با توجه به اینکه خبر‌هایی در رابطه با افزایش حجم تبادلات تجاری بین ایران و کشور‌های همسایه به گوش می‌رسد، تبادلات ترانزیتی نقش بسیار مؤثری در حوزه افزایش حجم جابه‌جایی کالا خواهد داشت. ایران با داشتن مسیر‌های استراتژیک خود و راه ابریشم به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مسیر‌های ترانزیتی بین کشور‌های مختلف به شمار می‌رود که متأسفانه در چند سال گذشته با تحریم‌های سنگین، ایران از این مسیر جا مانده است؛ اما هم‌اکنون با عضویت ایران در اجلاس شانگهای و انعقاد تفاهم‌نامه‌های همکاری با چند کشور مهم همسایه، دوباره این مسیر یعنی راه ابریشم راه‌اندازی شده است.
یکی از اقداماتی که اخیراً ایران در حوزه ترانزیت در دستور کار خود قرار داده، راه‌اندازی قطار ایران چین است که این قطار اخیراً راه‌اندازی شده است.
چین یکی از بهترین شرکای تجاری ایران به‌حساب می‌آید و مبلغ تبادلات تجاری بین ایران و چین در چند سال نشان از تعاملات تجاری رو به رشد ایران و چین دارد. حجم بالای واردات کالا‌های چینی به ایران نشان می‌دهد که تاجران ایرانی زیادی به واردات کالا از چین مشغول هستند. موضوع و دغدغه مهمی که برای واردات کالا از چین به ایران وجود دارد، نوع حمل بار است. برای وارد کردن کالا از چین به ایران روش‌های مختلفی مانند حمل هوایی، ریلی و دریایی وجود دارد. حمل ریلی از چین به ایران یکی از بهینه‌ترین و مناسب‌ترین روش‌ها برای حمل بار است. هزینه حمل بار از چین به ایران از طریق قطار تجاری، نسبت به دیگر روش‌های حمل، اقتصادی‌تر و به‌صرفه‌تر است. مدت‌زمان حمل بار از چین به ایران با قطار چندان طولانی نیست و بین ۱۰ تا ۱۵ روز طول می‌کشد. این زمان در مقایسه با سایر روش‌های حمل بار، مانند حمل دریایی که ۳۵ روز طول می‌کشد، بسیار کمتر است. در روش حمل ریلی زمان تخلیه و بارگیری کمتری نسبت به سایر روش‌های حمل صورت می‌گیرد. به گفته مدیرکل تجاری‌سازی و امور تشکل‌های وزارت راه و شهرسازی به‌جز چین با دیگر کشور‌ها ارتباطات دوجانبه زمینی وجود دارد و تلاش شده است با افزایش همکاری‌ها با چین، قطار مستقیم چین به ایران را احیا شود که مبدأ آن از شانگهای خواهد بود.
راه‌اندازی این قطار نشانه مثبتی است که چارچوب سازمان همکاری شانگهای می‌تواند تقویت‌کننده باشد و با توجه به برگزاری اجلاس شانگهای این قطار خود می‌تواند زمینه‌ساز افزایش حجم ترانزیت بین کشور‌های همسایه باشد.
نکته مهم این است که برای تسهیل ترانزیت و حمل‌ونقل بین‌المللی در جریان صادرات و واردات، باید زنجیره‌های تأمین بین اعضای شانگهای را شناسایی و تقویت شود؛ بدون اینکه زنجیره تأمین به هم گره بخورد. بدون رفت‌وآمد و جریان تکنولوژی، مواد و توزیع کالای ساخته شده و ایجاد یک شبکه تجاری، نمی‌تواند بر موضوع ترانزیت تأثیرگذار باشد. با افزایش حجم تجارت باید ظرفیت‌های تجاری افزایش یابد و متناسب با آن ظرفیت کریدور‌های ترانزیتی افزایش خواهد یافت.
