ضایعات فلزی دیگر زباله نیست؛ «طلای جدید» صنایع فولادی از راه رسید
بازار جهانی بازیافت فلزات در حال ورود به مرحلهای تازه است؛ جایی که ضایعات فلزی از یک پسماند صنعتی کمارزش به ماده اولیهای راهبردی برای تولید کمکربن تبدیل شدهاند. همزمان با تشدید سیاستهای کربنزدایی و حرکت اقتصادهای بزرگ به سمت هدف انتشار خالص صفر تا ۲۰۵۰، دسترسی به ضایعات باکیفیت به یکی از مؤلفههای مهم رقابتپذیری صنایع فلزی تبدیل شده است.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، بخش بازیافت فلزات در جهان در حال تجربه یک گذار ساختاری است. ضایعات فلزی که در گذشته عمدتا بهعنوان پسماند صنعتی تلقی میشدند، اکنون به منبعی ارزشمند و استراتژیک تبدیل شدهاند؛ تحولی که میتوان از آن بهعنوان ظهور طلای جدید در اقتصاد کمکربن یاد کرد.
محرک اصلی این تغییر، حرکت صنایع جهانی به سمت کربنزدایی است. اقتصادهای بزرگ جهان در تلاشاند تا انتشار گازهای گلخانهای را کاهش داده و دستیابی به هدف انتشار خالص صفر تا سال ۲۰۵۰ را دنبال کنند. در این مسیر، کاهش وابستگی به مواد اولیه اولیه و توسعه الگوهای تولید چرخشی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
یکی از مهمترین نمودهای این تحول در صنعت فولاد دیده میشود. مسیر سنتی تولید فولاد در کوره بلند و کوره اکسیژنی به مقادیر قابلتوجهی سنگآهن بکر و زغالسنگ متالورژی نیاز دارد و معمولا تنها بخشی از خوراک آن، در حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد، میتواند از ضایعات تأمین شود. در مقابل، کورههای قوس الکتریکی امکان استفاده گسترده از ضایعات آهنی را فراهم میکنند و در برخی عملیات، سهم مواد اولیه بازیافتی در خوراک آنها به حدود ۹۰ تا ۱۰۰ درصد میرسد.
این تغییر مسیر، تقاضا برای ضایعات فلزی را از یک نیاز صرفاً اقتصادی به یک موضوع راهبردی برای زنجیره تأمین تبدیل کرده است. کشورها بیش از گذشته به این جمعبندی رسیدهاند که دسترسی پایدار به منابع داخلی ضایعات باکیفیت، یکی از پیششرطهای توسعه تولید فلزات کمکربن و حفظ رقابتپذیری صنایع آنها است.
در همین راستا، تجارت جهانی ضایعات فلزی نیز در حال تغییر است. بازار این مواد که پیشتر بیشتر بر مبنای تجارت آزاد و منطق کالایی فعالیت میکرد، بهتدریج تحت تأثیر سیاستهای نظارتی و محدودیتهای تجاری قرار گرفته است. استانداردهای فنی پیچیدهتر و کنترلهای سختگیرانهتر نیز نشان میدهد که ضایعات فلزی در حال تبدیل شدن به بخشی از معادله امنیت منابع و سیاست صنعتی کشورها است.
در چنین شرایطی، رقابت آینده صنایع فلزی تنها به دسترسی به سنگآهن، زغالسنگ یا سایر مواد اولیه معدنی محدود نخواهد بود؛ بلکه توانایی کشورها و شرکتها برای جمعآوری، فرآوری و تأمین پایدار ضایعات فلزی نیز به یکی از عوامل تعیینکننده در مسیر توسعه تولید کمکربن تبدیل میشود.
