چرا پیش‌بینی‌های مازاد، فریبنده است؟؛ تغییر زمین‌بازی در بازار مس

به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»،   مس در چند سال اخیر جز پرکاربرد‌ترین و بحث برانگیز‌ترین فلزات جهان بوده است. این تغییر نگرش و بالا رفتن تقاضا به دلیل تغییر ساختار انرژی در جهان است. دنیا به سمت انرژی‌های پاک و تجدیدپذیر حرکت می‌کند و این موضوع اهمیت مس را دو چندان کرده است. شرکت codelco بزرگترین تولیدکننده مس جهان اعلام کرده است که سال ۲۰۲۶ هم سال سختی است و هنوز نمی‌توان سطح تولید را به قبل از کرونا رساند با این حال شرکت‌های Rio tinto, BHP, Freeport mcmoron تولیدات خود را به صورت چشمگیری افزایش داده‌اند. محرک‌های تقاضا در صنعت مس می‌توان توسعه خودرو‌های برقی، سرمایه‌گذاری در انرژی تجدیدپذیر، گسترش شبکه‌های انتقال برق، رشد مراکز داده و زیرساخت هوش مصنوعی دانست.

بر اساس برآورد S&P Global شکاف عرضه و تقاضا تا سال ۲۰۴۰ می‌تواند به ۱۰ میلیون تن برسد. توسعه یک معدن جدید به طور متوسط ۱۷.۹ سال زمان نیاز دارد، کاهش عیار ذخایر معدنی نیز رشد عرضه را محدود کرده است؛ بنابراین تحلیلگران همچنان چشم انداز بلند مدت بازار مس را صعودی ارزیابی می‌کنند.

این نمودار یک نکته بسیار مهم را نشان می‌دهد؛ بازار مس در بیشتر سال‌های این دوره با کسری یا تراز بسیار محدود مواجه بوده و فاصله عرضه و تقاضا عموماً کوچک است. داده‌های ICSG برای ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ نشان می‌دهد تولید مس تصفیه‌شده از حدود ۲۲.۵ میلیون تن به ۲۶.۵ میلیون تن رسیده، در حالی که مصرف از ۲۲.۹ میلیون تن به ۲۶.۶ میلیون تن افزایش یافته است.

اما نقطه جالب نمودار در ۲۰۲۶ است، طبق آخرین پیش‌بینی ICSG، رشد تولید مس تصفیه‌شده فقط حدود ۰.۴٪ خواهد بود، در حالی که مصرف حدود ۱.۶٪ رشد می‌کند. با این حال، به دلیل سطح تولید سال قبل، ICSG برای کل سال ۲۰۲۶ مازاد حدود ۹۶ هزار تن را پیش‌بینی کرده است. برای ۲۰۲۷ نیز مازاد حدود ۳۷۷ هزار تن پیش‌بینی شده است.

ریسک‌های عرضه در صنعت مس می‌توان به ممنوعیت صادرات اسیدسولفوریک توسط چین که ماده ضروری برای پالایش مس است که کاهش ۳ میلیون تنی در تولید شیلی، اندونزی و هند خواهد آورد و کاهش تولید شیلی در سال ۲۰۲۶ (حدود ۶ درصد) اشاره کرد.

بعضی از تحلیلگران با ۲ استدلال مس را صعودی نمی‌بینند. اول اینکه تقاضای چین درسال ۲۰۲۵ تقریبا رشدی نداشته است. در فاصله ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۰ چین سالی ۷۰۰ هزارتن افزایش تقاضا داشته است. بخش عمده افزایش عرضه ناشی از جمهوری کنگو است که حدود ۱.۷ میلیون تن رشد داشته است. از آنجایی که چین در ۱۵ سال اخیر عامل افزایش تقاضا در جهان بوده است با کم شدن و توقف رشد اقتصادی، افزایش تقاضا جهانی هم ثابت خواد ماند.

این نمودار نیز یک داستان جالب را نشان می‌دهد: بازار مس طی بخش بزرگی از دهه گذشته در وضعیت کسری قرار داشته است؛ به‌خصوص در سال ۲۰۲۲ که کسری بازار طبق این سری داده حدود ۵۵۷ هزار تن بوده است. از ۲۰۲۳ به بعد، تراز بازار به سمت مازاد حرکت کرده و برای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ مازاد مشاهده می‌شود. با این حال، پیش‌بینی فعلی ICSG برای ۲۰۲۶ تنها حدود ۹۶ هزار تن مازاد است؛ یعنی در مقایسه با حجم کل بازار، فاصله عرضه و تقاضا بسیار محدود است. برای ۲۰۲۷، ICSG مازاد حدود ۳۷۷ هزار تن را پیش‌بینی کرده است. نکته مهم‌تر این است که خود ICSG تأکید می‌کند این پیش‌بینی‌ها می‌توانند در اثر اختلالات عرضه، تحولات ژئوپلیتیکی و تغییرات موجودی‌ها تغییر کنند و در سال‌های اخیر نیز تراز واقعی بازار در برخی موارد با پیش‌بینی اولیه متفاوت بوده است.

صدرا سلیمانی – کارشناس بازار سرمایه