکه با تکیه بر خودتامینی انرژی و چابکی در بازارهای صادراتی، موفق به حفظ سنگر سودآوری شده است. این ترازنامه، روایتگر نبردی نابرابر است؛ جایی که سرمایهگذاری در نیروگاههای اختصاصی و زنجیره تامین، به تنها سپر دفاعی برای خنثیسازی فشار هزینههای ۹۱ همتی تبدیل شده تا حاشیه سود پیشران صنعت ایران در میانه طوفان هزینهها، پایدار بماند.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، بررسی تغییرات تفکیکی سود خالص شرکت فولاد مبارکه اصفهان برای دوره مالی منتهی به سال ۱۴۰۴ نشان میدهد که سود خالص شرکت از ۹۹۶,۴۹۴ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ با افزایش خفیفی به میزان ۶,۵۰۷ میلیارد ریال (+۰.۶۵٪) به ۱,۰۰۳,۰۰۱ میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ رسیده است.
در نگاه نخست، تحقق سود بیش از ۱۰۰ همتی دستاوردی چشمگیر به نظر میرسد؛ اما گشایش لایههای تحلیلی صورتهای مالی واقعیت دیگری را آشکار میسازد: تورم شدید نهادهها مانع از اثرگذاری عوامل رشد دهنده سود شده و با وجود آزادشدن اهرم قیمتی محصولات و درآمد ۸۵.۸ همتی حاصل از رشد نرخ فروش، این دستاورد سنگین بهطور کامل تحتالشعاع تورم ساختاری فشار هزینه در سمت نهادههای تولید، سوخت، انرژی و هزینههای عمومی کارخانه، بلعیده شده است.

به بیان دیگر، فولاد مبارکه در یک مسابقه دو در مسیر معکوس قرار گرفته است؛ جایی که رشد درآمدی ناشی از رشد تولید و فروش و تسعیر نرخ ارز و بورس کالا، صرفاً توانسته است اثر سوزاننده جهش هزینههای عملیاتی را خنثی کرده و حاشیه سود را در همان نقطه سال قبل حفظ کند. جدول ذیل به خوبی نشان میدهد که از سال ۹۸ تا کنون میزان رشد نرخ تامین برق و گاز ۲۶ برابر بوده و در طرف مقابل، ورق گرم تنها ۸ برابر شده است.

مجموع فشار هزینهای ناشی از مواد اولیه، هزینههای تبدیل، گاز احیاء و برق خریداری در سال ۱۴۰۴ به رقم ۹۱ همت ریال رسیده است. این رقم سنگین بهتنهایی ۱۰۶٪ از کل سود ایجادشده از محل افزایش نرخ فروش محصولات (۸۵.۸ همت) را میبلعد.
قدرت چانهزنی تامینکنندگان
جذابیت و سودآوری صنعت فولاد در ایران بهشدت تحت تاثیر قدرتمند شدن حلقه بالادستی (معادن سنگآهن، کنسانتره و گندله) قرار گرفته است. ثبت افزایش هزینه ۳۴.۲ همتی ناشی از نرخ مواد اولیه بهروشنی خروج حاشیه سود اقتصادی از حلقههای میاندستی فولاد به سمت حلقههای بالادستی معدنی را به تصویر میکشد. تامینکنندگان بالادستی به دلیل انحصار نسبی و فرمولهای قیمتگذاری متصل به شمش، بخش قابلتوجهی از ارزشافزوده تولید فولاد در فولاد مبارکه را تصاحب کردهاند.
پایداری عملیاتی و الگوی رهبران جهانی فولاد
تجربه رهبران بزرگ صنعت فولاد جهان نشان میدهد که شرکتهای فولادسازی برای بقا در شرایط تورم نهادهها و ناترازی زیرساختی، دو استراتژی همزمان را دنبال میکنند:
-
ادغام عمودی بالادستی: سرمایه گذاری مستقیم بر منابع سنگآهن و انرژی جهت خنثیسازی نوسانات قیمت مواد اولیه.
-
خودتامینی انرژی: در تحلیل تفکیکی سود مبارکه، اثر مثبت ۴.۸ همتی برق تولیدی نیروگاه اختصاصی شرکت، مصداق بارز این استراتژی است. در شرایطی که تعرفههای گاز و برق خریداری مجموعاً ۲۶.۲ همت هزینه اضافه تحمیل کردهاند، نیروگاه خودتامین نهتنها یک سپر مالی ایجاد کرده، بلکه با تامین برق پایدار، مانع از افت بیشتر حجم تولید و فروش شده است.
بهینهسازی سبد جغرافیایی بازار
چرخش فعالانه شرکت در افزایش صادرات (اثر مثبت ۱۳۴.۷ همتی) برای فرار از رکود داخلی ناشی از جنگ و تحریم، نشاندهنده چابکی عملیاتی در مدیریت بازار هدف است. با این حال، به دلیل شکاف نرخ ارز تالار دوم با نرخهای بازار آزاد و هزینههای لجستیک بینالمللی، صادرات نتوانسته است بهطور کامل سودآوری واقعی خود را در صورت های مالی منعکس کند.
بررسی تفکیکی سرفصل های سود آوری فولاد مبارکه بار دیگر ثابت میکند که فشار نهادههای تولیدی از جمله مواد اولیه و انرژی در کنار سرکوب قیمتی در نرخ های داخلی و ارز مبادله دو لبه قیچی کاهش سودآوری صنایع هستند و راهکار اصلی برای مصون ماندن از این فشارها همان راهی است که فولاد مبارکه با ادغام های را به بالا و افزایش خودتامینی در پیش گرفته است.