هر شوک نفتی یک گام به سود انرژی‌های پاک است

احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: در هفته‌های اخیر مطالب زیادی درباره عوامل ژئوپلیتیکی محرک گذار انرژی منتشر شده است و توجه ویژه‌ای به این موضوع شده که حمله آمریکا و اسرائیل به ایران، مسدود شدن تنگه هرمز و ایجاد بحران در حوزه انرژی، چگونه حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر را تقویت کرده است.

تصویر کلانی که در بیشتر این مقالات ارائه می‌شود، این است که چین در این گذار انرژی و حرکت به‌سوی الکترونیکی کردن صنایع پیشتاز است. گفته می‌شود که این موضوع به اقتصاد چین کمک کرده تا در برابر شوک‌های قیمتی ناشی از این درگیری مقاومت بیشتری داشته باشد.

این مقالات تأکید می‌کنند که اگرچه شرکت‌های سوخت فسیلی از این بحران سود کوتاه‌مدتی برده‌اند و فعالیت‌های اکتشاف و توسعه منابع فسیلی نیز تا حدی شتاب گرفته است، اما حرکت به‌سوی انرژی‌های تجدیدپذیر و حمل‌ونقل برقی بیش‌ازپیش تقویت شده است.

همچنین گفته شده که این گذار می‌تواند نظم جهانی را دگرگون کند و حتی در تعیین برتری در حوزه هوش مصنوعی نقش داشته باشد، زیرا ارتباطی مستقیمی بین برق ارزان‌قیمت و زیرساخت‌های مورد نیاز برای توسعه هوش مصنوعی وجود دارد.

از سوی دیگر این استدلال صورت گرفته که دولت‌های الکتریکی به رهبری چین در حال ظهور هستند و این موضوع پیامدهای مهمی برای کشورهای متکی به نفت، جایگاه آینده پترو‌دلار و همچنین کشورهایی دارد که برای تأمین امنیت انرژی خود به‌طور فزاینده به پنل‌های خورشیدی، توربین‌ها و باتری‌های ساخت چین وابسته خواهند شد.

برخی از تصاویر کوچک‌تری که این تصویر بزرگ را شکل می‌دهند نیز به همان اندازه جالب و قابل توجه هستند. یکی از این نمونه‌ها در تازه‌ترین گزارش آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) درباره خودروهای برقی ارائه شده است. این گزارش به عملکرد و چشم‌انداز کامیون‌های برقی می‌پردازد که فروش آن‌ها در سال ۲۰۲۵ برای پنجمین سال متوالی افزایش یافت و برای نخستین بار از مرز ۴۰۰ هزار دستگاه عبور کرد که دو برابر سال قبل است.

در سطح جهانی نیز کامیون‌های برقی در سال ۲۰۲۵ حدود ۹ درصد از کل فروش کامیون‌ها را به خود اختصاص دادند که از فروش خودروهای برقی در بخش اتوبوس‌ها و خودروهای تجاری سبک نیز بیشتر بوده است.

نکته جالب‌تر این است که اگرچه قیمت خرید کامیون‌های برقی هنوز دو تا سه برابر کامیون‌های دیزلی است، اما هزینه کل مالکیت (TCO) آن‌ها در چین هم‌اکنون رقابتی شده است. در سال ۲۰۲۵ در این کشور از هر چهار کامیون فروخته‌شده، یک دستگاه آن برقی بوده است.

هزینه کل مالکیت کامیون‌های برقی در سراسر جهان روندی نزولی دارد و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۳۰ در برخی بازارهای دیگر نیز با کامیون‌های دیزلی به برابری برسد.

آژانس بین‌المللی انرژی تأکید می‌کند که با توجه به هزینه اولیه بالای این وسایل نقلیه، گسترش گسترده کامیون‌های برقی همچنان به چند پیش‌نیاز اساسی از جمله دسترسی به منابع مالی و زیرساخت‌های شارژ قابل‌اعتماد نیاز دارد. بااین‌حال این نهاد معتقد است هرگاه این شرایط فراهم شوند، روند پذیرش کامیون‌های برقی می‌تواند به‌طور ناگهانی و حتی سریع‌تر از خودروهای سواری برقی شتاب بگیرد.

چشم‌انداز این گزارش‌ها درباره خودروهای سواری برقی نیز خوش‌بینانه است. بر اساس پیش‌بینی آژانس، فروش جهانی خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ بار دیگر افزایش خواهد یافت و به ۲۳ میلیون دستگاه خواهد رسید که نزدیک به ۳۰ درصد از کل خودروهای فروخته‌شده در جهان را تشکیل می‌دهد.