ابهام در بازار جهانی فولاد زیر سایه ریسک‌های ژئوپلیتیک/ سیگنال‌های متناقض از چین تا خاورمیانه
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: بازار جهانی فولاد و مواد اولیه در هفته گذشته در حالی به کار خود ادامه داد که هم‌زمان با نوسانات محدود قیمتی، فضای کلی بازار تحت تأثیر عدم‌اطمینان‌های ناشی از وضعیت تقاضا در چین و ریسک‌های ژئوپلیتیکی به‌ویژه در منطقه خاورمیانه با احتیاط همراه بود. داده‌های قیمتی اگرچه از ثبات نسبی در بسیاری از بخش‌ها حکایت دارد، اما چشم‌انداز کوتاه‌مدت همچنان در هاله‌ای از تردید قرار دارد.
سنگ آهن: رشد محدود در سایه تردید تقاضا
در بازار واردات چین، سنگ آهن با خلوص ۶۱ درصد به حدود ۱۰۵ دلار به ازای هر تن CFR رسید که نشان‌دهنده رشد جزئی روزانه بود. با این حال این افزایش محدود نتوانست فضای کلی بازار را تغییر دهد چراکه فعالان همچنان نسبت به وضعیت تقاضای فولاد در چین و همچنین اختلالات احتمالی در زنجیره تأمین جهانی محتاط باقی مانده‌اند.
در این میان تشدید تنش‌ها در تنگه هرمز به‌عنوان یکی از گلوگاه‌های حیاتی تجارت جهانی به یک عامل مهم ریسک تبدیل شده است، عاملی که می‌تواند با ایجاد اختلال در حمل‌ونقل دریایی به تأخیر یا حتی توقف موقت ارسال محموله‌های مواد اولیه منجر شود.
قراضه: ثبات ترکیه، رشد در شرق آسیا و ژاپن
بازار قراضه ترکیه در هفته گذشته با ثبات نسبی همراه بود و قیمت قراضه سنگین 20-80 در سطح ۴۰۲ دلار هر تن CFR باقی ماند. در مقابل بازار ژاپن روندی صعودی را تجربه کرد و قراضه صادراتی سنگین کلاس ۲ با رشد ۸۰۰ ینی به ۵۲ هزار ین هر تن فوب رسید.
در شرق آسیا نیز قیمت قراضه وارداتی با افزایش ۵ دلاری به ۳۸۷ دلار هر تن CFR رسید که نشان‌دهنده بهبود نسبی تقاضا در این منطقه است، هرچند این رشد هنوز شکننده ارزیابی می‌شود.
بیلت: نوسان محدود در بازارهای جهانی
در بخش بیلت، میانگین قیمت صادراتی دریای سیاه در سطح ۴۶۸ دلار هر تن فوب قرار گرفت، در حالی که در بازار داخلی چین، قیمت‌ها به ۴۳۳ دلار هر تن درب کارخانه رسید.
بازار واردات ترکیه نیز شاهد قیمت ۴۹۰ دلار هر تن CFR بود و در بخش صادراتی این کشور، بیلت در بازه ۵۴۵ تا ۵۶۵ دلار هر تن فوب معامله شد. در جنوب شرق آسیا قیمت بیلت وارداتی با افت جزئی ۲ دلاری به ۴۸۸ دلار هر تن CFR رسید که بیانگر تداوم فضای احتیاطی در معاملات است.
مقاطع: ثبات نسبی در بازارهای کلیدی
در بازار مقاطع، میلگرد صادراتی ترکیه در سطح ۵۹۸ دلار هر تن فوب قرار گرفت و در بازار داخلی این کشور نیز قیمت‌ها به ۶۱۳ دلار هر تن درب کارخانه رسید.
میلگرد صادراتی چین در سطح ۴۸۷ دلار هر تن فوب شنیده شد، در حالی که در بازار داخلی اروپا قیمت‌ها به ۶۲۰ یورو هر تن درب کارخانه رسید. بازار آمریکا نیز بدون تغییر باقی ماند و میلگرد در سطح ۹۲۰ دلار به ازای هر شورت تن معامله شد.
ورق: شکاف قیمتی میان مناطق مختلف
در بازار ورق گرم، شاخص صادراتی چین در حدود ۴۹۱ دلار هر تن فوب قرار داشت. ورق گرم صادراتی دریای سیاه در سطح ۵۰۰ دلار هر تن فوب معامله شد در حالی که ترکیه با قیمت‌های بالاتری در بازه ۶۲۰ تا ۶۳۰ دلار هر تن فوب در بازار صادراتی و ۶۲۰ تا ۶۴۰ دلار در بازار داخلی حضور داشت.
در جنوب شرق آسیا قیمت وارداتی به ویتنام بین ۵۳۰ تا ۵۳۵ دلار هر تن CFR ثبت شد. در همین حال بازار داخلی اروپا با قیمت ۷۱۰ یورو هر تن درب کارخانه و بازار آمریکا با نرخ ۱۰۳۵ دلار هر شورت تن همچنان در سطوح بالاتری نسبت به سایر مناطق قرار دارند.
تحلیل بازار جهانی: اثرات دومینویی ریسک‌های ژئوپلیتیک
تحولات ژئوپلیتیکی به‌ویژه احتمال اختلال در تنگه هرمز به یکی از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار جهانی تبدیل شده است. بسته شدن این مسیر حیاتی از یک‌سو می‌تواند عرضه نفت را کاهش دهد و از سوی دیگر باعث افزایش قیمت آن شود، دو عاملی که هر یک به‌تنهایی توان ایجاد شوک در اقتصاد جهانی را دارند.
کاهش عرضه انرژی می‌تواند به اختلال گسترده در تولید صنایع مختلف منجر شود، در حالی که افزایش قیمت‌ها نیز با جابه‌جایی منابع اقتصادی و افزایش بیکاری همراه خواهد بود. نشانه‌های اولیه این وضعیت را می‌توان در صنایع پتروشیمی، کشاورزی و حتی تولید پوشاک مشاهده کرد.
از منظر صنعت فولاد، منطقه خلیج فارس نقشی دوگانه به‌عنوان تأمین‌کننده مواد اولیه و مصرف‌کننده محصولات فولادی ایفا می‌کند. در چنین شرایطی افزایش قیمت نهاده‌هایی مانند آهن اسفنجی و شمش در کنار کاهش مصرف، ترکیبی از تورم و رکود را رقم خواهد زد که این وضعیت در صورت تداوم تنش‌ها، می‌تواند به رکودی عمیق در سطح جهانی منجر شود.
بازار داخلی: فشار هم‌زمان کاهش عرضه و رشد تقاضا
در بازار داخلی ایران، دو تحول مهم در ایام تعطیلات نوروزی رخ داده که تأثیر قابل‌توجهی بر وضعیت فعلی بازار داشته است. نخست مشکلات پیش‌آمده برای فولاد خوزستان و فولاد مبارکه که به کاهش تولید و عرضه منجر شده است. در این میان جایگزینی محصولات فولاد مبارکه در کوتاه‌مدت دشوار ارزیابی می‌شود، هرچند در بخش شمش و اسلب امکان جبران نسبی از سوی سایر تولیدکنندگان وجود دارد.
در سوی دیگر انباشت تقاضای نهفته به‌دلیل شرایط جنگی، فشار مضاعفی بر بازار وارد کرده است. کاهش عرضه در کنار افزایش تقاضا، موجب خروج برخی واحدهای تولیدی از مدار شده که این موضوع در کنار تعهدات مالی زنجیره‌ای، فشار بر کل اقتصاد را افزایش داده است.
گزارش‌ها از تزریق ۳۹۵ همت نقدینگی به شبکه بانکی در دوره جنگ حکایت دارد، اما به نظر می‌رسد این میزان حمایت برای پاسخ به نیازهای فعلی کافی نباشد و با بازگشایی بازارها، تقاضا برای تسهیلات بانکی به‌طور قابل‌توجهی افزایش یابد.
در نهایت چشم‌انداز بازار داخلی به‌شدت وابسته به وضعیت تحریم‌ها و درآمدهای ارزی است. در صورت بهبود شرایط، امکان ورود به دوره‌ای از رونق وجود دارد، اما در سناریوی تداوم محدودیت‌ها، افزایش شدید قیمت‌ها در کنار رشد بیکاری دور از انتظار نخواهد بود. با توجه به رشد هزینه‌های تولید، افزایش دستمزد، بهای انرژی و پایه پولی، روند نزولی قیمت‌ها در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد و پرسش اصلی نه کاهش قیمت، بلکه سطح توقف رشد آن خواهد بود.
