فولاد مبارکه از بحران تا بازسازی؛ ۴۱ اقدام برای تقویت تاب‌آوری سازمانی

 پایگاه خبری «معدن نامه»: به نقل از مدیریت ارتباطات گروه فولاد مبارکه؛ حسین مدرسی‌فر، معاون سرمایه انسانی فولاد مبارکه امروز دوشنبه ۴ آبان‌ماه در حاشیه گردهمایی مدیران آموزش و توسعه سرمایه انسانی زنجیره آهن و فولاد در فولاد مبارکه با اشاره به ابعاد انسانی و سازمانی بحران اظهار کرد: جنگ برای فولاد مبارکه صرفاً یک حادثه فیزیکی نبود، بلکه آزمونی فراگیر برای نظام مدیریت و سرمایه انسانی این مجموعه به شمار می‌رفت. در چنین شرایطی، حفاظت از جان و سلامت کارکنان، تأمین امنیت روانی خانواده‌ها، تداوم تولید و خدمات پشتیبان، رسیدگی به وضعیت پیمانکاران و فراهم‌کردن زمینه بازگشت سازمان به شرایط پایدار، به‌صورت هم‌زمان در دستور کار قرار گرفت.

وی با تأکید بر اینکه مسئولیت سازمان به محدوده کارخانه محدود نمی‌شود، افزود: در اکوسیستم کاری فولاد مبارکه، ۲۶ هزار و ۷۸ نفر از کارکنان، نیروهای مأمور و پیمانکاران حضور دارند و حدود ۱۰ هزار بازنشسته نیز بخشی از جامعه مرتبط با این مجموعه‌اند. بنابراین، تصمیم‌های حوزه سرمایه انسانی علاوه بر عملکرد تولیدی، بر معیشت، سلامت، مهارت و اعتماد شمار زیادی از افراد و خانواده‌های آنان تأثیر می‌گذارد.

دو محور راهبردی برای تاب‌آوری؛ انسان و ساختار

معاون سرمایه انسانی فولاد مبارکه با تشریح چارچوب مدیریت بحران در این مجموعه صنعتی گفت: برنامه تاب‌آوری بر دو محور اصلی «انسان» و «ساختار» استوار بود. در محور نخست، رهبری در شرایط ابهام، آموزش ایمنی و مهارتی و حمایت روانی از کارکنان و خانواده‌ها مورد توجه قرار گرفت و در محور دوم، بازآرایی نیروی انسانی، جلوگیری از بیکاری پنهان، بازطراحی مسئولیت‌ها و استقرار سازوکارهای تداوم کسب‌وکار در اولویت قرار داشت.

به گفته مدرسی‌فر، در بخش انسانی، آموزش مدیران برای حفظ آرامش، تصمیم‌گیری در شرایط بحرانی و مدیریت تعارض دنبال شد. در بخش ساختاری نیز با توقف یا محدودشدن برخی فعالیت‌ها، امکان انتقال هدفمند کارکنان به واحدهای فعال، مشارکت آنان در پروژه‌های بازسازی و آماده‌سازی برای پذیرش نقش‌های جدید بررسی شد. این اقدامات با هدف حفظ توانمندی و انگیزه کارکنان و تسریع بازگشت سازمان به شرایط پایدار انجام گرفت.

تخلیه ایمن، امدادرسانی و حمایت از کارکنان و خانواده‌ها

وی با اشاره به اقدامات ساعات نخست بحران خاطرنشان کرد: در مرحله نخست، ۲ هزار و ۴۰۰ نفر به‌صورت ایمن تخلیه شدند و هم‌زمان، امدادرسانی، انتقال مصدومان، پیگیری خدمات درمانی و رسیدگی به وضعیت کارکنان و پیمانکاران در دستور کار قرار گرفت.

مدرسی‌فر تأکید کرد که مسئولیت سازمان با خروج کارکنان از محل حادثه پایان نمی‌یابد، بلکه حمایت از آسیب‌دیدگان و خانواده‌های آنان باید در مراحل بعدی نیز ادامه پیدا کند.

وی افزود: در کنار مراقبت‌های جسمی، سازوکارهای حمایت روانی و معیشتی نیز فعال شد. برقراری ارتباط مستقیم با کارکنان و خانواده‌ها، استمرار خدمات مشاوره، پیگیری پوشش‌های درمانی و متناسب‌سازی برخی خدمات و حمایت‌ها با شرایط بحرانی از جمله این اقدامات بود. همچنین، از طریق سامانه «ندای آرامش»، ۲۷۱ تماس با هدف پیگیری وضعیت افراد، ارائه مشاوره و حمایت روانی پس از بحران ثبت شد.

آموزش؛ پیش‌شرط بازگشت ایمن به کار

معاون سرمایه انسانی فولاد مبارکه با تأکید بر نقش آموزش در فرایند بازسازی و بازگشت به فعالیت‌ها گفت: بازگشت به کار پس از بحران صرفاً به معنای حضور دوباره کارکنان در محیط پیشین نیست؛ زیرا تغییر شرایط عملیاتی، مخاطرات محیط کار و مسئولیت‌های شغلی، آموزش و ارزیابی آمادگی افراد را پیش از شروع مجدد فعالیت‌ها ضروری می‌کند.

وی با اشاره به اقدامات آموزشی انجام‌شده در دوره بازسازی افزود: در این دوره، ۸ هزار و ۵۰۰ نفرساعت آموزش ویژه ایمنی اجرا شد و برای کارکنان واحدهای آسیب‌دیده نیز ۹۱ هزار و ۲۲۳ نفرساعت آموزش به ثبت رسید. افزون بر این، خانواده‌ها در ۳۹ دوره آنلاین و آفلاین، در مجموع از ۱۶۵ هزار نفرساعت آموزش در موضوعاتی همچون مدیریت استرس، مواجهه با بحران و مدیریت اقتصاد خانواده بهره‌مند شدند.

به گفته مدرسی‌فر، نیازسنجی آموزشی با همکاری مدیران نواحی، طراحی آموزش متناسب با شرایط هر بخش، ارزیابی مهارتی، آموزش پیش از شروع مجدد فرایندهای تغییریافته و پشتیبانی آموزشی از جابه‌جایی کارکنان و پذیرش نقش‌های جدید، از جمله محورهای این برنامه‌ها بود. بر این اساس، آموزش از یک فعالیت معمول توسعه‌ای فراتر رفت و به ابزاری عملیاتی برای کاهش ریسک و تضمین تداوم کسب‌وکار تبدیل شد.

وی همچنین با اشاره به عملکرد حوزه یادگیری و توسعه سرمایه انسانی، عبور از مرز یک میلیون نفرساعت آموزش و دستیابی به سرانه متوسط ۹۲ ساعت آموزش به‌ازای هر نفر را از دستاوردهای این حوزه برشمرد و افزایش ظرفیت یادگیری کارکنان را از عوامل مؤثر در حفظ بهره‌وری، آمادگی نیروی انسانی و تقویت تاب‌آوری سازمان دانست.

استخراج ۴۱ اقدام برای مدیریت نظام‌مند بحران

مدرسی‌فر با تأکید بر ضرورت تبدیل تجربه‌های بحران به اقدامات اجرایی و قابل پیگیری تصریح کرد: درس‌آموخته‌ها زمانی به ارزشی ماندگار تبدیل می‌شوند که به اقدام مشخص، مسئولیت معین و سازوکار پیگیری مجهز باشند.

وی افزود: در همین راستا و با بهره‌گیری از راهنمای ISO 22330 در زمینه جنبه‌های انسانی تداوم کسب‌وکار، ۴۱ اقدام برای مراحل پیش از بحران، حین بحران و پس از آن استخراج شد. این اقدامات طیفی از آمادگی و آموزش تا ارتباطات بحران، پشتیبانی انسانی، بازگشت به کار و بازیابی سازمان را در بر می‌گیرند.

دستاوردهای ملی و جهانی در حوزه سرمایه انسانی

معاون سرمایه انسانی فولاد مبارکه در بخش دیگری از سخنان خود به برخی دستاوردهای این مجموعه صنعتی اشاره کرد و گفت: کسب امتیاز ۷۳۰ در ارزیابی جایزه تعالی سازمانی، دریافت نشان سیمین سطح پیشرفته B1 در جایزه ملی مدیریت منابع انسانی ۳۴۰۰۰ و کسب تقدیرنامه انجمن جهانی فولاد در حوزه تعالی سلامت شغلی، از نشانه‌های توجه نظام‌مند این مجموعه به سرمایه انسانی است.

وی همچنین به حضور فولاد مبارکه در جمع پنج نامزد برتر بخش «تعالی در پایداری» جوایز Steelie سال ۲۰۲۶ با طرح پیاده‌سازی سامانه هوشمند ارگونومیکا (Ergonomica AI) اشاره کرد و یادآور شد که این دستاورد با برنامه انجمن جهانی فولاد در حوزه تعالی سلامت شغلی، دو موضوع متمایز هستند.

مدرسی‌فر در پایان با تأکید بر نقش محوری سرمایه انسانی در تاب‌آوری و استمرار کسب‌وکار گفت: «در فولاد مبارکه سرمایه انسانی تنها یک واحد پشتیبان نیست؛ بلکه قلب تپنده‌ای است که در دل آتش، تاب‌آوری و امید می‌آفریند.»

گفتنی است، در این گردهمایی، مدیران حوزه‌های سازماندهی و طبقه‌بندی مشاغل و سلامت و ایمنی نیز در ارائه‌هایی جداگانه، اهمیت عاملیت در شرایط بحران، نقش آموزش و تأثیر میزان آمادگی کارکنان در مواجهه با بحران را تشریح کردند. این رویداد با برگزاری نشست پرسش‌وپاسخ و تبادل تجربه میان مدیران آموزش و توسعه منابع انسانی زنجیره آهن و فولاد ایران به پایان رسید.