پژوهشگر صنعت سیمان مطرح کرد؛ تعادل شکننده بازار سیمان
احسان عابدیننسب، پژوهشگر صنعت سیمان، از قرار گرفتن این صنعت در «تعادل شکننده» میان رکود تقاضا و جهش هزینههای تولید خبر داد؛ وضعیتی که به گفته او، قطعیهای گسترده برق و گاز، افزایش بیسابقه قیمت انرژی و افت ساختوساز، حاشیه سود تولیدکنندگان را بهشدت کاهش داده و آینده تولید سیمان را با چالش جدی مواجه کرده است.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» وی تأکید کرد: در شرایطی که تقاضای داخلی کمرمق مانده و حاشیه سود تولیدکنندگان تحت فشار است، صنعت سیمان برای عبور از تنگنای فعلی ناگزیر است با تکیه بر مدیریت انرژی، نوسازی فناوری و رعایت الزامات زیستمحیطی، مزیت رقابتی خود را در بازارهای منطقهای تقویت کند.
احسان عابدیننسب، پژوهشگر صنعت سیمان، با تشریح وضعیت فعلی این صنعت اظهار کرد: بازار سیمان ایران در اردیبهشتماه ۱۴۰۵ در شرایطی قرار دارد که میتوان آن را «تعادل شکننده» میان عرضه و تقاضا توصیف کرد. به گفته وی، اگرچه در ظاهر مازاد عرضه در بازار مشاهده میشود، اما همزمان افت نسبی تقاضای داخلی، بهویژه در بخش ساختوساز، موجب شده است که تولیدکنندگان با چالشهای جدی در حفظ سودآوری مواجه شوند.
وی با اشاره به آمار تولید سال گذشته افزود: میزان تولید سیمان کشور در سال گذشته حدود ۶۵ میلیون تن بوده که نسبت به سال قبل از آن حدود ۸ درصد کاهش داشته است. این کاهش عمدتاً ناشی از رکود در بخش ساختوساز و کند شدن پروژههای عمرانی بوده است.
عابدیننسب تأکید کرد که در کنار رکود تقاضا، مجموعهای از عوامل از جمله قطعیهای مکرر برق و گاز، افزایش هزینه انرژی از بازار آزاد، نوسان سیاستهای قیمتگذاری و همچنین بهرهوری پایین بخشی از تجهیزات و خطوط تولید، از مهمترین چالشهای پیش روی صنعت سیمان به شمار میرود.
فشار سیاستهای انرژی بر هزینه تولید
این پژوهشگر صنعت سیمان در ادامه به تأثیر سیاستهای انرژی بر هزینه تولید اشاره کرد و گفت: محدودیتهای اعمالشده در حوزه تأمین انرژی، بهویژه قطعی حدود ۴۰ درصدی برق در برخی مقاطع و قطع یا محدودیت تأمین گاز، بسیاری از کارخانهها را ناچار کرده است انرژی مورد نیاز خود را از بازارهای جایگزین و با قیمتهای بسیار بالاتر تأمین کنند.
به گفته وی، در شرایط فعلی قیمت برق در برخی معاملات بورس انرژی به حدود ۷ تا ۸ هزار تومان برای هر کیلوواتساعت رسیده و قیمت گازوئیل نیز در بازار آزاد به حدود ۴۰ هزار تومان افزایش یافته است؛ موضوعی که فشار قابلتوجهی بر هزینه تمامشده تولید وارد میکند.
عابدیننسب توضیح داد: بیش از ۹۰ درصد انرژی مصرفی در صنعت سیمان در فرآیند تولید کلینکر مصرف میشود و هرگونه اختلال یا افزایش قیمت در این بخش، به سرعت در هزینه نهایی تولید منعکس میشود. به همین دلیل حتی اگر قیمت نهایی سیمان بهطور ظاهری تحت کنترل باقی بماند، افزایش هزینههای انرژی عملاً حاشیه سود تولیدکنندگان را کاهش داده و پایداری تولید را با چالش مواجه میکند.
وی در ادامه بر اهمیت مدیریت انرژی در صنعت سیمان تأکید کرد و گفت: بهبود مدیریت مصرف انرژی و استفاده از منابع جایگزین میتواند نقش تعیینکنندهای در افزایش رقابتپذیری صنعت داشته باشد. استفاده از سوختهای کمکربن، توسعه فناوری بازیافت حرارت در خطوط تولید، نوسازی کورهها و تجهیزات فرسوده و همچنین ارتقای بهرهوری انرژی از جمله اقداماتی است که میتواند شدت مصرف انرژی در صنعت سیمان ایران را کاهش دهد.
به گفته این پژوهشگر، شدت مصرف انرژی در صنعت سیمان کشور هنوز در مقایسه با بسیاری از استانداردهای جهانی بالاست و کاهش آن میتواند علاوه بر کاهش هزینهها، وابستگی صنعت به شوکهای قیمتی در بازار انرژی را نیز کمتر کند. وی افزود: اگر این اقدامات با سیاستهای حمایتی مناسب و سرمایهگذاری هدفمند همراه شود، صنعت سیمان ایران میتواند در میانمدت به مزیت رقابتی در بازارهای صادراتی دست یابد.
چشمانداز تقاضا؛ بازار داخلی همچنان کمرمق
عابدیننسب در بخش دیگری از سخنان خود به چشمانداز تقاضا در سالهای آینده اشاره کرد و گفت: تقاضای سیمان بهشدت به وضعیت بخش مسکن، ساختوساز و اجرای پروژههای عمرانی وابسته است. در شرایط کنونی، به نظر میرسد تقاضای داخلی در کوتاهمدت همچنان کمرمق و نوسانی باقی بماند؛ زیرا رکود نسبی در بازار مسکن و محدودیت منابع مالی پروژههای عمرانی همچنان ادامه دارد.
وی افزود: در صورتی که پروژههای بزرگ زیرساختی و عمرانی با تأمین مالی مناسب فعال شوند، میتوان انتظار رشد ملایمی در تقاضای داخلی داشت؛ اما شواهد فعلی نشان میدهد که صنعت سیمان باید بیش از گذشته بر مدیریت عرضه و توسعه بازارهای صادراتی تمرکز کند.
این پژوهشگر صنعت سیمان همچنین به اهمیت رویکرد توسعه پایدار در آینده این صنعت اشاره کرد و گفت: حرکت به سمت کاهش انتشار کربن، بهینهسازی مصرف انرژی و رعایت استانداردهای زیستمحیطی نهتنها هزینههای تولید را در بلندمدت کاهش میدهد، بلکه دسترسی به بازارهای صادراتی حساس به مسائل محیطزیستی را نیز تسهیل میکند.
عابدیننسب در پایان خاطرنشان کرد: تحقق این هدف نیازمند نوسازی فناوری در کارخانهها، پایش دقیق آلایندگیها و همراستایی سیاستهای صنعتی کشور با الزامات و استانداردهای جهانی است. وی در پایان تأکید کرد که با اتخاذ چنین رویکردی، صنعت سیمان ایران میتواند از یک صنعت آسیبپذیر در برابر نوسانات داخلی، به صنعتی رقابتی و صادراتمحور در سطح منطقه تبدیل شود.
