ناترازی انرژی فولاد را به سمت خودتأمینی سوق داد/ از هشدار درباره افت تولید تا شتاب در ساخت نیروگاهها
در فاصله چند روز گذشته، انتشار چندین خبر از سوی رسانههای مختلف، از بهرهبرداری قریبالوقوع یک نیروگاه خورشیدی تا هشدار درباره تشدید ناترازی انرژی، یک پیام مشترک را مخابره میکند: بحران انرژی دیگر یک چالش مقطعی برای صنعت فولاد نیست، بلکه به عامل تعیینکننده استراتژی توسعه این صنعت تبدیل شده است.
مهسا نیکدل_ پایگاه خبری «معدن نامه»: صنعت فولاد ایران طی سالهای اخیر با محدودیتهای مکرر برق در تابستان و کمبود گاز در زمستان روبهرو بوده است. این شرایط علاوه بر کاهش تولید، هزینههای سنگینی را به شرکتها تحمیل کرده و بخشی از ظرفیت صادراتی کشور را از بین برده است. برآوردهای رسمی نیز نشان میدهد محدودیتهای انرژی طی سالهای اخیر میلیاردها دلار عدمالنفع برای زنجیره فولاد به همراه داشته است.
در چنین شرایطی اخبار منتشرشده طی روزهای اخیر نشان میدهد راهبرد فولادسازان بزرگ در حال تغییر است. اگر تا چند سال قبل مطالبه اصلی صنعت، تأمین پایدار برق و گاز از سوی دولت بود، اکنون شرکتهای بزرگ بیش از گذشته به سمت سرمایهگذاری مستقیم در زیرساختهای انرژی حرکت کردهاند.
نماد این تغییر نزدیک شدن فاز نخست نیروگاه خورشیدی بهبهان فولاد خوزستان به بهرهبرداری است. این پروژه بخشی از برنامه این شرکت برای کاهش وابستگی به شبکه سراسری برق و افزایش تابآوری تولید در برابر محدودیتهای انرژی محسوب میشود.
در سوی دیگر مدیرعامل فولاد مبارکه نیز از راهبردی مشابه سخن گفته و تأکید کرده است که عبور از ناترازی انرژی تنها با سرمایهگذاری در نیروگاهها، توسعه فناوری و افزایش بهرهوری امکانپذیر است. این اظهارات نشان میدهد تأمین انرژی دیگر یک موضوع خدماتی برای فولادسازان نیست، بلکه به بخشی از مدل کسبوکار آنها تبدیل شده است.
همزمان گزارشهای تحلیلی منتشرشده درباره وضعیت بازار فولاد هشدار میدهند که ناترازی انرژی همچنان مهمترین عامل فشار بر تولید، صادرات و سودآوری این صنعت است. کاهش تولید، افزایش هزینهها و ابهام در برنامهریزی واحدهای صنعتی، پیامدهایی است که بازار فولاد همچنان با آن دستوپنجه نرم میکند.
در واقع مجموعه این اخبار نشان میدهد صنعت فولاد وارد مرحلهای تازه شده است که در آن رقابت شرکتها تنها بر سر افزایش ظرفیت تولید یا توسعه بازارهای صادراتی نیست، بلکه توانایی هر شرکت در تأمین انرژی پایدار به یکی از مهمترین مزیتهای رقابتی تبدیل شده است.
با این حال کارشناسان معتقدند سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ در نیروگاههای اختصاصی هرچند میتواند بخشی از مشکل را برطرف کند اما جایگزین اصلاحات ساختاری در بخش انرژی کشور نیست. استمرار ناترازی برق و گاز علاوه بر افزایش هزینه سرمایهگذاری بنگاهها، منابع مالی آنها را از توسعه خطوط تولید، فناوری و تکمیل زنجیره ارزش به سمت احداث زیرساختهای انرژی سوق داده است. این مسیر اگرچه تولید را در کوتاهمدت حفظ میکند، اما هزینهفرصت قابل توجهی برای توسعه صنعت به همراه دارد.
در مجموع کنار هم قرار گرفتن اخبار روزهای اخیر نشان میدهد ناترازی انرژی دیگر صرفاً یک بحران فصلی نیست بلکه به موتور محرک تغییر راهبرد صنعت فولاد تبدیل شده است. اکنون فولادسازان برای حفظ تولید و صادرات، ناگزیرند علاوه بر سرمایهگذاری در خطوط تولید، نقش سرمایهگذار در حوزه انرژی را نیز بر عهده بگیرند. این تغییر میتواند نقشه توسعه صنعت فولاد ایران را در سالهای آینده دگرگون کند.
