سهمیه واردات فولاد اروپا در ۵ روز نخست سه‌ماهه چهارم تمام شد

احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن ‌نامه»: سهمیه واردات فولاد اتحادیه اروپا در آغاز دوره جدید سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ با سرعتی کم‌سابقه در حال مصرف است به‌طوری‌که تنها پنج روز پس از آغاز دوره جدید، سهمیه برخی محصولات فولادی برای صادرکنندگانی مانند ترکیه، چین و هند به‌طور کامل مصرف شده و حتی حجم واردات ثبت‌شده از سقف سهمیه عبور کرده است. داده‌های کمیسیون اروپا نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از محموله‌های خارج از سهمیه نیز اکنون در انتظار ترخیص از گمرک‌ها یا در بنادر اروپایی قرار دارند.

این وضعیت در شرایطی رخ داده است که اتحادیه اروپا از اول ژوئیه ۲۰۲۶ نظام جدید سهمیه‌بندی فولاد را با هدف مقابله با مازاد ظرفیت جهانی و فشار واردات بر تولیدکنندگان اروپایی اجرا کرده است. بر اساس این مقررات، مجموع سهمیه‌های بدون تعرفه سالانه حدود ۱۸.۳۵ میلیون تن تعیین شده و واردات فراتر از سهمیه مشمول تعرفه ۵۰ درصدی می‌شود.

ترکیه در صدر فشار وارداتی

ترکیه یکی از مهم‌ترین صادرکنندگانی است که در نخستین روزهای دوره جدید با عبور از سهمیه‌های تعیین‌شده مواجه شده است. بر اساس داده‌های کمیسیون اروپا، سهمیه ترکیه برای ورق گرم فولادی (HRC) ۱۶۰ هزار و ۵۷۳ تن بوده اما در همین پنج روز نخست ۳۷۸ هزار و ۸۲۲ تن از این محصول در انتظار ترخیص گمرکی قرار گرفته است.

در بخش ورق‌های پوشش‌دار فلزی نیز سهمیه ترکیه برای ردیف 4A معادل ۶۳ هزار و ۹۲۵ تن تعیین شده بود اما ۹۶ هزار و ۸۴ تن از این محصولات در انتظار ترخیص قرار گرفته‌اند. سهمیه ردیف 4B نیز ۲۶ هزار و ۱۹ تن بوده، درحالی‌که حجم محموله‌های منتظر ترخیص به ۲۶ هزار و ۵۷۷ تن رسیده است.

در ورق‌های پوشش‌دار آلی سهمیه ترکیه ۱۱ هزار و ۵۶۸ تن و محموله‌های منتظر ترخیص ۱۶ هزار و ۷۳ تن گزارش شده است. در ورق‌های چهارگوش یا quarto plate نیز سهمیه ۷ هزار و ۷ تن بوده اما ۱۵ هزار و ۴۷۴ تن در انتظار ترخیص قرار دارند.

فشار وارداتی ترکیه تنها به محصولات تخت محدود نیست. سهمیه میلگرد این کشور ۵۹ هزار و ۹۱۹ تن تعیین شده درحالی‌که ۷۸ هزار و ۸۸ تن در انتظار ترخیص است. در کلاف مفتول نیز سهمیه ۶۱ هزار و ۱۴۷ تن بوده، اما ۷۰ هزار و ۶۹۸ تن در انتظار ترخیص قرار دارد.

در لوله‌های گاز سهمیه ترکیه ۲۸ هزار و ۱۶۳ تن و حجم محموله‌های منتظر در بنادر اتحادیه اروپا ۴۵ هزار و ۸۹۱ تن است. برای مقاطع توخالی نیز سهمیه ۵۹ هزار و ۸۴۹ تن در برابر ۱۱۲ هزار و ۴۶ تن محموله منتظر ترخیص قرار گرفته است.

چین نیز از سقف سهمیه عبور کرد

چین نیز در برخی گروه‌های فولادی از سقف تعیین‌شده عبور کرده است. سهمیه این کشور برای ورق الکتریکی 3B حدود ۱۱ هزار و ۸۳۷ تن بوده، اما ۴۱ هزار و ۷۹۳ تن از این محصول در انتظار ترخیص قرار گرفته است.

در ورق‌های پوشش‌دار فلزی 4B سهمیه چین ۴۵ هزار و ۷۴۹ تن بوده و حجم محموله‌های منتظر ترخیص به ۱۱۱ هزار و ۲۵۶ تن رسیده است. سهمیه سایر لوله‌های بدون درز نیز ۱۳ هزار و ۱۵۸ تن تعیین شده درحالی‌که ۲۳ هزار و ۹۴۷ تن از این محصولات در انتظار ترخیص هستند.

در بخش کلاف مفتول غیرآلیاژی نیز سهمیه چین ۱۴ هزار و ۲۹۸ تن بوده و حجم محموله‌های منتظر ترخیص به ۲۸ هزار و ۸۸۸ تن رسیده است.

این ارقام در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که مازاد ظرفیت جهانی فولاد و صادرات ارزان‌تر چین یکی از عوامل اصلی فشار بر بازار اروپا محسوب می‌شود. گزارش اخیر یوروفر نیز نشان می‌دهد صادرات فولاد اتحادیه اروپا در نیمه نخست ۲۰۲۶ حدود ۲۰ درصد کاهش یافته و تولید فولاد خام این منطقه در سال ۲۰۲۵ به پایین‌ترین سطح تاریخی خود، یعنی حدود ۱۲۵.۸ میلیون تن، رسیده است.

هند، استرالیا و تایوان هم سهمیه‌ها را پشت سر گذاشتند

هند نیز در چند گروه محصول با عبور از سقف سهمیه مواجه شده است. سهمیه این کشور برای quarto plate حدود ۵۲ هزار و ۷۰۹ تن بوده اما ۶۴ هزار و ۴۵۴ تن از این محصولات در انتظار ورود به بازار اروپا قرار دارند.

در محصولات تخت ضدزنگ و مقاطع سبک، سهمیه هند ۲۳ هزار و ۱۳۹ تن بوده و حجم محموله‌های منتظر به ۳۹ هزار و ۶۴۱ تن رسیده است. سهمیه لوله‌های گاز نیز ۱۰ هزار و ۳۶ تن بوده اما ۱۳ هزار و ۱۶۶ تن محموله در بنادر اروپا قرار دارد.

استرالیا نیز سهمیه ۱۱ هزار و ۸۳۰ تنی خود برای ورق گرم را پشت سر گذاشته و تایوان در ورق‌های پوشش‌دار آلی از سهمیه ۵ هزار و ۳۲۲ تنی عبور کرده است. مقدونیه نیز در مقاطع توخالی سهمیه ۱۰ هزار و ۹۵۸ تنی خود را پشت سر گذاشته است.

حتی در گروه «سایر کشورها» نیز سهمیه چند محصول در همین پنج روز نخست دوره جدید مصرف شده است. این گروه در ورق گرم، ورق سرد، ورق‌های پوشش‌دار فلزی، محصولات تین‌میل، quarto plate و مقاطع توخالی با عبور از سقف سهمیه مواجه شده است.

برخی سهمیه‌ها هنوز پیش از تکمیل دوره در آستانه اشباع هستند

داده‌های کمیسیون اروپا نشان می‌دهد سرعت مصرف سهمیه‌ها فقط به مواردی که از سقف عبور کرده‌اند محدود نیست. در چند گروه بیش از ۷۰ درصد سهمیه تنها در پنج روز نخست دوره سه‌ماهه چهارم مصرف شده است.

بالاترین نرخ مصرف مربوط به سایر لوله‌های جوشی چین است که ۹۹.۷۵ درصد سهمیه ۳ هزار و ۲۲۰ تنی آن استفاده شده است. سهمیه سایر لوله‌های جوشی هند نیز ۸۰.۸۵ درصد مصرف شده است.

در مقاطع توخالی اوکراین، نرخ مصرف سهمیه به ۹۴.۳۲ درصد رسیده و سهمیه کره‌جنوبی برای ورق‌های پوشش‌دار آلی نیز ۸۶.۷۶ درصد مصرف شده است. چین در مقاطع سبک و Merchant Bars نیز ۸۵.۱۵ درصد سهمیه خود را استفاده کرده است.

سهمیه مقاطع توخالی چین ۸۰.۸۲ درصد و سهمیه میلگرد الجزایر ۷۱.۸۶ درصد مصرف شده است. ترکیه نیز ۷۳.۳۱ درصد سهمیه خود در بخش زوایا و مقاطع را استفاده کرده است.

اروپا در برابر موج جدید واردات

سرعت مصرف سهمیه‌های فولادی در آغاز سه‌ماهه چهارم نشان می‌دهد نظام جدید محدودیت واردات هنوز نتوانسته فشار موجود بر بازار فولاد اروپا را از بین ببرد. حجم بالای محموله‌هایی که پس از تکمیل سهمیه در انتظار ترخیص قرار گرفته‌اند، نشان می‌دهد بخشی از صادرکنندگان تلاش کرده‌اند پیش از اعمال هزینه‌های سنگین واردات خارج از سهمیه، محموله‌های خود را وارد بازار اروپا کنند.

اتحادیه اروپا از اول ژوئیه سهمیه‌های واردات فولاد را در قالب ۲۶ گروه محصول مدیریت می‌کند. سقف سالانه این سهمیه‌ها ۱۸ میلیون و ۳۴۵ هزار و ۹۲۲ تن است و سهمیه‌ها به‌صورت فصلی مدیریت می‌شوند. پس از تکمیل سهمیه، واردات مشمول تعرفه ۵۰ درصدی می‌شود.

اهمیت این سازوکار برای بازار اروپا ازآن‌جهت است که هم‌زمان با افزایش محدودیت‌های تجاری، تولیدکنندگان اروپایی با هزینه بالای انرژی، کاهش رقابت‌پذیری صادرات و مازاد عرضه جهانی مواجه هستند. یوروفر اعلام کرده است که صادرات فولاد اتحادیه اروپا در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۲۰ درصد کاهش یافته و مصرف ظاهری فولاد این منطقه نیز در سال جاری تنها ۰.۱ درصد رشد خواهد کرد.

شتاب مصرف سهمیه‌ها در نخستین روزهای سه‌ماهه چهارم بنابراین تنها یک اتفاق آماری نیست. این روند نشان می‌دهد بازار فولاد اروپا همچنان یکی از مهم‌ترین مقاصد صادراتی تولیدکنندگان خارج از اتحادیه است و محدود کردن واردات می‌تواند به رقابت بر سر ظرفیت‌های محدود سهمیه و افزایش هزینه ورود محموله‌های مازاد منجر شود. برای صادرکنندگانی مانند ترکیه، چین و هند نیز ادامه این وضعیت می‌تواند به تغییر مقصد بخشی از محموله‌ها یا افزایش فشار قیمتی در بازارهای جایگزین منجر شود.