شوک بزرگ به بازار جهانی فولاد؛ غیبت «اسلب ایران» قیمت‌ها را بالا برد
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» بازار جهانی اسلب در مه ۲۰۲۶ تحت تأثیر یک «شوک عرضه» جدی، مسیر صعودی را در پیش گرفت. کاهش صادرات ایران که ناشی از آسیب‌های عمیق‌تر از انتظار به تأسیسات فولاد ایران است، تعادل زنجیره تأمین جهانی را برهم زد و قیمت‌ها را در بازارهای کلیدی، به‌ویژه حوزه دریای سیاه و آسیا، به سطوح بالایی رساند. درحالی‌که برزیل با عقب‌نشینی اندک قیمت‌ها خلاف جهت روند جهانی حرکت کرد، خلأ عرضه ایران به کانون اصلی نوسانات بدل شده است. اکنون، چشم‌انداز بازار به وضعیت تولید ایران گره خورده و انتظار می‌رود تا زمان رفع این محدودیت‌ها، فشار بر قیمت‌ها پابرجا بماند.
بازار جهانی اسلب در ماه مه ۲۰۲۶ به روند صعودی خود ادامه داد و قیمت‌ها در اغلب مناطق بین ۵ تا ۲۰ دلار به ازای هر تن افزایش یافت. مهم‌ترین عامل این رشد، کاهش عرضه اسلب ایران در بازارهای بین‌المللی و محدود شدن دسترسی خریداران به این منبع سنتی تأمین بود. در این میان، تنها بازار برزیل برخلاف روند جهانی حرکت کرد و قیمت‌های صادراتی اسلب این کشور برای نخستین بار طی هشت ماه گذشته کاهش یافت.
بر اساس داده‌های SteelOrbis، قیمت مرجع صادراتی اسلب برزیل در ماه مه با کاهش ۵ دلاری به ۶۰۰ دلار به ازای هر تن FOB رسید. این نخستین کاهش قیمت از هشت ماه گذشته محسوب می‌شود، هرچند این سطح همچنان بالاترین قیمت دو سال اخیر بازار اسلب برزیل به شمار می‌رود.
کارشناسان معتقدند تقاضای قوی در بازار داخلی و همچنین بازارهای صادراتی همچنان از قیمت‌ها حمایت می‌کند.
کاهش تولید اما جهش صادرات اسلب برزیل
انجمن تولیدکنندگان فولاد برزیل (IAB) اعلام کرد کارخانه‌های فولادسازی این کشور در ماه آوریل تولید اسلب را نسبت به مارس ۲۸ درصد کاهش داده و به ۵۴۷ هزار تن رساندند. با این حال، مجموع تولید چهار ماه نخست سال به حدود ۲.۵ میلیون تن رسید.
در مقابل، صادرات اسلب برزیل رشد چشمگیری را تجربه کرد. حجم صادرات در آوریل به ۶۸۷ هزار تن رسید که نسبت به ۲۹۸ هزار تن در مارس بیش از دو برابر افزایش نشان می‌دهد. بخش عمده این رشد ناشی از افزایش تقاضا در بازار آمریکا بود؛ به‌طوری که صادرات به ایالات متحده از ۲۳۹ هزار تن در مارس به ۳۹۲ هزار تن در آوریل افزایش یافت.
ترکیه؛ رشد قیمت تحت تأثیر محدودیت عرضه جهانی
در بازار دریای سیاه، میانگین قیمت FOB اسلب تا اواسط ماه مه با افزایش ۱۸ دلاری به ۵۱۳ دلار در هر تن رسید؛ در حالی که این رقم در پایان آوریل ۴۹۵ دلار در هر تن بود. این بالاترین سطح قیمت از ابتدای سال گذشته تاکنون محسوب می‌شود. فعالان بازار دو عامل اصلی؛ کاهش عرضه جهانی اسلب به‌ویژه از سوی ایران و افزایش نرخ حمل‌ونقل دریایی را در رشد قیمت‌ها مؤثر می‌دانند.
آمارهای مؤسسه آمار ترکیه (TUIK) نشان می‌دهد واردات اسلب این کشور در مارس نسبت به ماه قبل ۳۵ درصد افزایش یافته و به ۱۷۹ هزار تن رسیده است. این رشد پس از آن رخ داد که واردات در فوریه با افت ۵۶ درصدی مواجه شده بود. متوسط قیمت واردات اسلب در مارس ۴۶۴ دلار به ازای هر تن ثبت شد.
بر اساس آمارهای منتشرشده، روسیه با صادرات ۱۰۲ هزار تن و مالزی با ۵۲ هزار تن، بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان اسلب وارداتی ترکیه در ماه مارس بودند. در مجموع، واردات اسلب ترکیه طی سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۶۱۷ هزار تن رسید که نشان‌دهنده تداوم وابستگی بخشی از صنایع فولادی این کشور به منابع خارجی تأمین مواد اولیه است.
با وجود افزایش قیمت‌های جهانی، تقاضا در بازار اسلب ترکیه همچنان محدود باقی مانده است. بسیاری از تولیدکنندگان ترک ترجیح می‌دهند از مواد اولیه داخلی استفاده کنند و وابستگی خود به واردات را کاهش دهند. در همین راستا، تولید داخلی فولاد نیمه‌نهایی در این کشور رشد قابل توجهی داشته است.
نبض اسلب جهان در دستان ایران
تولید اسلب و سایر محصولات نیمه‌نهایی در مارس نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۵ درصد افزایش یافت و به ۱.۴۵ میلیون تن رسید. همچنین تولید سه‌ماهه نخست سال با رشد ۱۷ درصدی به ۴ میلیون تن رسید.
در بازارهای آسیایی نیز روند افزایشی قیمت‌ها ادامه داشت. قیمت اسلب چین در بازار اندونزی در ماه مه به ۵۳۰ تا ۵۳۵ دلار به ازای هر تن CFR رسید؛ در حالی که این رقم در پایان آوریل بین ۵۱۰ تا ۵۲۰ دلار بود. فعالان بازار علت اصلی این افزایش را کمبود اسلب ایران عنوان می‌کنند؛ هرچند در هفته‌های اخیر فعالیت تجاری در بازار کشورهای عضو آسه‌آن (ASEAN) تا حدودی کاهش یافته است. به نظر می‌رسد عرضه اسلب ایران در کوتاه‌مدت به بازار جهانی بازنگردد.
دولت ایران صادرات محصولات نیمه‌نهایی فولادی را تا اول ژوئن ممنوع کرده بود، اما گزارش‌ها حاکی از آن است که خسارات واردشده به تأسیسات شرکت فولاد خوزستان شدیدتر از برآوردهای اولیه بوده است. این موضوع نگرانی‌ها درباره تداوم محدودیت عرضه از سوی یکی از مهم‌ترین صادرکنندگان اسلب منطقه را افزایش داده است.
تولید اسلب ایران همچنان در مسیر رشد
با وجود چالش‌های اخیر، آمارهای انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA) نشان می‌دهد تولید اسلب کشور در سال مالی منتهی به ۲۰ مارس ۲۰۲۶ به ۱۲.۴ میلیون تن رسیده است. این رقم نسبت به سال مالی قبل ۱۰.۲ درصد رشد نشان می‌دهد و بیانگر جایگاه مهم ایران در بازار جهانی محصولات نیمه‌نهایی فولادی است.
در بازار ژاپن، قیمت اسلب در ماه مه بدون تغییر در سطح ۵۵۰ دلار به ازای هر تن باقی ماند. این ثبات پس از جهش بی‌سابقه ۷۰ دلاری قیمت‌ها در ماه آوریل رخ داد؛ افزایشی که رکورد بیشترین رشد ماهانه در میان تمامی بازارهای منطقه را به ثبت رساند.
چشم‌انداز بازار
بازار جهانی اسلب در حال حاضر تحت تأثیر کاهش عرضه از ایران، رشد هزینه‌های حمل‌ونقل و محدودیت‌های موجود در زنجیره تأمین قرار دارد.در صورت تداوم اختلال در صادرات اسلب ایران، انتظار می‌رود قیمت‌ها در بازارهای آسیایی و دریای سیاه همچنان در سطوح بالا باقی بمانند. با این حال، افزایش تولید داخلی در کشورهایی مانند ترکیه و ثبات نسبی تقاضا می‌تواند تا حدودی از شدت رشد بیشتر قیمت‌ها جلوگیری کند. در مجموع، کمبود عرضه ایران همچنان مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده روند بازار اسلب در ماه‌های پیش‌رو خواهد بود.
