روایت، حلقه مفقوده ماندگاری فناوری در صنعت است

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، محمدرضا ابراهیمی روز چهارشنبه چهارم شهریور در آیین افتتاح مرکز تحقیقات فناوری‌های نوین صنعت پلیمر (کاپیس) که در شرکت مبنا صنعت اسپادانا، وابسته به گروه ولکان صنعت در اصفهان برگزار شد، با تأکید بر اهمیت مستندسازی و روایت تجربه‌های فناورانه گفت: ممکن است یک تیم شش ماه روی یک مسئله کار کند و به نتیجه خوبی برسد، اما دو سال بعد کسی نداند دقیقاً چه اتفاقی افتاده است. در چنین شرایطی صنعت دوباره همان مسیر را از ابتدا طی می‌کند.

وی افزود: روایت فقط یک ابزار ارتباطی نیست بلکه بخشی از مدیریت دانش است. فناوری بدون روایت، حافظه ندارد. اگر تجربه ثبت نشود، منتقل نمی‌شود و اگر منتقل نشود، تکرار نمی‌شود و اگر تکرار نشود، مقیاس پیدا نمی‌کند. در نهایت نیز فناوری به یک قابلیت صنعتی پایدار تبدیل نخواهد شد.

ابراهیمی با بیان اینکه هر پروژه مهم باید علاوه بر خروجی فنی، یک خروجی دانشی و ارتباطی نیز داشته باشد، اظهار کرد: این موضوع باید با رعایت کامل محرمانگی و مالکیت فکری انجام شود، اما بخش‌هایی از تجربه که قابلیت انتشار دارند باید بتوانند به قالب‌هایی مانند Case Study، گزارش تخصصی، محتوای آموزشی، بانک دانش، نسخه دیجیتال و حتی یک پرونده مستند از پروژه تبدیل شوند.

وی در ادامه درباره نقش رسانه‌های تخصصی گفت: رسانه تخصصی نباید فقط در پایان پروژه وارد شود تا خبر افتتاح یا موفقیت آن را منتشر کند. اگر رسانه فقط در پایان پروژه حضور داشته باشد، بخش زیادی از داستان از دست رفته است. رسانه تخصصی باید از ابتدا بداند مسئله چه بوده، چه افرادی درگیر بوده‌اند، چه مراحل مهمی طی شده و چه بخش‌هایی قابلیت انتشار دارند تا در پایان بتواند تجربه‌ای ماندگار برای صنعت ایجاد کند.

این کارشناس حوزه معدن و صنایع معدنی تأکید کرد: چنین رویکردی تبلیغات نیست، بلکه مستندسازی سرمایه دانشی است. رسانه تخصصی می‌تواند مسئله را کشف کند، افراد مرتبط را به یکدیگر متصل کند، تجربه را مستند سازد، دانش را به زبانی قابل فهم برای مدیران ترجمه کند و کمک کند راه‌حلی که در یک کارخانه به نتیجه رسیده، برای سایر صنایع نیز قابل شناخت باشد.

وی ادامه داد: اگر مجموعه کاپیس یک مسئله واقعی را برای یک شرکت حل کند و صرفاً گزارش فنی تحویل دهد، پروژه در همان نقطه پایان می‌یابد؛ اما اگر همان پروژه، در چهارچوب‌های مجاز و با رعایت محرمانگی، به یک تجربه مستند تبدیل شود، شرکت دیگری می‌تواند آن را ببیند، مدیری دیگر متوجه شود مسئله مشابهی دارد، متخصص دیگری وارد گفت‌وگو شود، پروژه جدیدی شکل بگیرد و حتی یک دوره آموزشی از دل آن تجربه ایجاد شود.

به گفته ابراهیمی، در این شرایط یک پروژه فقط درآمد ایجاد نمی‌کند، بلکه شبکه و اعتبار نیز می‌سازد.

وی سرمایه اجتماعی را یکی از مهم‌ترین دارایی‌های نامرئی کاپیس دانست و گفت: وقتی درباره دارایی‌های یک مرکز صحبت می‌کنیم، معمولاً ساختمان، تجهیزات، آزمایشگاه و نیروی انسانی را در نظر می‌گیریم، اما دارایی مهم دیگری نیز وجود دارد که در ترازنامه دیده نمی‌شود و آن سرمایه اجتماعی است.

این کارشناس حوزه معدن و صنایع معدنی افزود: اینکه صنعت تا چه اندازه به کاپیس اعتماد دارد، چند مدیر حاضرند مسئله واقعی خود را با این مرکز مطرح کنند، چند متخصص حاضرند تجربه خود را وارد شبکه کنند، چند دانشگاه و شرکت فناور برای همکاری با مرکز آمادگی دارند و چند نفر کاپیس را یک مرجع جدی می‌دانند، همگی بخشی از سرمایه اجتماعی آن هستند. این سرمایه ممکن است از برخی تجهیزات نیز ارزشمندتر باشد، زیرا تجهیزات را می‌توان خرید، اما اعتماد را باید ساخت.

ابراهیمی در عین حال نسبت به تبدیل روایت فناوری به تبلیغات اغراق‌آمیز هشدار داد و گفت: اگر روایت فناوری تبدیل به تبلیغات اغراق‌آمیز شود، اعتماد از بین می‌رود. اگر پیش از اثبات نتیجه از «موفقیت بزرگ» صحبت کنیم، اگر عددی بدون سند منتشر شود یا شکست‌ها را پنهان کنیم و فقط موفقیت‌ها را نشان دهیم، روایت دیگر اعتبار نخواهد داشت.

وی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: فناوری برای تولد به علم نیاز دارد، برای اثبات به آزمون و داده، برای توسعه به شبکه، برای پذیرفته‌شدن به اعتماد و برای ماندگاری به روایت نیاز دارد. اگر کاپیس بتواند این پنج عنصر را در کنار یکدیگر قرار دهد، فقط یک مرکز فناوری نخواهد بود، بلکه می‌تواند به یک اکوسیستم اعتماد و همکاری میان صنعت، دانشگاه، فناوری و جامعه حرفه‌ای تبدیل شود. مهم این است که چند سال بعد، وقتی نام کاپیس شنیده می‌شود، صنعت آن را به‌عنوان یک مرجع قابل اعتماد برای حل مسئله، تولید دانش و ایجاد همکاری به یاد بیاورد.