آمریکا به‌دنبال ورود به معادن ونزوئلا/ رقابت بر سر مواد معدنی حیاتی تشدید شد
احسان رنجبران_ پایگاه خبری «معدن نامه»: دولت آمریکا در حال بررسی افزایش دسترسی شرکت‌های این کشور به منابع معدنی ونزوئلا است. این اقدام می‌تواند حضور واشنگتن در اقتصاد ونزوئلا را از نفت به بخش معدن گسترش دهد و منابعی مانند طلا، نیکل، بوکسیت و سایر مواد معدنی را وارد معادلات جدید رقابت آمریکا و چین کند.
بر اساس گزارش رویترز، دولت دونالد ترامپ در حال بررسی راهکارهایی برای مشارکت شرکت‌های آمریکایی در استخراج طلا و مواد معدنی حیاتی ونزوئلاست. نمایندگان دولت آمریکا تاکنون با برخی شرکت‌های فعال در حوزه مواد معدنی دیدار کرده‌اند تا میزان علاقه آن‌ها به سرمایه‌گذاری یا فعالیت در بخش معدن این کشور را ارزیابی کنند.
معدن در کنار نفت
تمرکز تازه واشنگتن بر بخش معدن ونزوئلا در شرایطی شکل گرفته است که دولت آمریکا طی ماه‌های اخیر تلاش کرده حضور خود را در صنعت نفت این کشور افزایش دهد. اکنون منابع معدنی نیز در حال تبدیل شدن به بخشی از این رویکرد اقتصادی و راهبردی هستند.
یکی از مدیران یک شرکت فعال در حوزه مواد معدنی حیاتی که با مقام‌های دولت آمریکا درباره ونزوئلا دیدار کرده، به رویترز گفته است شرکت‌ها وضعیت صنعت نفت این کشور را به‌دقت دنبال می‌کنند و احتمال شکل‌گیری یک مسیر موازی برای توسعه مواد معدنی حیاتی نیز وجود دارد.
واشنگتن مواد معدنی ونزوئلا را از منظر امنیت ملی و تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنایع پیشرفته و دفاعی بررسی می‌کند. دسترسی به منابع جدید می‌تواند بخشی از تلاش آمریکا برای کاهش وابستگی به چین در حوزه استخراج، فرآوری و تأمین مواد معدنی راهبردی باشد.
ذخایر معدنی ونزوئلا
ونزوئلا از نظر تنوع منابع معدنی ظرفیت قابل‌توجهی دارد. گزارش‌های دولتی این کشور از وجود ذخایری از طلا، سنگ آهن، بوکسیت و نیکل حکایت دارند. منابع دیگری مانند مس، کلتان، تنگستن و اورانیوم نیز در نقشه‌ها و مطالعات زمین‌شناسی ونزوئلا شناسایی شده‌اند.
با وجود این ظرفیت بخش معدن ونزوئلا با یک مشکل اساسی مواجه است. اطلاعات زمین‌شناسی این کشور در بسیاری از موارد قدیمی است و در گزارش‌های رسمی نیز مرز مشخصی میان منابع و ذخایر معدنی وجود ندارد. به همین دلیل برآورد دقیق حجم ذخایر قابل استخراج و اقتصادی بودن آن‌ها همچنان دشوار است.
گزارش سال ۲۰۱۸ دولت ونزوئلا میزان منابع طلا را حدود ۶۴۴ تن، سنگ آهن را ۱۴.۶۸ میلیارد تن، بوکسیت را ۳۲۱.۵ میلیون تن و نیکل را حدود ۴۰۷ هزار و ۸۸۵ تن برآورد کرده بود. با این حال نحوه استفاده از اصطلاحات ذخیره و منبع در این گزارش، ارزیابی دقیق ظرفیت اقتصادی معادن را دشوار می‌کند.
مسیر دشوار سرمایه‌گذاری
ورود شرکت‌های آمریکایی به بخش معدن ونزوئلا با موانع قابل‌توجهی روبه‌رو است. کمبود اطلاعات به‌روز زمین‌شناسی، ضعف زیرساخت‌ها، محدودیت ظرفیت فرآوری و مشکلات مربوط به مجوزهای معدنی از جمله چالش‌هایی هستند که توسعه پروژه‌های جدید را دشوار می‌کنند.
بخش‌هایی از مناطق معدنی ونزوئلا به‌ویژه در کمربند معدنی اورینوکو نیز با فعالیت‌های غیرقانونی معدنی مواجه هستند. این شرایط ریسک سرمایه‌گذاری را افزایش می‌دهد و می‌تواند روند توسعه پروژه‌های صنعتی را طولانی کند.
تحلیلگران نیز معتقدند برای تبدیل ظرفیت معدنی ونزوئلا به یک زنجیره تأمین واقعی، تنها استخراج کافی نیست و اکتشافات جدید، ایجاد زیرساخت، توسعه معادن، احداث ظرفیت‌های فرآوری و تقویت شبکه حمل‌ونقل باید هم‌زمان پیش برود. به همین دلیل حتی در صورت ورود سرمایه‌گذاران آمریکایی، فاصله میان شناسایی منابع و ورود مواد معدنی ونزوئلا به بازار جهانی می‌تواند چند سال باشد.
رقابت آمریکا و چین به زیر زمین رسید
اهمیت ژئوپلیتیکی این تحول در آن است که ونزوئلا روابط اقتصادی نزدیکی با چین داشته و پکن طی سال‌های گذشته حضور قابل‌توجهی در اقتصاد این کشور پیدا کرده است. اکنون افزایش حضور آمریکا در بخش معدن می‌تواند منابع معدنی ونزوئلا را به یکی دیگر از میدان‌های رقابت واشنگتن و پکن تبدیل کند.
دولت آمریکا در سال‌های اخیر تلاش کرده وابستگی صنایع خود به زنجیره‌های تأمین تحت کنترل یا نفوذ چین را کاهش دهد. مواد معدنی حیاتی که در صنایع دفاعی، انرژی‌های نو، تجهیزات پیشرفته و فناوری‌های صنعتی کاربرد دارند، بخش مهمی از این راهبرد را تشکیل می‌دهند.
ونزوئلا در این چهارچوب به دلیل برخورداری هم‌زمان از منابع انرژی و ظرفیت معدنی، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. حضور آمریکا در این کشور می‌تواند دسترسی واشنگتن به منابع طبیعی را افزایش دهد و از سوی دیگر، نفوذ اقتصادی چین در یکی از کشورهای مهم آمریکای لاتین را محدود کند.
ونزوئلا در انتظار سرمایه‌گذاری معدنی
دولت ونزوئلا نیز در ماه‌های اخیر تلاش کرده با اصلاح قوانین معدنی زمینه جذب سرمایه‌گذاری خارجی را فراهم کند. قانون جدید معدن این کشور مالکیت ذخایر معدنی را در اختیار دولت نگه می‌دارد و برای تولید مواد معدنی نیز تا ۱۳ درصد از ارزش تولید را به‌عنوان حق بهره‌برداری در نظر گرفته است.
با این حال توسعه واقعی بخش معدن ونزوئلا به فراتر از تغییرات قانونی نیاز دارد. سرمایه‌گذاری در اکتشاف، به‌روزرسانی داده‌های زمین‌شناسی، توسعه زیرساخت و ایجاد ظرفیت فرآوری پیش‌شرط تبدیل منابع بالقوه به تولید اقتصادی است.
به‌این‌ترتیب تلاش آمریکا برای ورود به معادن ونزوئلا را نمی‌توان صرفاً یک فرصت سرمایه‌گذاری جدید دانست. این تحول بخشی از روند بزرگ‌تر رقابت کشورها برای دسترسی مطمئن به مواد معدنی حیاتی است که اکنون از معادن آفریقا و آسیا تا آمریکای لاتین در حال گسترش است.
