جنگ در خاورمیانه شکنندگی بازار آلومینیوم غرب را آشکار کرد

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، جنگ در خاورمیانه در حال آشکار کردن آسیب‌پذیری روزافزون تأمین آلومینیوم در کشورهای غربی است. این در حالی است که ایالات متحده و اتحادیه اروپا این فلز را به عنوان یک ماده حیاتی در تولید صنعتی طبقه‌بندی کرده‌اند.

قیمت آلومینیوم در بورس لندن (LME) روز چهارشنبه به بالاترین سطح چهار سال اخیر، یعنی ۳,۴۱۸ دلار به ازای هر تن متریک رسید. این افزایش پس از آن رخ داد که یکی از تولیدکنندگان خلیج فارس، پروژه مشترک Qatalum  میان نورسك هیدرو و Qatar Aluminum Manufacturing، شروع به کاهش فعالیت در کارخانه ذوب خود کرد و تولیدکننده دیگری، آلومینیوم بحرین، وضعیت فورس ماژور اعلام کرد.

توقف رفت و آمد در تنگه هرمز می‌تواند باعث اختلال بیشتر در مرکز تولید منطقه‌ای شود که ۲۳٪ از تأمین آلومینیوم غیرچینی جهان را در اختیار دارد.

کاهش ذخایر و حساسیت بازار

نگاهی به موارد مشابه در گذشته نشان می‌دهد که سابقآ آلومینیوم به کمک موجودی‌های بالای انبار و ظرفیت اضافی ذوب در چین در برابر شوک‌های ناگهانی تأمین محافظت می‌شد، زیرا تولیدکنندگان چینی با اولین نشانه‌های افزایش قیمت، ظرفیت تولید را افزایش می‌دادند اما امروز ذخایر آلومینیوم به شدت کاهش یافته و چین ظرفیت اضافی چندانی ندارد و همین موضوع باعث حساسیت بالاتر بازار به اختلالات فعلی در خاورمیانه شده است.

گزارش‌های روزانه بورس لندن نشان می‌دهند که از ابتدای ژانویه، به‌طور متوسط روزانه ۲,۰۰۰ تن آلومینیوم از انبارهای Port Klang مالزی خارج شده است.

این کاهش ذخایر طی ۱۰ سال گذشته کمتر مورد توجه بوده است، زیرا معامله‌گران و بانک‌ها فلز را در سیستم انبارداری بورس جابه‌جا می‌کردند تا از معاملات سودآور انبارداری بهره ببرند.

با این حال این نوسان روزانه مانع دیده شدن روند تدریجی کاهش ذخایر ۳ میلیون تنی ابتدای دهه شده است.

در پایان فوریه مجموع ذخایر ثبت‌شده و خارج از سیستم بورس به ۵۸۳,۰۰۰ تن رسید که کمترین سطح از زمان انتشار داده‌های خارج از بورس در سال ۲۰۲۰ است.

علاوه بر این بخش زیادی از ذخایر باقی‌مانده آلومینیوم روسیه است که در پایان ژانویه ۵۸٪ از موجودی‌های ثبت‌شده را تشکیل می‌داد. این موضوع برای بسیاری از خریداران غربی کاربردی ندارد، زیرا آمریکا و بریتانیا از سال ۲۰۲۴ واردات آلومینیوم روسیه را ممنوع کرده‌اند و اتحادیه اروپا نیز امسال چنین اقدامی انجام خواهد داد. بنابراین میزان فلز قابل استفاده در سیستم LME بسیار کمتر از آن چیزی است که ارقام کل نشان می‌دهند.

محدودیت‌های تولید چین

تغییرات ذخایر نشان‌دهنده تحولات ساختاری عمیق در زنجیره تأمین آلومینیوم است.

تولیدکنندگان چینی اکنون با سقف ظرفیت سالانه تعیین‌شده دولت، یعنی کمی بیش از ۴۵ میلیون تن، مواجه هستند. رشد تولید چین از ۴٪ در ۲۰۲۴ به ۲٪ در سال گذشته کاهش یافته است و کارخانه‌ها در دسامبر با نرخ سالانه ۴۴.۵ میلیون تن فعالیت کرده‌اند (طبق داده‌های International Aluminium Institute).

این کاهش تولید باعث تغییر تجارت چین با جهان شده است.

چینی‌ها در حال واردات بیشتر فلز اولیه، به‌ویژه از روسیه هستند. طبق داده‌های World Bureau of Metal Statistics، چین سال گذشته رکورد ۲.۵ میلیون تن واردات آلومینیوم داشت و بیش از ۱ میلیون تن آلیاژ نیمه‌ساخته وارد کرد.

در عین حال صادرات محصولات نیمه‌ساخته مانند لوله، ورق و فویل تقریباً ۱۰٪ نسبت به سال قبل کاهش یافته که معادل کاهش تقریباً ۶۰۰,۰۰۰ تنی بازار غرب است.

به عبارت دیگر چین فلز بیشتری وارد و محصولات نهایی کمتری صادر می‌کند و عرضه غربی در هر دو سر زنجیره محدودتر شده است.

محدودیت ظرفیت تولید غرب

تولیدکنندگان غربی حتی کمتر از همتایان چینی ظرفیت انعطاف دارند. طبق IAI، تولید خارج از چین در سال گذشته تقریباً ثابت بوده است.

مشکل اصلی در اینجا قیمت انرژی است که بخش مهمی از هزینه ذوب الکترولیتی را تشکیل می‌دهد.

اگرچه ظرفیت بلااستفاده در آمریکا و اروپا وجود دارد، راه‌اندازی مجدد کارخانه‌ها باید با سایر بخش‌ها، به‌ویژه مراکز داده، برای دسترسی به منابع برق محدود رقابت کند.

به عنوان نمونه شرکت South32 در حال آماده‌سازی کارخانه خود در موزامبیک برای نگهداری و تعمیر است، زیرا موفق به مذاکره برای قرارداد برق اقتصادی نشده است.

در حالی که تولیدکنندگان خلیج فارس اکنون در کانون بحران هستند، شوک انرژی ناشی از جنگ می‌تواند توان غرب در ساخت مقاومت طولانی‌مدت زنجیره تأمین را بیش از پیش تضعیف کند.

نوسانات جدید

آلومینیوم بخش جدایی‌ناپذیری از زندگی مدرن است و در خانه‌ها، خودروها و بسته‌بندی مواد غذایی کاربرد دارد و همچنین کلید انتقال انرژی به سمت فناوری‌های سبز است.

در سال ۲۰۲۰، World Bank آلومینیوم را به عنوان فلزی با تأثیر بالا و چندمنظوره در همه فناوری‌های انرژی سبز معرفی کرد.

با این حال بازار آلومینیوم با نوسانات قیمتی بیشتر روبه‌رو شده است، زیرا از دوره طولانی مازاد عرضه به بازاری منتقل می‌شود که در آن تأمین مشکل‌ساز و ذخایر بسیار پایین است.

جنگ ایران یک زنگ خطر برای این فلز حیاتی است.