تولید شاید متوقف شود، اما جریان دانش هرگز
سال ۱۴۰۴ در حالی به روزهای پایانی خود رسید که فضای کشور تحت تأثیر تنشها و حوادث کمسابقه قرار داشت. تجاوز صهیونی آمریکایی به خاک وطن و رخدادهایی که نهتنها زندگی روزمره مردم، بلکه صنایع بزرگ و زیرساختی کشور را نیز تحت فشار قرار داد.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» در میان این تحولات، فولاد مبارکه ــ بزرگترین تولیدکننده فولاد در غرب آسیا و یکی از ستونهای اصلی اقتصاد صنعتی ایران ــ نیز در بازهای کوتاه با دو حمله ناجوانمردانه مواجه شد؛ حملاتی که گرچه بخشی از خطوط تولید را متوقف کرد، اما نتوانست اراده جمعی کارکنان این مجموعه را در مسیر حفظ، تداوم و تقویت زیرساختهای دانشی متزلزل سازد.
در شرایطی که هر لحظه از روز همراه با اضطراب، عدم قطعیت و پرسشهای فراوان بود، یکی از واحدهایی که بار سنگین مسئولیت را بیش از همیشه بر دوش میکشید، معاونت سرمایه انسانی فولاد مبارکه بود؛ بخشی که نگهبان اصلی سرمایهای است که از هر سازه، ماشینآلات و خط تولید در این صنعت ارزشمندتر است: سرمایه انسانی.
حسین مدرسیفر، معاون سرمایه انسانی فولاد مبارکه، با اشاره به این دوره دشوار گفت: «در بهمن ۱۴۰۴ و پیش از وقوع این رخدادها، فولاد مبارکه موفق شد بالاترین سطح بلوغ منابع انسانی کشور را در ارزیابی جایزه ۳۴۰۰۰ کسب کند. اما هیچکس تصور نمیکرد که آزمون اصلی سرمایه انسانی ما نه در یک فرایند ارزیابی رسمی، بلکه در میانه شرایطی استثنایی رقم بخورد. در چنین فضایی بود که ارزش واقعی همبستگی، دانش و تابآوری سازمانی آشکار شد. لذا با شروع جنگ تحمیلی سوم، سناریوهایی که بر اساس استاندارد ۲۲۳۳۰ تدوین نموده بودیم را به کار بستیم»
به گفته وی، آنچه باعث شد فولاد مبارکه با اطمینان از بازسازی و بازآفرینی، مقتدرانه سخن بگوید، نه صرفاً تجهیزات یا فناوری، بلکه توان کارکنانی است که در چهار دهه اخیر، پایههای خودکفایی صنعت فولاد کشور را استوار کردهاند. مدرسیفر افزود: «امروز حدود ۹۰ درصد صنعت فولاد کشور بومیسازی شده و این دستاورد بدون تلاش و دانش کارکنان توسعه یافته فولاد مبارکه امکانپذیر نبود.»
سال ۱۴۰۴؛ سالی با رکورد تاریخی در آموزش و توسعه یافتگی سرمایه انسانی
معاون سرمایه انسانی فولاد مبارکه در ادامه افزود: «فارغ از چالشهای ۱۴۰۴ اما فولاد مبارکه توانست رکوردی کمنظیر را در حوزه آموزش و توسعه یافتگی سرمایه انسانی خود ثبت کند. بر اساس دادههای رسمی، در سال ۱۴۰۴ مجموعاً «یکمیلیون و ۳۹ هزار و ۸۸۲ نفرساعت» آموزش در فولاد مبارکه برگزار شده و سرانه آموزشی کارکنان به ۹۱ ساعت به ازای هر نفر رسیده است. این رقم در مقایسه با میانگین جهانی تولیدکنندگان فولاد طبق آمار worldsteel (حدود ۷۲ ساعت) و میانگین سازمانهای ایرانی (حدود ۴۰ ساعت) یک دستاورد برجسته و ارزنده برای کشور به شمار میرود.
این رکورد، پشتوانهای استراتژیک برای دوران بازسازی و ازسرگیری تولید محسوب میشود؛ چرا که نیروی انسانی توانمند، آموزشدیده و روزآمد، شرط نخست هر بازسازی صنعتی موفق است.»
وقتی تولید متوقف شد، آموزش متوقف نشد
مدرسی فر تصریح کرد: «با وجود آسیبهای وارد شده و وقفههای ناگزیر در تولید، معاونت سرمایه انسانی فولاد مبارکه با حفظ آمادگی کامل، مسیر آموزش و مهارتافزایی را بدون وقفه ادامه داد. بررسی کارنامه آموزشی دوره اخیر نشان میدهد که حتی محدودیتهای شدید ارتباطی نیز نتوانسته این جریان را متوقف کند.»
مدرسیفر توضیح داد: «با آغاز شرایط اضطراری، واحد آموزش و توسعه سرمایه انسانی فوراً مرحله دوم سماریوی”خانه برخط امید” را فعال کرد؛ پروژهای که مرحله نخست آن در دوران بحران قبلی اجرا شده بود در مدت کوتاهی ۱۲ هزار و ۱۵۶ نفرساعت کلاس آموزشی آنلاین مجدد برگزار شد. به دلیل محدودیت دسترسی به اینترنت جهانی، تمامی دورهها از طریق پلتفرمهای داخلی و بهصورت زنده و آفلاین ارائه شد. این اقدام باعث شد چراغ یادگیری حتی برای یک روز خاموش نشود.»
به گفته مدرسی فر، مجموعه کامل محتوای آموزشی این دورهها در سندی با عنوان «افتخار دانشی فولاد مبارکه در زمانهی جنگ» ثبت شده و بهعنوان یک تجربه ارزشمند سازمانی برای آینده باقی خواهد ماند.
برنامههای تثبت دانش و مهارت، روانشناختی و حمایتی در دوران بازسازی
معاونت سرمایه انسانی فولاد مبارکه اذعان داشت: « این معاونت اقدامات خود را تنها به مدیریت بحران محدود نکرده و برای دوره بازسازی برنامههای گستردهای طراحی کرده است. این برنامهها شامل:
• دورههای ایمنی ویژه دوران بازسازی
• آموزشهای حل مسئله و بهبود آراستگی محیط کار
• دورههای تخصصی فنی در کلیه رشته ها برای بازگشت به ظرفیت تولید
• دورههای روانشناختی و تابآوری فردی و سازمانی
* دوره های مدیریت اقتصادی مالی دوره بحران
افزون بر اینها، برای کمک به مدیریت اقتصادی خانوادهها در این دوره، دوره آموزشی «مدیریت مالی در شرایط بحران» طراحی شده که در آن اصول پسانداز، سرمایهگذاری، برنامهریزی هزینه و مدیریت درآمد خانوار آموزش داده میشود. یکی دیگر از طرحهای نوآورانه، آموزش «کسبوکارهای خانگی» برای خانواده کارکنان است تا در دوران گذار، بخشی از کاهش درآمدهای ناشی از جنگ را برای خانواده خود بتوانند جبران نمایند. نمونه مشابه این طرح در سازمانهای پیشرو جهانی با عنوان minibusiness اجرا میشود.»
آموزش؛ معیار عملکرد و بخشی از فرآیند جبران خدمت
مدرسیفر در پایان تأکید کرد: «در این شرایط، حضور کارکنان در دورههای آموزشی نهتنها سرمایهگذاری برای آینده است، بلکه نشانهای از پایبندی آنها به ایفای نقش حرفهای تلقی میشود. به همین دلیل بخشی از جبران خدمت کارکنان بر اساس میزان مشارکت در این دورهها محاسبه خواهد شد.»
وی افزود: « مسیر توسعه دانشی فولاد مبارکه حتی در سختترین شرایط نیز ادامه یافته و این تجربه نشان داد که در این مجموعه، حتی اگر تولید برای مدتی متوقف شود، جریان دانش هرگز متوقف نخواهد شد چرا که توسعه یافتگی سرمایه انسانی در ژن فولاد مبارکه غالب شده است».