رشد بیش از ۵۰ درصدی قیمت شمش آلومینیوم از ابتدای سال

بر اساس گزارش باشگاه آلومینیوم، قیمت شمش آلومینیوم در بازار داخلی از ابتدای سال جاری تاکنون افزایش قابل توجهی را تجربه کرده است. این رشد قیمتی، متأثر از افزایش نرخ ارز آزاد و نوسانات بازار جهانی آلومینیوم بوده و پیامدهای مهمی برای صنایع پایین‌دستی به همراه داشته است.

افزایش قیمت آلومینیوم در بورس کالا

بررسی معاملات بورس کالای ایران نشان می‌دهد قیمت تمام‌شده شمش آلومینیوم در نخستین عرضه سال جاری، مورخ ۱۰ فروردین‌ماه، حدود ۲۹۶ هزار تومان بوده است. این رقم تا زمان تنظیم گزارش در تاریخ ۸ دی‌ماه به حدود ۴۲۸ هزار تومان رسیده که بیانگر رشد ۴۵ درصدی قیمت در بورس کالا است.

نقش نرخ ارز و قیمت جهانی در تعیین قیمت پایه

مطابق فرمول تعیین قیمت پایه آلومینیوم در بورس کالا که تابعی از نرخ ارز آزاد و قیمت جهانی آلومینیوم است، بررسی این دو مؤلفه اهمیت ویژه‌ای دارد. پس از اعمال نرخ ارز آزاد در فرمول قیمت‌گذاری، اختلاف قیمت میان بازار آزاد و بورس کالا تا حد زیادی کاهش یافت و در جریان معاملات بورس نیز رقابت‌های غیرمنطقی مشاهده نشد.

انتقادها به قیمت‌گذاری آلومینیوم با دلار آزاد

با این حال، برخی فعالان صنعت آلومینیوم معتقدند با توجه به استفاده اسملترها از برق یارانه‌ای و پرداخت هزینه‌های دستمزد و حقوق به ریال، لزومی ندارد قیمت محصول نهایی به‌طور کامل بر مبنای دلار آزاد محاسبه شود. به اعتقاد این گروه، فقط آن بخش از قیمت که مربوط به مواد اولیه وارداتی است باید ارزبری داشته باشد.

همچنین در مواردی که تولیدکنندگان از ارز دولتی یا مبادله‌ای استفاده می‌کنند، اما محصول خود را با نرخ دلار آزاد به صنایع پایین‌دستی عرضه می‌کنند، این رویه نوعی اجحاف در حق مصرف‌کنندگان داخلی تلقی می‌شود.

نوسانات قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن

بررسی قیمت آلومینیوم در بورس فلزات لندن (LME) نشان می‌دهد این فلز در تاریخ ۲۷ اسفندماه با قیمت ۲۷۱۵ دلار معامله می‌شده و در مقاطعی حتی تا ۲۳۶۴ دلار نیز کاهش یافته است. با این حال، قیمت آلومینیوم در تاریخ ۸ دی‌ماه با رسیدن به ۲۹۱۳ دلار، رشد ۷.۳ درصدی را ثبت کرده است.

افزایش شدید نرخ ارز آزاد در بازار داخلی

در بازار ارز، نرخ دلار آزاد در تاریخ ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ حدود ۹۷,۷۸۰ تومان بوده است. با وجود افت‌های مقطعی و حتی عقب‌نشینی تا کانال ۸۰ هزار تومان، نرخ دلار در نهایت با روندی صعودی و پرشتاب در تاریخ ۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ به حدود ۱۴۱,۹۰۰ تومان رسید که نشان‌دهنده افزایش حدود ۴۵ درصدی نرخ ارز آزاد است.

جهش قیمت آلومینیوم در بازار آزاد

طبق داده‌های باشگاه آلومینیوم، قیمت آلومینیوم در بازار آزاد در تاریخ ۲۷ اسفند ۱۴۰۳ حدود ۲۷۹,۵۰۰ تومان بوده است. این قیمت در ۱۹ خردادماه حتی به ۲۲۷ هزار تومان نیز کاهش یافت که نقش جنگ ۱۲ روزه و فضای نااطمینانی ناشی از آن در کاهش تقاضا و احتیاط خریداران در این افت قیمتی قابل توجه است.

ثبت رشد بیش از ۵۲ درصدی قیمت آلومینیوم

با بازگشت نسبی ثبات به بازار، قیمت‌ها مجدداً وارد مسیر صعودی شدند. در آذرماه و اوایل دی‌ماه، همزمان با رشد شدید نرخ دلار آزاد و افزایش قیمت پایه آلومینیوم در بورس کالا، نرخ این فلز در بازار آزاد به حدود ۴۲۵,۵۰۰ تومان رسید که نشان‌دهنده رشد ۵۲ درصدی قیمت شمش آلومینیوم نسبت به ابتدای سال است.

هشدار نسبت به آینده صنعت آلومینیوم

در صورت تداوم این روند صعودی، پیامدهای نگران‌کننده‌ای برای صنعت آلومینیوم کشور متصور خواهد بود. افزایش شدید قیمت‌ها می‌تواند به تعطیلی واحدهای پایین‌دستی، کاهش تولید و حتی حذف آلومینیوم از سبد مصرف‌کنندگان داخلی منجر شود؛ موضوعی که نیازمند توجه فوری سیاست‌گذاران و متولیان صنعت است.