اعتماد به شرکت های سازنده داخلی و کاهش خرید‌های خارجی به یک ششم
به گزارش پایگاه خبری معدن نامه، در یکی دیگر از برنامه‌های رادیو فولاد، محمدرضا ممتاز، مدیر خرید مواد مصرفی فولاد مبارکه، در استودیو شیشه‌ای حاضر شد و درباره نحوه عملکرد و دستاورد‌های این واحد به سؤالات مجری این برنامه چنین پاسخ داد:
واحد خرید مواد مصرفی چه نقشی در فرآیند تولید شرکت دارد؟
این واحد از سه قسمت واحد خرید مواد مصرفی تولید، خرید مواد مصرفی عمومی و واحد خرید اضطراری یا واحد خرید مستقیم تشکیل شده و با اقداماتی که در هر بخش انجام می‌شود، امکان عملیاتی شدن فرآیند تولید با همراهی کارکنان میسر می‌شود.
آیا این مدیریت یک واحد پشتیبان است؟
بهتر است به سؤال شما این‌گونه پاسخ دهم که واحد خرید مواد مصرفی سالانه حدود ۱۱ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان خرید کالا‌های مصرفی را بر عهده دارد که از این میزان حدود ۵.۵ هزار میلیارد تومان مربوط به کالا‌های مصرفی تولید، مثل نسوزها، روغن‌ها، روان‌کارها، گریس‌ها و مواد شیمیایی و مابقی به مواد مصرفی عمومی مثل لوازم ایمنی، لوازم بسته‌بندی، بیرینگ‌ها، انواع آهن آلات، لوازم اداری، لوازم رستوران ها، لوازم ساختمانی، مدیریت شهری، خدمات عمومی و… مربوط می‌شود.
همکاران در واحد خرید اضطراری که در دفتر اصفهان تجهیز شده است، با سرعت عمل بالا کالا‌های غیرقابل پیش بینی را مهیا می‌کنند.
آیا واحد خرید اضطراری در تأمین مواد با چالش‌هایی هم مواجه است؟
بله، اما اختیار و آزادی عمل، دسترسی سریع‌تر به بازار‌ها و منابع تأمین و بروکراسی کمتر باعث شده بتواند سرویس‌های لازم را به‌موقع ارائه دهد.
با توجه به نوسانات قیمت ارز، مشکلات حمل، محدود بودن موجودی کالا در انبار فولاد مبارکه، واحد خرید مواد مصرفی چه راه‌حل های پیشگیرانه‌ای اتخاذ می‌کند؟
این شرایط تنها مختص فولاد مبارکه نیست و کلیه تولیدکنندگان داخل کشور با این مساله دست‌به‌گریبان‌اند. با توجه به خرد جمعی، تمهیدات اتخاذ شده و همتی که در فولاد مبارکه بوده و هست، تحریم‌ها و شرایط سخت اقتصادی، نتوانست مانعی برای تحقق اهداف شرکت باشد و کاملاً خلاف انتظار تحریم کنندگان، شاهد افزایش تولید هم بوده‌ایم. با توجه به مشکلاتی که برای ثبت سفارش داشتیم، روش‌های خرید بازنگری شد و در ادامه استفاده از ظرفیت شرکت های سازنده و تأمین‌کننده داخلی و اعتماد به آنها در دستور کار قرار گرفته که نتایج مطلوبی به همراه داشته است.
در مورد مشکلات ثبت سفارش و ترخیص کالا‌های استراتژیک توضیح دهید.
بعد از حادثه بندر شهید رجایی، اهمیت ترخیص سریع و به‌موقع کالا بر همگان روشن شد. ترخیص کالا در کشور‌های صنعتی ظرف ۱ تا ۲ روز و در کشور ما گاهی بعد از ۱۸ ماه انجام می‌شود و کالا‌های خریداری‌شده به دلایل متعدد در گمرک می‌مانند؛ بنابراین باید از تکنولوژی‌های روز که در کشور‌های پیشرفته به کار گرفته شده استفاده کرد.
تعامل بیشتر با متقاضیان در سفارش‌گذاری‌های به‌موقع و اصلاح شرح درخواست خرید‌ها چگونه امکان‌پذیر است؟
واحد مواد مصرفی خود را ملزم می‌داند که کلیه نیاز‌ها و درخواست‌ها و متقاضیان را در کوتاه‌ترین زمان ممکن پاسخ دهد. بررسی روند ۷ سال گذشته نشان می‌دهد که حدود ۱۳ هزار ردیف کالا سالانه خرید می‌شود.
این در حالی است که ۱۲ هزار و ۹۰۰ مورد آنها از داخل و ۲۰۰ مورد هم از طریق خرید خارجی انجام می‌شود. نکته حائز اهمیت این است که تعداد خرید خارج در سال ۱۳۹۷، ۱۲۵۷ ردیف کالا بوده است. به عبارت بهتر با اعتماد به شرکت‌های سازنده داخلی، توانسته‌ایم خرید خارجی را به یک‌ششم کاهش دهیم.
زمان میانگین خرید داخلی که قبلاً ۵۸ روز بوده، امروز به ۲۸ روز رسیده است. این زمان برای کالا‌های خارجی طبعاً بیشتر است و حدود ۸ تا ۹ ماه طول می‌کشد. مرحله بعدی شرایط خصوصی و شرح کالاست که هرقدر جزئی‌تر و شفاف‌تر باشد و در مشخصات فنی کامل تری در شرح درخواست‌ها نوشته شده باشد، طبعاً فرآیند استعلام و برخورد تأمین کنندگان بهتر انجام می‌گیرد و کالایی که به دست متقاضی می‌رسد با مشخصات مدنظر درخواست‌کننده تطابق بیشتری خواهد داشت. البته هنوز در ثبت مشخصات فنی جای کار داریم، به‌خصوص در کالا‌هایی که استاندارد و کاتالوگ آیتم نیستند. پس بحث زمان تدارک و بحث کیفیت از پارامتر‌های مهم برای متقاضی است.
آیا بومی‌سازی قطعات تأثیری بر کیفیت کالا‌ها داشته و توانسته رضایت موردنظر را کسب کند؟
روند کنترل کیفی مواد مصرفی فولاد مبارکه، کاملاً ثبت‌شده و مشخص است. زمانی در فولاد مبارکه بیشتر کالا‌ها خرید خارج بودند؛ اما امروز این موضوع برعکس است. امروز در کشورمان روغن نورد تولید شود که بعضاً از نمونه‌های ایتالیایی بهتر است. در بسیاری از موارد هیچ احتیاجی به کالای اروپایی نداریم. امروز به‌لحاظ کیفیت با قطعیت می‌توانیم بگوییم برخی کالا‌های ساخت داخل بهتر از نمونه مشابه خارجی است و با توجه به بی‌انت‌ها بودن کیفیت، این روند هر روز در حال بهتر شدن است.
شفافیت در خرید چگونه اتفاق می‌افتد؟
زمانی فولاد مبارکه در خرید کالا‌های مصرفی با ۸۵۰ تأمین‌کننده مواجه بود و الآن این رقم به ۱۸۵۰ رسیده است. وقتی تعداد تأمین کنندگان کالا زیاد باشد، تعداد قیمت‌هایی که می‌گیریم بیشتر است؛ چون فضای رقابتی و شفافیت بیشتر می‌شود.
حرکت دیگری که در این حوزه انجام شده است مربوط به استعلام‌های الکترونیکی است. در حال حاضر تمام استعلام‌ها و مناقصات فولاد مبارکه به‌صورت الکترونیکی انجام می‌شود. یعنی فرآیند اخذ استعلام و بارگذاری قیمت به‌صورت کاملاً الکترونیکی است و هیچ‌کس اطلاعی از قیمت‌ها تا روز بازگشایی پاکت‌ها در کمیسیون معاملات ندارد. همچنین علی‌رغم توسعه‌های زیادی که طی سال‌های اخیر در فولاد مبارکه رخ داده است، توانسته‌ایم تعداد خرید‌های اضطراری از ۶ هزار و ۱۰۰ ردیف در سال ۹۷ به ۵ هزار و ۳۰۰ ردیف رسیده است.
این ۲۰ درصد کاهش خرید‌های اضطراری نشان می‌دهد خرید‌های روتین بیشتر و به‌موقع انجام شده است و در خرید‌های روتین مرز شفافیت خیلی بیشتر و بهتر است؛ چون ما برای بررسی کیفیت‌ها فرصت داریم. به‌منظور افزایش تعداد تأمین‌کنندگان هم از منابع جدید استقبال می‌کنیم و در این زمینه تأمین‌کنندگان در سیکل تأمین فولاد مبارکه همانند کاری که دانشگاه انجام می‌دهد ارتقا می‌یابند.
تخصصی شدن خرید‌ها به شفافیت کمک می‌کند و بهره‌وری را افزایش می‌دهد. در این خصوص توضیح دهید.
وقتی یک کارشناس خرید تخصص لازم را در زمینه خرید داشته باشد و همه مشخصات لازم را در نظر داشته باشد، طبعاً می‌تواند خرید بهتری انجام دهد. در این زمینه با واحد آموزش همکاری خوبی داشته‌ایم. همچنین توانمندسازی همکاران در زمینه‌های صدور درخواست‌های خرید و مشخصات فنی در دستور کار است تا بتوانیم از خرید‌ها بهره بیشتری ببریم.
سخن پایانی؟
نمره تحول واحد خرید مواد مصرفی نزدیک یک سال است در بالاترین سطح یعنی امتیاز ۱۰۰ قرار دارد و زمان تدارک ما در ۲۸ روز به‌نوعی رکورد محسوب می‌شود. در زمینه قرارداد‌های باز و بلندمدت همکاران در واحد خرید پیشتاز بوده‌اند و خرید‌ها را به‌روز انجام می‌دهند. در زمینه تست ایده‌های جدید، علی‌رغم ریسک‌های زیادی که برای ما دارد، با آغوش باز تأمین کنندگان و کالا‌های جدید را با رعایت قوانین و مقررات وارد سیستم فولاد مبارکه می‌کنیم.
این ایده‌ها بعضاً از لحاظ سودآوری و بهبود کیفیت به سود شرکت است. به‌طورکلی همه دستاورد‌های مذکور با همدلی و تعهد موجود نزد مدیریت و کارکنان شرکت و سازندگان داخلی به دست آمده که شایسته قدردانی است.
