تحولی بنیادین در تولید صنعتی با رویکرد «ساخت افزایشی»
آیین افتتاحیه نخستین گردهمایی ملی و تخصصی زنجیره ساخت افزایشی به همت دانشگاه تهران با حضور نخبگان، پژوهشگران، مدیران ارشد صنعتی و سیاست‌گذاران کشور برگزار شد.
پایگاه خبری «معدن نامه»: در این رویداد، دکتر محمود نیلی احمدآبادی، دبیر رویداد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، طی سخنانی به تبیین جایگاه حیاتی این فناوری در آینده صنعت ایران پرداخت. وی با تأکید بر اینکه ساخت افزایشی منطق تولید صنعتی را دگرگون می‌کند، توسعه اکوسیستم فناورانه، اتصال نیاز صنعت به توان فناوران داخلی و هم‌افزایی میان دانشگاه و صنایع بزرگ کشور را از الزامات حیاتی رقابت‌پذیری در کارخانه آینده دانست.
دکتر محمود نیلی احمدآبادی، دبیر رویداد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، در نخستین گردهمایی ملی و تخصصی زنجیره ساخت افزایشی به همت دانشگاه تهران اظهار کرد: اگر به تاریخ صنعت نگاه کنیم، می‌بینیم که هر تحول بزرگ صنعتی، با تغییر در شیوه تولید آغاز شده است. از انقلاب ماشین‌های بخار تا تولید انبوه، از اتوماسیون تا تولید هوشمند، هر بار که ابزارها و روش‌های تولید تغییر کرده‌اند، فرصت‌های تازه‌ای برای رشد اقتصادی، توسعه صنعتی و خلق ارزش به وجود آمده است.
وی افزود: معتقدیم توسعه ساخت افزایشی، بیش از آنکه صرفاً به پیشرفت یک دستگاه یا یک فرایند وابسته باشد، به توانایی در ایجاد یک اکوسیستم صنعتی و فناورانه وابسته است. بدین ترتیب، مزیت بزرگ ساخت افزایشی تغییری است که در منطق تولید ایجاد می‌کند. در این رویکرد، فاصله میان ایده و محصول می‌تواند کوتاه‌تر شود. طراحی و تولید می‌توانند ارتباط نزدیک‌تری با یکدیگر داشته باشند و مسیر توسعه یک محصول، انعطاف‌پذیرتر و هوشمندانه‌تر شود.
دبیر رویداد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: این اکوسیستم باید به‌گونه‌ای شکل بگیرد که دانشگاه در کنار صنعت، مسائل واقعی را شناسایی و برای آن‌ها راه‌حل ارائه کند، شرکت فناور بتواند راه‌حل‌های ارائه‌شده را به محصولی قابل اعتماد و اقتصادی تبدیل کند، صنعت در شکل‌گیری مسیر توسعه آن مشارکت داشته باشد و سرمایه‌گذار نیز با شناخت بهتر ظرفیت‌ها و ریسک‌های این حوزه، منابع خود را به سمت فرصت‌های واقعی هدایت کند.
نیلی احمدآبادی تأکید کرد: در چنین فضایی، همکاری دیگر یک انتخاب جانبی نیست، بلکه یکی از الزامات توسعه است و رویداد AMnexus 2026 نیز با همین نگاه شکل گرفته است.
دبیر رویداد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: با این نگاه، می‌توان گفت امروز در نقطه عطفی در تاریخ تولید صنعتی ایستاده‌ایم. طی دهه‌های گذشته، تولید بر پایه قالب‌سازی، خطوط تولید سنگین، تیراژ بالا و اعمال تغییرات دشوار و پرهزینه شکل گرفته است؛ اما امروز فناوری جدیدی ظهور کرده که این منطق تولید را تغییر می‌دهد.
ساخت افزایشی؛ فناوری سبز تولید پایدار
وی با تشریح سازوکار ساخت افزایشی افزود: ساخت افزایشی به معنای تولید قطعه، لایه‌به‌لایه و بر اساس مدل دیجیتال است؛ رویکردی که در آن نیازی به قالب‌سازی و براده‌برداری سنگین نیست و آزادی عمل بیشتری در طراحی فراهم می‌شود؛ به‌گونه‌ای که ساخت برخی قطعات با روش‌های سنتی امکان‌پذیر نبود. این فناوری همچنین می‌تواند با کاهش دورریز مواد و مصرف انرژی، به پایداری فرآیند تولید کمک کند. از این منظر، می‌توان ساخت افزایشی را نمونه‌ای از «فناوری سبز در خدمت تولید پایدار» (Green Tech for Sustainable Manufacturing) دانست.
نیلی احمدآبادی در ادامه با طرح این پرسش که چرا توسعه این فناوری برای کشور و به‌ویژه صنایع بزرگ اهمیت حیاتی دارد، به روند رشد اقتصاد جهانی ساخت افزایشی اشاره کرد و گفت: بازار جهانی ساخت افزایشی در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۱.۹ میلیارد دلار ارزش داشت و با رشد ۹.۱ درصدی، در سال ۲۰۲۵ به حدود ۲۴.۲ میلیارد دلار رسید که نشان‌دهنده رشد ۱۰.۹ درصدی است.
دبیر رویداد با تأکید بر رشد قابل توجه صنعت ساخت افزایشی در مقایسه با بسیاری از حوزه‌های صنعتی، فاصله ایران با استانداردها و روندهای جهانی این فناوری را یکی از مسائل قابل توجه دانست و بر ضرورت توجه به ظرفیت‌ها و نیازهای کشور در این حوزه تأکید کرد.
وی درباره علت حیاتی بودن این موضوع برای صنایع بزرگ کشور،اظهار کرد: اول رقابت پذیری و کارخانه آینده کارخانه ،آینده کارخانه هوشمند، منعطف و دیجیتال است ترکیب ساخت افزایشی با ساخت هیبریدی رباتیک و هوش مصنوعی؛ دوم اقتصاد و فناوری، ساخت افزایشی یک زنجیره کامل است از ماده اولیه پودر ، سیم و فیلامنت تا ماشین نرم افزار، خدمات، استاندارد و بازار است؛ به همین دلیل، برگزاری این رویداد به‌عنوان یک ضرورت راهبردی در دستور کار قرار گرفت.
دبیر رویداد و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران ادامه داد: رویداد AMnexus 2026 با شعار «گردهمایی و تعامل بازیگران زنجیره ساخت افزایشی؛ از ایده و فناوری تا صنعت، کسب‌وکار و سرمایه‌گذاری» طراحی شده است.
نیلی احمدآبادی افزود: این رویداد، نخستین گردهمایی ملی و تخصصی در کشور است که همه حلقه‌های زنجیره ساخت افزایشی را به‌صورت هم‌زمان گرد هم آورده است. تیم‌ها و استارتاپ‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و فناور، دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، صنایع بزرگ از جمله صنایع فولادی، خودرویی و پالایشگاهی، صندوق‌ها و سرمایه‌گذاران خطرپذیر و همچنین سیاست‌گذاران حوزه علم و فناوری، از بازیگران حاضر در این گردهمایی هستند.
وی در ادامه به تشریح اهداف برگزاری رویداد AMnexus 2026 پرداخت و گفت: معرفی و تبیین جایگاه ساخت افزایشی در علم، فناوری و صنعت؛ شناسایی چالش‌ها، نیازها و ظرفیت‌ها برای سرمایه‌گذاری‌های آتی؛ شبکه‌سازی و ایجاد هم‌افزایی میان تیم‌ها، استارتاپ‌ها، شرکت‌ها و صنایع؛ فراهم‌کردن زمینه گفت‌وگوی مستقیم میان ذی‌نفعان و شناسایی و معرفی ایده‌ها، پژوهش‌های فناورانه و نوآورانه است.
