خام فروشی سنگ آهن ؛ تهدیدی برای بقای صنعت فولاد ایران
به گزارش پایگاه خبری معدن نامه، این ماده معدنی که جزو انفال و منابع تجدیدناپذیر کشور محسوب می‌شود، ستون اصلی زنجیره تولید فولاد است. در حالی‌که هزاران میلیارد تومان سرمایه گذاری در احداث کارخانه های فولادی در سراسر کشور صورت گرفته، امروز این واحد‌ها با خطر کمبود مواد اولیه مواجه‌اند؛ خطری که می‌تواند به تعطیلی صنایع و از دست رفتن میلیارد‌ها دلار سرمایه ملی منجر شود.
جایگاه سنگ آهن در زنجیره ارزش فولاد
• سنگ آهن خام: تنها ۷٪ ارزش فولاد
• کنسانتره: ۱۶٪ ارزش فولاد
• گندله: ۲۲.۵٪ ارزش فولاد
• آهن اسفنجی: ۵۲٪ ارزش فولاد
• شمش فولادی: ۱۰۰٪ ارزش فولاد
• مقاطع فولادی: ۱۶ تا ۲۰٪ ایجاد ارزش افزوده.
صادرات کنسانتره، یعنی خروج ماده‌ای که تنها ۱۶٪ ارزش فولاد را دارد، در حالی‌که می‌تواند در داخل کشور به محصولی با چندین برابر ارزش افزوده تبدیل شود.
آمار تکان دهنده صادرات
• در ۶ماهه نخست امسال صادرات کنسانتره با رشد ۱۰۰ درصدی به ۶ میلیون و ۴۵۸ هزار تن رسید.
• در مدت مشابه سال قبل، این رقم تنها ۳ میلیون و ۲۴۶ هزار تن بود.
• در سال ۱۴۰۳، مجموع صادرات مواد معدنی کشور به ۲۳ میلیون تن رسید.
این ارقام نشان می‌دهد که روند خام‌فروشی نه تنها متوقف نشده، بلکه با سرعتی نگران‌کننده در حال افزایش است.
پیامد‌های صادرات بی‌رویه
۱. کاهش عمر معادن کشور: بر اساس طرح جامع فولاد، عمر معادن ایران به کمتر از ۲۰ سال تقلیل یافته است.
۲. بحران تأمین مواد اولیه: احداث هر واحد جدید فولادی بدون توسعه معادن، کسری سنگ آهن را تشدید می‌کند.
۳. تهدید سرمایه‌گذاری‌های ملی: ارزش جایگزینی واحد‌های فولادی کشور بیش از ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلار است؛ سرمایه‌ای که با کمبود سنگ آهن در معرض نابودی قرار می‌گیرد.
۴. از دست رفتن ارزش افزوده داخلی: خام فروشی مانع تولید محصولات با ارزش افزوده بالا در داخل کشور می‌شود.
۵. وابستگی به واردات در آینده: ادامه این روند، ایران را به واردکننده سنگ آهن یا محصولات نیمه‌ساخته تبدیل خواهد کرد.
جمع‌بندی
صادرات بی‌رویه سنگ آهن و کنسانتره، نه تنها یک خطای اقتصادی بلکه یک فاجعه ملی است.
این روندبه معنای فروش آینده صنعت فولاد ایران به بهای ناچیز است. اگر سیاست‌گذاران و نهاد‌های نظارتی فوراً وارد عمل نشوند، در کمتر از دو دهه، کشور با بحران جدی در تأمین مواد اولیه فولاد مواجه خواهد شد؛ بحرانی که می‌تواند صنایع پایین‌دستی، اشتغال و امنیت اقتصادی ایران را به شدت تهدید کند.
«صادرات سنگ آهن، فروش نان فردای ایران به بهای ناچیز امروز است».
بورس نیوز
