کسری ساختاری و تقاضای سرمایه‌ای، محرک‌های اصلی بازار جهانی نقره هستند

احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: انجمن نقره آمریکا پیش‌بینی کرده است که تقاضای جهانی نقره در سال جاری با کاهش اندک ۲ درصدی نسبت به سال گذشته، به ۱.۱۱ میلیارد اونس برسد. این موضوع بیشتر به دلیل تداوم قیمت‌های بالا و اثرگذاری آن بر تقاضای جواهرات و مصنوعات نقره رخ می‌دهد. با این حال رشد تقاضای سرمایه‌ای در قالب خرید سکه و شمش همچنان محرک خوبی برای بازار است و چشم‌انداز کلی نقره را در مسیر مثبت حفظ می‌کند.

انجمن نقره اعلام کرده است که بازار نقره در مسیر ثبت ششمین سال متوالی کسری قرار دارد، زیرا انتظار می‌رود تولید معادن جهانی در سال ۲۰۲۶ تقریباً بدون تغییر باقی بماند.

به گفته این نهاد فشارهای عملیاتی، افت عیار ذخایر معدنی در برخی مناطق کلیدی و محدود بودن رشد تولید در پروژه‌های جدید موجب می‌شود عرضه جهانی نتواند پاسخگوی تمام تقاضا باشد. بر همین اساس، با ثبات نسبی تولید معدنی، کسری ساختاری بازار احتمالاً به ۴۶.۳ میلیون اونس خواهد رسید.

در این میان تنش‌های ژئوپلیتیکی از جمله جنگ در‌ خاورمیانه شرایط کوتاه‌مدت بازار نقره را پیچیده‌تر کرده است اما عوامل کلان اقتصادی همچنان از بازار این فلز گران‌بها حمایت می‌کنند.

عدم‌اطمینان در سیاست‌گذاری، ریسک‌های مرتبط با بدهی دولت‌ها و تردیدها نسبت به آینده جایگاه دلار آمریکا همچنان از مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار نقره محسوب می‌شوند.

عملکرد نقره در سال ۲۰۲۵

به گفته انجمن نقره، کاهش موجودی‌ها، انتقال گسترده فلز به انبارهای بورس کالای شیکاگو، افزایش دارایی صندوق‌های قابل معامله و رشد شدید تقاضا برای سکه و شمش، در اکتبر ۲۰۲۵ فشار بی‌سابقه‌ای بر نقدشوندگی بازار وارد کرد که این موضوع باعث جهش نرخ‌های اجاره نقره و رشد قیمت‌ها شد. در چنین شرایطی نقره در سال گذشته عملکردی قابل‌توجه داشت و پس از ثبت رکوردهای تاریخی، در ابتدای سال ۲۰۲۶ نیز روند افزایشی خود را ادامه داد.

همچنین تقاضای جهانی نقره در سال ۲۰۲۵ برای پنجمین سال متوالی از عرضه پیشی گرفت. هرچند فاصله عرضه و تقاضا نسبت به سال ۲۰۲۴ کاهش یافت، اما همچنان فشار مضاعفی بر ذخایر سطحی نقره در جهان وارد شد.

تقاضای نقره

کل تقاضای نقره در سال گذشته با افت ۲ درصدی به ۱.۱۳ میلیارد اونس رسید، اما رشد ۱۴ درصدی تقاضای سکه و شمش توانست بخشی از کاهش سایر بخش‌ها را جبران کند.

پس از چهار سال رشد متوالی، تقاضای صنعتی نقره در سال ۲۰۲۵ با افت ۳ درصدی به ۶۵۷ میلیون اونس رسید.

تقاضا برای آلیاژهای لحیم‌کاری رشد ۱ درصدی را ثبت کرد که ناشی از تداوم رونق صنایع خودروسازی و هوافضا بود. در مقابل سایر مصارف صنعتی با افت ۷ درصدی مواجه شدند که عمدتاً به کاهش فعالیت بازار اتیلن‌اکسید مربوط می‌شود.

از نظر جغرافیایی نیز شرق و جنوب آسیا بیشترین سهم را در افت تقاضا داشتند و اروپا و آمریکای شمالی شرایطی نسبتاً باثبات را تجربه کردند.

ساخت جواهرات نقره در جهان طی سال گذشته ۸ درصد کاهش یافت و هند با افت ۲۰ درصدی بیشترین کاهش را ثبت کرد زیرا قیمت‌های بالای نقره و نوسانات شدید، قدرت خرید مصرف‌کنندگان را محدود کرد.

تقاضا برای ظروف و مصنوعات نقره نیز با افت ۲۱ درصدی به پایین‌ترین سطح چهار سال اخیر رسید. مشابه بازار جواهرات، بیشترین کاهش در هند مشاهده شد که افزایش شدید قیمت‌ها بر هزینه‌کردهای غیرضروری اثر گذاشت.

پس از دو سال افت متوالی، تقاضای خالص سکه و شمش در سال ۲۰۲۵ رشد ۱۴ درصدی را تجربه کرد.

بیشتر مناطق جهان به جز آمریکا افزایش تقاضا را ثبت کردند. هند با رشد ۳۳ درصدی پیشتاز بود و اروپا نیز نخستین افزایش تقاضای خود در سه سال اخیر را تجربه کرد. خاورمیانه و چین نیز رشدهای چندبرابری را ثبت کردند که ناشی از افزایش تمایل سرمایه‌گذاران در شرایط قیمت‌های بالا و پایه ضعیف سال‌های قبل بود.

در مقابل آمریکا برای سومین سال متوالی کاهش تقاضا را ثبت کرد. کاهش خریدهای امن پس از انتخاب مجدد دونالد ترامپ و همچنین شناسایی سود در دوره رشد قیمت‌ها به‌ویژه در ۹ ماه نخست سال از عوامل اصلی این روند عنوان شده‌اند.

عرضه جهانی نقره

تولید معادن نقره جهان در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳ درصدی به ۸۴۶ میلیون اونس رسید که این رشد عمدتاً ناشی از افزایش تولید جانبی معادن مس در پرو و توسعه معدن Prognoz متعلق به شرکت پُلی‌متال در روسیه بود.

همچنین افزایش‌های محدودی در تولید چین و مراکش ثبت شد، هرچند کاهش تولید در معادن مهم مکزیک و افت تولید در اندونزی بخشی از این رشد را خنثی کرد.

از نظر منطقه‌ای، تولید آمریکای شمالی در سال گذشته ۳ درصد کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح ۱۰ سال اخیر رسید. در مقابل عرضه آمریکای مرکزی و جنوبی ۵ درصد رشد کرد در حالی که تولید آسیا ۱ درصد کاهش یافت.

معادن سرب و روی همچنان بزرگ‌ترین منبع تولید نقره بودند اما سهم آن‌ها از عرضه جهانی اندکی کاهش یافت. در مقابل تولید نقره به‌عنوان محصول جانبی معادن طلا و مس به‌ترتیب ۵ و ۶ درصد افزایش یافت.

بازیافت نقره نیز در سال ۲۰۲۵ با رشد ۲ درصدی به ۱۹۷ میلیون اونس رسید که بالاترین سطح طی ۱۲ سال گذشته محسوب می‌شود.

بررسی‌های انجمن نقره نشان می‌دهد جواهرات و مصنوعات نقره بیشترین سهم را در فروش ضایعات داشتند، هرچند محدودیت ظرفیت پالایشگاه‌ها مانع افزایش بیشتر حجم بازیافت شد. در حوزه بازیافت صنعتی نیز ضایعات حاصل از اتیلن‌اکسید افزایش یافت اما حجم ضایعات الکترونیکی کاهش پیدا کرد.