معدنکاران غربی خواستار حمایت دولتها برای مقابله با سلطه چین بر عناصر نادر خاکی شدند
درحالیکه کشورهای غربی تلاش میکنند وابستگی خود به چین در بازار عناصر نادر خاکی را کاهش دهند، فعالان این صنعت معتقدند حمایت دولتها از پروژههای معدنی و سازوکارهایی مانند تعیین قیمت کف همچنان برای توسعه زنجیرههای تأمین مستقل ضروری است. از سوی دیگر کارشناسان هشدار میدهند که تداوم حمایتهای گسترده دولتی میتواند به ایجاد پروژههای غیراقتصادی و اختلال در سازوکار بازار منجر شود.
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: رهبران صنعت معدن در نشست «AFR Mining Summit» که در شهر پرت استرالیا برگزار شد، اعلام کردند حمایت دولتها از پروژههای عناصر نادر خاکی همچنان برای سالهای آینده ضروری خواهد بود، زیرا کشورهای غربی در تلاشاند سلطه چین بر این بخش را به چالش بکشند.
در سالهای اخیر بحثها درباره میزان مداخله دولتها در بازار مواد معدنی حیاتی افزایش یافته است، اما سخنرانان این نشست تأکید کردند که بازار عناصر نادر خاکی یک مورد استثنایی محسوب میشود زیرا دههها تحت تأثیر عرضه و سیاستهای قیمتگذاری چین دچار انحراف و اختلال شده است.
آماندا لاکاز مدیرعامل شرکت Lynas Rare Earths و رئیس جدید شورای مواد معدنی استرالیا در این باره گفت: بازار عناصر نادر خاکی دهههاست که بازاری تحریفشده بوده و شاهد مداخلاتی از سوی دولتهای آمریکا، ژاپن و استرالیا در آن بودهایم که برای اصلاح این وضعیت تلاش کردهاند.
وی افزود: مشارکت دولتها در رفع این اختلال در نهایت به نفع بازار خواهد بود.
این اظهارات نشاندهنده نقش پررنگتر دولتها در شکلدهی زنجیرههای تأمین مواد معدنی حیاتی است. کشورهای غربی برای تأمین مستقل مواد راهبردی مورد استفاده در خودروهای برقی، صنایع دفاعی و تولیدات پیشرفته در حال توسعه این زنجیرهها هستند.
قیمت تضمینی عامل تحول بازار است
داریل کازوبو مدیرعامل شرکت Arafura Rare Earths، سرمایهگذاری دولت آمریکا در شرکت MP Materials و همچنین تعیین قیمت کف برای عناصر نادر خاکی را عامل مهمی در تسریع توسعه این صنعت خارج از چین دانست و گفت: بدون رهبری آمریکا، مطمئن نیستم که شاهد چنین گذار سریع و پرشتابی باشیم.
کیت مککاچن رئیس بخش تحقیقات سهام منابع طبیعی در بانک آمریکا برای استرالیا نیز گفت: تعیین قیمت کف باعث شده چین دیگر انگیزهای برای اشباع بازار و کاهش شدید قیمتها نداشته باشد.
وی توضیح داد: در بازارهای بزرگی مانند فولاد یا سنگ آهن میتوان از ابزارهایی مانند تعرفهها استفاده کرد. این همان چیزی است که در آمریکا و اروپا برای جدا کردن زنجیرههای تأمین شاهد آن بودهایم، اما در بازارهای کوچکتری مانند عناصر نادر خاکی، آنچه واقعاً کمک میکند پول و حمایت مالی است. تعیین قیمت کف عملاً قیمتهای چین را با قیمتهای خارج از چین همسو کرده است. سؤال این است که آیا در آینده همچنان به حمایت دولت نیاز خواهد بود؟ در افق قابل پیشبینی، پاسخ مثبت است.
اولیویا مارکهام مدیر پرتفوی در شرکت BlackRock، نیز گفت: نقش دولتها تنها به تأمین مالی محدود نمیشود و حوزههایی مانند صدور مجوزها، توسعه زیرساختها و حفظ ثبات قوانین مالیاتی را نیز در بر میگیرد. دولتها در سراسر این حوزه بهمراتب فعالتر از گذشته شدهاند.
خطر حمایتهای بیپایان
در مقابل روونا اسمیت مدیرعامل شرکت Australian Strategic Materials (ASM) هشدار داد که حمایتهای دولتی باید فقط به پروژههایی اختصاص یابد که از نظر اقتصادی توانایی فعالیت مستقل را داشته باشند.
وی گفت: نباید به پروژهای یارانه داد که هیچگاه از نظر اقتصادی قابلیت بهرهبرداری نخواهد داشت.
کازوبو نیز با تأیید ضرورت مداخله دولتها برای رفع ناکارآمدیهای بازار، هشدار داد که ایجاد سازوکارهای حمایتی دائمی میتواند رقابت را مختل کند.
ماه گذشته شرکت آرافورا توسعه پروژه ۱.۹ میلیارد دلاری عناصر نادر خاکی Nolans در قلمرو شمالی استرالیا را تصویب کرد. تأمین مالی این پروژه از سوی ۹ مؤسسه مالی در پنج کشور انجام شده که بیشتر آنها نهادهای مورد حمایت دولتها هستند.
کازوبو در این زمینه اظهار کرد: تصور کنید همه پروژهها دارای قیمت کف باشند، در این صورت بازار دیگر کارآمد نخواهد بود. در این شرایط حتی پروژههای غیراقتصادی نیز وارد مدار تولید میشوند.
وی ادامه داد: نتیجه این کار اشباع بازار، کاهش قیمتهای واقعی و تحمیل هزینه به دولتها خواهد بود. قیمت کف برای مقابله با سلطه چین کاملاً ضروری بود، اما راهحل بلندمدت محسوب نمیشود.
چالش ایجاد بازار مستقل
این بحثها چالش بزرگتری را برای دولتها و فعالان صنعت نمایان میکند: حمایت از شکلگیری زنجیرههای تأمین مستقل عناصر نادر خاکی بدون ایجاد اختلالات دائمی در بازار.
با نزدیک شدن پروژههای جدید به مرحله تولید، بسیاری از فعالان صنعت معتقدند ایجاد سازوکارهای شفاف برای قیمتگذاری، در نهایت راه رسیدن به بازاری خودکفا و پایدار خواهد بود.
کازوبو و اسمیت هر دو از ایجاد شاخصهای مستقل قیمتگذاری حمایت کردند، هرچند تأکید داشتند که برای اعتبار یافتن این شاخصها باید حجم معاملات افزایش یابد.
اسمیت در پایان گفت: در مقطع کنونی بهنوعی سیستم حمایتی نیاز داریم و قیمتهای کف نقش مهمی در این زمینه ایفا کردهاند. باید واقعبین باشیم و سطح این قیمتهای تضمینی را با دقت تعیین کنیم.
