تاب آوری صنعت فولاد ایران در برابر حملات؛ بازار بدون کمبود ماند
صنعت فولاد ایران با تکیه بر ظرفیتهای پنهان و مدیریت بحران، راهبرد دشمن برای فلجسازی تولید را بیاثر کرد.
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» در طول جنگ تحمیلی امریکا و اسرائیل بر علیه ایران برداشت راهبردی دشمنان بر این بود که با هدف قراردادن زیرساختهای تولیدی بهویژه در صنایع مادر مانند فولاد میتوان چرخه تولید را مختل و زنجیره صنعتی کشور را فلج کرد. با این حال توانمندی صنعت فولاد نشان داد که صنایع بزرگ ایران از تابآوری بالا، ظرفیتهای پنهان، انعطاف عملیاتی و توان جایگزینی سریع برخوردارند. همین عوامل موجب شد که نهتنها تولید ملی دچار وقفه جدی نشود، بلکه برخی بخشها با سرعت بیشتر و با فعالیت سهشیفتی به جبران ظرفیت ازدسترفته پرداختند.
خلیفه سلطانی دبیر انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران اعلام کرده است “ظرفیت تولید فولاد کشور 60 میلیون تن است و تولید واقعی 32 میلیون تن است به نحوی که حدود 15 میلیون تن ظرفیت پنهان در زنجیره فولاد وجود دارد.
وی تصریح کرد: این ظرفیت پنهان در شرایط اضطراری فعال شده و مانع بروز کمبود در بازار داخلی شد. به همین دلیل با وجود آسیبهایی که به فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و برخی واحدهای دیگر وارد شد، هیچگونه کمبود جدی در بازار داخل ایجاد نشد.
یکی از اهداف حمله به فولاد مبارکه، ایجاد کمبود ورق برای صنایع پاییندستی، بهویژه لوازم خانگی بود. اما در کشور واحدهای دیگری نیز ورق فولادی تولید میکنند و با برنامهریزی واحدهای داخلی، تأمین تختال مورد نیاز فولاد مبارکه از طریق دیگر تولیدکنندگان انجام شد.
البته شرکت فولاد مبارکه متعهد شد که همانند گذشته نیاز صنایع لوازم خانگی را تأمین کند.
این موضوع نشان داد که تنوع تولیدکنندگان و نبود وابستگی مطلق به یک واحد، مانع شکلگیری بحران شد.
*جهش در بهرهبرداری از ظرفیت داخلی و همکاری میانصنعتی
پس از حملات دشمن ، رویکرد واحدهای تولیدی به سمت استفاده حداکثری از ظرفیت داخلی رفت:
– تأمین مواد اولیه از منابع داخلی بهجای واردات
– فعالسازی خطوط سهشیفت
– همکاری واحدهای مختلف برای تأمین ورق، شمش و تختال مورد نیاز بازار
این همکاری باعث شد که خلأهای ناشی از آسیب به برخی زیرساختها سریعا جبران شود.
*مدیریت انرژی و رشد تولید علیرغم محدودیتها
گزارش انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران نشان میدهد تولید فولاد ایران در سال 1404 با رشد 6.2 درصدی به 32.1 میلیون تن رسید.
و تولید آهن اسفنجی هم 16 درصد افزایش یافته و محدودیتهای انرژی با ورود ظرفیتهای خودتأمینی و مدیریت بهینه کنترل شده است.
این ارقام نشان میدهد که حتی در شرایط فشار و محدودیت هم روند رشد تولید ادامه یافته است.
* اقدامات حمایتی دولت برای پایداری تولید
وزارت صمت و وزارت نفت نیز مجموعهای از اقدامهای حمایتی را برای حفظ چرخه تولید بهکار گرفتند:
– تأمین ارز مورد نیاز صنایع فولادی و پتروشیمی
– تسریع ترخیص مواد اولیه
– همکاری برای تأمین انرژی
– تخصیص سرفصلهای جدید برای بازسازی واحدهای آسیبدیده
– پیگیری بیمه بیکاری و حمایت معیشتی از کارگران
– حمایت از طرحهای صنعتی با پیشرفت بالای 80 درصد
این مجموعه اقدامات، سرعت بازگشت واحدهای صنعتی به ظرفیت عادی را افزایش داد.
* حفظ اشتغال؛ اولویت اصلی مدیریت صنایع
مدیران واحدهای بزرگ مانند فولاد مبارکه تأکید کردهاند که حفظ اشتغال، انگیزه اصلی تسریع در بازیابی تولید بوده است. این رویکرد باعث شد که:
– نیروی انسانی متخصص حفظ شود
– واحدهای پاییندست دچار رکود نشوند
– زنجیره تولید داخلی با حداقل وقفه ادامه یابد
این موضوعات نشان می دهد تابآوری صنعتی ایران فراتر از انتظار دشمن بود و آنها را برای فلجسازی اقتصاد ایران از طریق حمله به زیرساختهای صنعتی ناکام کرد.
دلایل اصلی این ناکامی عبارتاند از:
– وجود ظرفیت مازاد و پنهان در زنجیره تولید
– تنوع واحدهای تولیدی و عدم وابستگی به یک گلوگاه
– هماهنگی سریع میان صنایع برای تأمین مواد اولیه
– پشتیبانی حاکمیتی از تولید و تأمین انرژی و ارز
– توان فنی و مهندسی داخلی برای ترمیم خسارتها
– اولویت دادن به حفظ اشتغال و استمرار تولید
به صورت کلی با وجود حمله به شرکت های فولادی نهتنها بازار داخلی با کمبود مواجه نشد، بلکه برخی بخشها توانستند با سرعت بیشتری فعالیت کنند و میزان تولید فولاد نیز در مقیاس ملی ثابت مانده یا افزایش یافت. این وضعیت نشان میدهد که تابآوری صنعتی ایران بسیار بالاتر از برآورد دشمنان بوده و ساختار تولیدی کشور توان مقاومت و بازیابی قابلتوجهی دارد.
