افشاگری رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد از نبردی که صنعت فولاد را متحول کرد
بهرام سبحانی با بازخوانی کارنامه دو دهه فعالیت انجمن، تأکید کرد که این نهاد از تلاش برای اصلاح قیمتگذاری دستوری در دهه ۸۰، اکنون به خط مقدم مطالبهگری در حوزههای کلان زیرساختی و توسعهای ارتقا یافته است.
بهرام سبحانی، رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد، به مناسبت سالروز تأسیس این تشکل، درباره سالهای آغاز فعالیت آن توضیح داد.
به گفته وی، صنعت فولاد کشور در دهه ۷۰ شمسی با یک دوگانگی ساختاری جدی روبهرو بود.
از یک سو، ذوبآهن اصفهان بهعنوان یک مجموعه بزرگ دولتی، بخش اصلی فولاد کشور را تولید میکرد. از سوی دیگر، واحدهای خصوصی تازهتأسیس با مشکلات مختلفی دستوپنجه نرم میکردند.
بحران دوگانگی؛ زمینه شکلگیری انجمن فولاد
سبحانی با اشاره به نابرابریهای آن دوره گفت: ذوبآهن اصفهان تحت فشار سیاستهای قیمتگذاری دستوری قرار داشت.
این شرکت ناچار بود محصولات خود را با قیمتهای پایین در بازار عرضه کند.
در مقابل، تولیدکنندگان بخش خصوصی بهدلیل کمبود شمش، مواد اولیه مورد نیاز خود را وارد میکردند.
با این حال، این واحدها نمیتوانستند محصولاتشان را با قیمتی بالاتر از نرخ دولتی ذوبآهن بفروشند.
در نتیجه، ادامه این شرایط زیان قطعی بخش خصوصی را به دنبال داشت.
شرکتهای دولتی نیز امکان اعتراض نداشتند
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد توضیح داد که شرکتهای دولتی نیز نمیتوانستند به سیاستهای دولت اعتراض کنند.
دلیل این وضعیت روشن بود. دولت همزمان نقش مالک و سیاستگذار را بر عهده داشت.
این بنبست ساختاری، تولیدکنندگان فولاد را به سمت ایجاد یک تشکل حرفهای هدایت کرد.
فعالان صنعت به این نتیجه رسیدند که تنها راه دفاع از منافع مشترک، تشکیل یک نهاد صنفی مستقل است.
این تشکل میتوانست صدای واحد تولیدکنندگان باشد. همچنین، امکان مذاکره رسمی با دولت و وزارتخانهها را فراهم میکرد.
سرانجام، این تفکر در سال ۱۳۸۰ به نتیجه رسید.
در همان سال، چند تولیدکننده کلیدی سنگبنای انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران را گذاشتند.
مقابله با قیمتگذاری دستوری
سبحانی، اصلاح سازوکار قیمتگذاری را مهمترین دستاورد انجمن در سالهای نخست فعالیت دانست.
به گفته وی، نخستین مأموریت انجمن استفاده از یک تریبون رسمی برای دفاع از منافع اعضا بود.
در آن دوره، فاصله قیمت فروش ذوبآهن با نرخ بازار آزاد به بیش از دو برابر رسیده بود.
این اختلاف، بازار فولاد را با مشکلات گستردهای روبهرو کرده بود.
ازاینرو، انجمن با پیگیریهای مستمر، ایجاد یک سازوکار شفاف برای کشف قیمت را مطرح کرد.
راهاندازی بورس فلزات
پیگیریهای انجمن در نهایت به راهاندازی بورس فلزات منجر شد.
پس از این تغییر، تولیدکنندگان توانستند محصولات خود را در فضایی شفاف عرضه کنند.
همچنین، بهجای قیمتهای دستوری، قیمت حاشیه بازار مبنای معامله قرار گرفت.
این تحول، نقش مهمی در شفافیت بازار فولاد داشت.
بورس فلزات در ادامه فعالیت خود به بورس کالا تبدیل شد.
سبحانی این تغییر را یکی از بزرگترین خدمات انجمن به اقتصاد و صنعت فولاد کشور دانست.
تغییر مأموریتهای انجمن در گذر زمان
رئیس انجمن فولاد گفت چالشهای صنعت در سالهای اخیر پیچیدهتر شدهاند.
به همین دلیل، مأموریتهای انجمن نیز تغییر کرده است.
امروز تولیدکنندگان فولاد با مشکلاتی مانند قطع برق و گاز در دورههای اوج مصرف روبهرو هستند.
سیاستهای محدودکننده صادراتی نیز فعالیت شرکتها را دشوار کردهاند.
افزون بر این، نوسانات ناگهانی نرخ ارز بر هزینه تولید و برنامهریزی بنگاهها اثر میگذارد.
در چنین شرایطی، انجمن تلاش میکند از منافع اعضای خود دفاع کند.
مطالبهگری در حوزه انرژی و صادرات
سبحانی تأکید کرد که مطالبهگری در حوزه انرژی، صادرات و ارز دیگر یک انتخاب نیست.
این اقدامات به ضرورتی برای ادامه تولید تبدیل شدهاند.
انجمن فولاد نیز به نمایندگی از تولیدکنندگان، این مسائل را از دستگاههای مسئول پیگیری میکند.
هدف اصلی، کاهش فشار بر واحدهای تولیدی و جلوگیری از اختلال در فعالیت کارخانههاست.
رشد انجمن از ۱۰ عضو به بیش از ۱۵۰ تولیدکننده
رئیس انجمن تولیدکنندگان فولاد به رشد کمی و کیفی این تشکل نیز اشاره کرد.
این انجمن در سال ۱۳۸۰ فعالیت خود را با ۱۰ عضو آغاز کرد.
اکنون بیش از ۱۵۰ تولیدکننده فولاد در آن عضویت دارند.
این رشد نشان میدهد که انجمن توانسته اعتماد بخش بزرگی از فعالان صنعت فولاد را جلب کند.
انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اکنون زیر نظر اتاق بازرگانی ایران فعالیت میکند.
همچنین، این مجموعه بهعنوان یکی از تشکلهای صنفی برتر کشور شناخته میشود.
قرار گرفتن در میان تشکلهای برتر کشور
سبحانی در پایان به ارزیابیهای اتاق بازرگانی ایران اشاره کرد.
به گفته وی، اتاق بازرگانی عملکرد تشکلهای صنفی را بهصورت مستمر ارزیابی میکند.
نتایج این ارزیابیها نشان میدهد انجمن تولیدکنندگان فولاد همواره در میان تشکلهای برتر قرار داشته است.
رئیس انجمن فولاد این جایگاه را نتیجه اعتماد اعضا دانست.
وی همچنین بر نقش تلاشهای مستمر انجمن در دفاع از حقوق تولیدکنندگان تأکید کرد.
جمعبندی
انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در پاسخ به مشکلات ساختاری صنعت فولاد شکل گرفت.
مقابله با قیمتگذاری دستوری و کمک به راهاندازی بورس فلزات، از مهمترین اقدامات سالهای نخست این تشکل بود.
با گذشت زمان، موضوعاتی مانند تأمین انرژی، سیاستهای صادراتی و نوسانات ارزی به محور فعالیت انجمن تبدیل شدند.
رشد تعداد اعضا از ۱۰ واحد به بیش از ۱۵۰ تولیدکننده نیز نشاندهنده گسترش جایگاه این تشکل در صنعت فولاد کشور است.
