صنعت سیمان ایران با چالش کمبود انرژی مواجه است

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» ابراهیم غلام‌زاده، مدیر و فعال صنعت سیمان ایران گفت: صنعت سیمان ایران امروز در شرایطی قرار گرفته که عملاً به قربانی نخست بحران انرژی کشور تبدیل شده است؛ صنعتی که طی دهه هشتاد با زحمات فراوان، خون دل خوردن مدیران وقت، سرمایه‌گذاری‌های سنگین و حمایت‌های ملی به یکی از صنایع بزرگ، راهبردی و صادرات‌محور کشور تبدیل شد، امروز به‌سادگی در معرض فرسایش، تعطیلی و نابودی قرار گرفته است؛ گویی برای هیچ‌کس هم اهمیت جدی ندارد و هر طور بخواهند با آن رفتار می‌کنند.

وی افزود: به نظر می‌رسد برای مصرف مازوت تولیدی کشور که مشکل فروش دارند ، دیواری کوتاه‌تر از صنعت سیمان پیدا نشده است. متأسفانه به‌جای آنکه وزارت نفت با سیاست‌های تشویقی، قیمت‌گذاری منطقی و ایجاد زیرساخت مناسب، صنایع را به مصرف مازوت ترغیب کند، از مسیر فشار و اجبار وارد شده و با قطع گاز، کارخانه‌ها را ناچار به استفاده از سوختی می‌کند که هم هزینه چندبرابری نسبت به گاز دارد، و هم تبعات سنگین زیست‌محیطی به همراه دارد.

غلامزاده گفت: در این میان، برخی واحدهای سیمانی اساساً امکان استفاده از مازوت را ندارند. به‌عنوان نمونه، شرکت سیمان لامرد به‌دلیل فاصله بسیار زیاد از مراکز پالایشگاهی و نبود زیرساخت حمل اقتصادی، عملاً امکان تأمین پایدار مازوت ندارد و در دو سال گذشته، به‌دلیل نبود سوخت پایدار، صرفاً با حدود 60 درصد ظرفیت تولید کرده است. نتیجه این سیاست وزارت نفت، چیزی جز تعطیلی تدریجی کارخانه‌های سیمان نیست.

به گفته وی،‌ از سوی دیگر، هنوز صنعت از شوک محدودیت گاز خارج نشده که محدودیت شدید برق نیز در راه است و باز هم لبه تیز این محدودیت‌ها به سمت صنعت سیمان کشور گرفته شده است. این در حالی است که 75 واحد فعال سیمانی کشور مجموعاً حدود 1.5 تا 2 درصد مصرف برق کشور را به خود اختصاص می‌دهند و کاهش تولید این صنعت، دردی از ناترازی 20 تا 25 درصدی برق در فصل تابستان دوا نمی‌کند؛ اما می‌تواند یک صنعت بزرگ، سرمایه‌گذاران، سهامداران و زنجیره‌ای از صنایع وابسته را نابود کند.

این فعال صنعت سیمان گفت: کاهش تولید سیمان فقط مشکل یک کارخانه یا یک صنعت نیست. سیمان ماده پایه بسیاری از فعالیت‌های عمرانی، ساختمانی، راه‌سازی، سدسازی، پروژه‌های زیربنایی، قطعه‌سازی بتنی، حمل‌ونقل، بسته‌بندی، خدمات فنی و مهندسی و ده‌ها صنعت وابسته است. وقتی تولید سیمان کاهش پیدا کند، موج آن به صنایع متعدد دیگر منتقل می‌شود و عملاً بخش مهمی از زنجیره توسعه کشور آسیب می‌بیند.

وی افزود: از طرف دیگر، آسیب این بحران فقط متوجه بخش خصوصی سرمایه‌گذار در صنعت سیمان نیست. بخش مهمی از دارایی بازنشستگان کشور از طریق شستا و سازمان تأمین اجتماعی در شرکت‌های سیمانی سرمایه‌گذاری شده است. همچنین اغلب شرکت‌های سیمانی بورسی هستند و افت تولید، کاهش سودآوری و تعطیلی ظرفیت‌ها، مستقیماً به سهامداران خرد و سرمایه‌گذاران بازار سرمایه نیز آسیب وارد می‌کند.

غلامزاده گفت: امروز کشور برای توسعه، ساخت مسکن، پروژه‌های عمرانی، بازسازی زیرساخت‌ها پس از جنگ تحمیلی و حتی جبران آسیب‌های واردشده به صنایع دیگر، بیش از هر زمان به سیمان نیاز دارد. در شرایطی که تولید فولاد کشور نیز تحت تأثیر جنگ قرار گرفته، انتظار می‌رود از صنعت سیمان حمایت شود تا در بسیاری از پروژه‌ها، به‌ویژه در صنعت ساختمان و ابنیه، بتواند بخشی از فشار کمبود فولاد را جبران کند؛ نه اینکه این صنعت را به سمت تعطیلی و ورشکستگی سوق دهند.

به گفته وی، واقعیت تلخ این است که صنعت سیمان ایران امروز متولی مؤثر ندارد. هر جا صحبت می‌کنیم، گفته می‌شود وزیر صنعت خود از بدنه صنعت سیمان است؛ اما جای تعجب دارد که چرا با وجود این شناخت، صنعت سیمان تا این اندازه مورد بی‌توجهی قرار گرفته است. انتظار می‌رفت وزیر صمت شرایط این صنعت را بهتر از هر کسی درک کند، اما متأسفانه صنعت سیمان کشور عملاً فراموش و رها شده است.

این فعال صنعت سیمان گفت: کارخانه‌های سیمان امروز هم‌زمان با افزایش شدید هزینه‌های تولید، بحران انرژی، محدودیت صادرات، مشکلات حمل‌ونقل، فرسودگی تجهیزات، فشار نقدینگی و سیاست‌های غیرقابل پیش‌بینی مواجه‌اند. ادامه این روند می‌تواند به تعطیلی بخشی از ظرفیت تولید کشور منجر شود.
من امروز به‌صراحت هشدار می‌دهم: اگر این روند ادامه پیدا کند، ایران که تا چندی پیش یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان سیمان جهان بود، در آینده‌ای نه‌چندان دور ممکن است به واردکننده سیمان تبدیل شود؛ اتفاقی که برای کشوری با این حجم از ذخایر معدنی، ظرفیت تولید، نیروی انسانی متخصص و سابقه صنعتی، یک شکست راهبردی و ملی خواهد بود.

وی افزود:‌ صنعت سیمان بیش از هر چیز نیازمند تصمیم‌گیری فوری، حمایت واقعی، تأمین پایدار انرژی، اصلاح سیاست‌های سوخت و برق و نگاه ملی است. اگر امروز برای این صنعت تصمیم جدی گرفته نشود، تبعات بحران فقط متوجه کارخانه‌های سیمان نخواهد بود، بلکه زنجیره عمران ‌، اشتغال، بازار سرمایه، دارایی بازنشستگان و آینده توسعه کشور آسیب خواهد دید.