کشف بزرگ‌ترین ذخیره مس و طلای پورفیری در شرق چین
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: چین در زمینه اکتشاف مس و طلا به موفقیتی بزرگ دست یافته است. ذخیره مس چندفلزی پورفیری «چاتینگ» در شهر شوان‌چنگ در استان آن‌هویی در شرق چین به‌عنوان بزرگ‌ترین ذخیره از این نوع در بخش‌های میانی و پایینی رود یانگ‌تسه شناسایی شده است.
بر اساس اعلام وزارت منابع طبیعی چین برآورد می‌شود این ذخیره حاوی منابع مس معادل چند معدن بزرگ مس با حدود ۵۰۰ هزار تن ظرفیت و منابع طلا در مقیاس بیش از ۱۰ معدن بزرگ طلا با ظرفیت حدود ۲۰ تن باشد.
به گزارش شبکه تلویزیونی مرکزی چین (CCTV)، این کشف می‌تواند زمینه را برای توسعه یک پایگاه فوق‌بزرگ تولید مس و طلا در شرق چین فراهم کند و انتظار می‌رود در نخستین سال اجرای برنامه پنج‌ساله پانزدهم چین (۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰) به یکی از دستاوردهای شاخص اکتشافات معدنی این منطقه تبدیل شود.
مس و طلا از جمله مواد معدنی حیاتی هستند که به‌طور گسترده در صنایعی مانند انرژی‌های نو و تولید پیشرفته مورد استفاده قرار می‌گیرند که زیربنای عصر دیجیتال محسوب می‌شوند. کارشناسان معتقدند این کشف علاوه بر برخورداری از مزیت‌های قابل‌توجه جغرافیایی و زیرساختی، نشان‌دهنده پیشرفت مهمی در شناخت سازوکارهای کانی‌زایی نیز هست.
لین بین معاون آزمایشگاه پیش‌بینی و ارزیابی اعماق زمین در آکادمی علوم زمین‌شناسی چین و مسئول فنی عملیات اکتشافی در این منطقه گفت: یکی از مهم‌ترین دستاوردهای عملیات اکتشافی اخیر، شناسایی ابعاد پیکره کانسنگ مس و طلای روستای شانگ‌چانگ در محدوده معدنی چاتینگ بوده است که این موضوع پتانسیل منابع معدنی در بخش‌های عمیق و پیرامونی ذخیره چاتینگ را بیش‌ازپیش آشکار کرده است.
ذخیره مس و طلای چاتینگ یک ذخیره تیپیک پورفیری است و در حال حاضر بزرگ‌ترین ذخیره مس و طلای پورفیری شناسایی‌شده در بخش‌های میانی و پایینی رود یانگ‌تسه محسوب می‌شود. نمونه مشابه این ذخیره در این منطقه بسیار نادر است.
از ابتدای سال جاری میلادی، تیم اکتشاف طی تنها چهار ماه بیش از ۷۰ عملیات حفاری انجام داده است که از جمله آن‌ها یک گمانه اکتشافی عمیق با عمق بیش از ۲ هزار متر بوده است. پیکره اصلی کانسنگ شناسایی‌شده تاکنون حدود ۱.۲ کیلومتر طول و ۱.۱ کیلومتر عرض دارد و حداکثر ضخامت کانی‌زایی مشاهده‌شده در یک گمانه حفاری نیز از هزار و ۳۷۰ متر فراتر رفته است.
لین گفت: کشف یک ذخیره مس و طلا با این ابعاد در قلب دلتای رود یانگ‌تسه مزیت‌های بسیار قدرتمند جغرافیایی و زیرساختی برای آن ایجاد می‌کند.
دلتای رود یانگ‌تسه میزبان صنایع مهم ذوب مس، تولید کابل و انرژی‌های نو است. بااین‌حال این منطقه از نظر منابع بومی مس و طلا با کمبود نسبی مواجه است و بخش عمده کنسانتره مس مورد نیاز آن از غرب چین یا از خارج از کشور تأمین می‌شود. این شرایط هزینه‌های حمل‌ونقل را افزایش داده و زنجیره تأمین منطقه را در برابر اختلالات ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی و بازارهای بین‌المللی آسیب‌پذیر می‌کند.
لین افزود: ذخیره چاتینگ که در قلب دلتای رود یانگ‌تسه قرار گرفته می‌تواند به رفع کمبود مس و طلای تولید داخل در شرق چین کمک کند، ریسک‌های زنجیره تأمین را کاهش دهد و از صنایع انرژی‌های نو و تولید پیشرفته منطقه حمایت کند. طلای این منطقه نیز عیار نسبتاً بالایی دارد.
به گفته لین هدف اصلی از مطالعه تفصیلی و اکتشاف سریع این ذخیره، کمک به شرکت‌های معدنی برای افزایش هرچه سریع‌تر ذخایر و تولید است. این اقدام می‌تواند ظرفیت منطقه برای خودتأمینی و توسعه پایدار منابع را به میزان قابل‌توجهی افزایش داده و هم‌زمان امنیت تأمین مواد معدنی راهبردی چین را تقویت کند.
انتظار می‌رود در صورت توسعه، این ذخیره به یک پایگاه فوق‌بزرگ تولید مس و طلا در شرق چین تبدیل شود و مواد اولیه مس و طلا را در اختیار صنایع ذوب و فرآوری مجاور قرار دهد. این موضوع می‌تواند فشار ناشی از حمل‌ونقل در مسافت‌های طولانی و وابستگی به واردات خارجی را کاهش دهد.
این ذخیره علاوه بر مس و طلا، حاوی مواد معدنی ارزشمند همراه دیگری مانند نقره و گوگرد نیز هست که امکان بازیابی و استفاده جامع از آن‌ها وجود دارد. به‌این‌ترتیب می‌توان از یک معدن برای تولید چندین محصول استفاده کرد و بهره‌وری کلی منابع را به شکل قابل‌توجهی افزایش داد.
لین گفت: این پروژه می‌تواند به یک پایگاه مهم منابع برای رفع کمبود مس و طلا در شرق چین و حمایت از یکپارچگی اقتصادی عمیق‌تر در منطقه تبدیل شود.
دستاوردهای علمی در اکتشاف
عملیات اکتشافی چاتینگ علاوه بر ظرفیت بالای منابع، به چند دستاورد مهم علمی و نظری نیز منجر شده است.
یکی از یافته‌های مهم دیدگاه سنتی در نظریه زمین‌شناسی بین‌المللی را به چالش می‌کشد که بر اساس آن حوضه‌های آتش‌فشانی گسترده معمولاً مکان مناسبی برای شکل‌گیری ذخایر بزرگ مس و طلای پورفیری نیستند.
این کشف همچنین ظرفیت قابل‌توجه کانی‌زایی مس و طلا را در مناطق گسترده مرتبط با کوه‌زایی یان‌شانین در امتداد بخش‌های میانی و پایینی رود یانگ‌تسه نشان می‌دهد.
این یافته حاکی از آن است که حوضه‌های آتش‌فشانی در مناطقی مانند شوان‌چنگ و نان‌لینگ در استان آن‌هویی و همچنین لی‌شویی و لی‌یانگ در استان جیانگ‌سو نیز ممکن است دارای پتانسیل کشف ذخایر مشابه باشند.
این موضوع می‌تواند مسیر نظری جدیدی برای اکتشاف ذخایر معدنی در مناطق سنگ‌های آتش‌فشانی شرق چین که زیر لایه‌های ضخیم سنگ‌های پوشاننده قرار گرفته‌اند، ایجاد کند.
تیم اکتشافی همچنین قصد دارد یک پروژه حفاری علمی عمیق ۳ هزار متری اجرا کند تا ساختار سامانه کانی‌زایی مس پورفیری و ظرفیت منابع در اعماق زیر حوضه آتش‌فشانی قاره‌ای را با جزئیات بیشتری بررسی کند.
هدف این پروژه ارائه یک «مدل چاتینگ» و ایجاد یک الگوی جدید اکتشافی برای شناسایی ذخایر مشابه در شرق چین است.
لین در پایان گفت: ما معتقدیم بسیاری از حوضه‌های آتش‌فشانی در امتداد کمربند متالوژنیک رود یانگ‌تسه ممکن است حاوی ذخایر مس پورفیری مشابه باشند که این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت عظیم برای ادامه اکتشافات معدنی است.
