تأکید بر نقش داده‌محوری و هوش مصنوعی در آینده اکتشافات معدنی

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»  چهل‌وچهارمین گردهمایی ملی علوم زمین با شعار «زمین دیجیتال و اکتشاف هوشمند، گامی به سوی توسعه پایدار» آغاز به کار کرد؛ رویدادی که در آن بر اهمیت تقویت زیرساخت‌های علمی، توسعه رویکردهای داده‌محور و بهره‌گیری از هوش مصنوعی در حوزه اکتشاف تأکید شد. این نشست به دلیل شرایط خاص کشور به صورت برخط و با حضور محدود کارشناسان و اساتید برگزار شد.

آغاز این گردهمایی با قرائت پیام سید محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت توسط رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور همراه بود. در این پیام، علوم زمین نه‌تنها یک حوزه تخصصی بلکه زیربنای فنی امنیت پایدار و ثبات اقتصادی کشور توصیف شد.

وزیر صمت در پیام خود با اشاره به ضرورت تکیه بر توانمندی‌های داخلی برای توسعه کشور، بر اهمیت عبور از روش‌های سنتی و حرکت به سمت مدیریت داده‌محور تأکید کرد. وی همچنین استفاده از هوش مصنوعی و کلان‌داده‌ها در اکتشافات معدنی را ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای افزایش تاب‌آوری اقتصادی و صیانت از منابع طبیعی کشور دانست.

در ادامه این مراسم، فاطمی‌عقدا، معاون وزیر صمت و رئیس سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، با اشاره به سابقه بیش از چهار دهه برگزاری این گردهمایی، بر بلوغ مفهوم «زمین دیجیتال» و نقش فناوری‌های نوین در آینده علوم زمین تأکید کرد.

وی با بیان اینکه استفاده از هوش مصنوعی و همزاد دیجیتال (Digital Twin) در حوزه علوم زمین دیگر یک انتخاب نیست بلکه یک الزام است، اظهار داشت ترکیب دانش زمین‌شناسی با الگوریتم‌های هوشمند می‌تواند پارادایم جدیدی در اکتشاف هوشمند ایجاد کند و دقت و سرعت شناسایی ذخایر معدنی را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد.

رئیس سازمان زمین‌شناسی همچنین با اشاره به موقعیت جغرافیایی ایران و چالش‌هایی مانند زلزله، فرونشست زمین و سیل، تأکید کرد که استفاده از تحلیل کلان‌داده‌ها و الگوریتم‌های هوشمند در پایش و پیش‌بینی مخاطرات طبیعی می‌تواند نقش مهمی در مدیریت ریسک و افزایش تاب‌آوری ملی داشته باشد.

به گفته وی، هدف نهایی این رویکرد نوین، مدیریت بهینه منابع طبیعی، کاهش ریسک‌های اقتصادی و ارتقای بهره‌وری در بهره‌برداری از ظرفیت‌های زمین است؛ مسیری که با هم‌افزایی دانش زمین‌شناسی و توان پردازشی هوش مصنوعی تحقق خواهد یافت.

فاطمی‌عقدا در بخش دیگری از سخنان خود بر تداوم جهاد علمی در حوزه علوم زمین تأکید کرد و برگزاری این رویداد در شرایط فعلی کشور را نشانه عزم متخصصان برای ارتقای مرزهای دانش دانست.

وی همچنین تقویت آموزش علوم زمین در مقطع دبیرستان را یک ضرورت راهبردی برای توسعه علمی کشور عنوان کرد و آن را از دغدغه‌های اصلی جامعه دانشگاهی و کارشناسان این حوزه برشمرد.