بازار فولاد زیر سایه رکود؛ هزینه حمل مانع افت قیمت‌ها شد
مهسا نیکدل_ پایگاه خبری «معدن نامه»: بازار جهانی فولاد و مواد اولیه در هفته گذشته همچنان تحت تأثیر ضعف تقاضا، افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و تشدید بی‌ثباتی‌های ناشی از تحولات ژئوپلیتیکی قرار داشت. در این میان اگرچه بازار با رکود مواجه است و خریداران عمدتاً در موقعیت انتظار قرار گرفته‌اند اما افزایش هزینه‌های تولید و حمل مانع از افت قابل‌توجه قیمت‌ها شده است.
در بازار داخلی ایران نیز محدودیت تقاضا، کاهش عرضه ناشی از مشکلات زیرساختی، رشد نرخ ارز و فشار نقدینگی تولیدکنندگان، فضای کم‌رمقی را بر معاملات حاکم کرده است.
سنگ آهن بازار در انتظار تقاضای چین
در بازار واردات سنگ آهن چین، قیمت سنگ آهن با خلوص ۶۱ درصد طی هفته گذشته نوسان محدودی داشت و در پایان هفته در سطح ۸۹.۹ دلار به ازای هر تن CFR قرار گرفت که تفاوت چندانی با هفته قبل نداشت.
ضعف نسبی تقاضا موجب شده خریداران چینی با احتیاط بیشتری وارد بازار شوند و سیاست انتظار را در پیش بگیرند. در چنین شرایطی نبود محرک قدرتمند از سمت تقاضا مانع رشد معنادار قیمت سنگ آهن شده است.
در مجموع سنگ آهن ۶۱ درصد که در ابتدای هفته در محدوده ۸۹.۷۵ دلار قرار داشت، در پایان هفته به ۸۹.۹ دلار رسید.
افزایش جزئی قیمت قراضه در بازار ترکیه
بازار جهانی قراضه نیز هفته آرامی را پشت سر گذاشت. قیمت قراضه سنگین ۲۰-۸۰ وارداتی ترکیه از ۳۹۵ دلار به ۳۹۷ دلار به ازای هر تن CFR افزایش یافت، هرچند سطح معاملات پایین بود و بازار در سکوت نسبی قرار داشت.
در ژاپن نیز قراضه سنگین کلاس ۲ با افزایش حداکثر ۵ دلاری مواجه شد و به ۳۳۵ دلار به ازای هر تن فوب رسید. در شرق آسیا اما قیمت قراضه وارداتی با یک دلار کاهش ۳۸۹ دلار به ازای هر تن CFR ثبت شد.
این تغییرات محدود نشان می‌دهد بازار قراضه نیز همچنان فاقد محرک کافی برای یک روند صعودی قدرتمند است.
بیلت در ترکیه صعودی و در جنوب شرق آسیا نزولی
میانگین قیمت بیلت صادراتی دریای سیاه در هفته گذشته بدون تغییر در سطح ۴۸۵ دلار به ازای هر تن فوب باقی ماند. در بازار داخلی چین قیمت بیلت با یک دلار افزایش به ۴۴۱ دلار به ازای هر تن درب کارخانه رسید.
در ترکیه بازار واردات بیلت برخلاف برخی مناطق روندی صعودی داشت و قیمت این محصول با ۱۰ دلار افزایش ۵۳۰ دلار به ازای هر تن CFR شنیده شد. در جنوب شرق آسیا اما بیلت وارداتی با کاهش ۴ دلاری به ۴۹۱ دلار به ازای هر تن CFR رسید.
در بازار ایران نیز قیمت شمش در ابتدای هفته روندی کاهشی داشت اما توقف معاملات بورس و انتقال معاملات به روز بعد زمینه تغییر روند را فراهم کرد و قیمت‌ها پس‌ازآن افزایش یافت.
رشد قیمت مقاطع در ایران تحت تأثیر ارز و شمش
در بازار جهانی میلگرد صادراتی ترکیه هفته گذشته در سطح ۶۱۰ دلار به ازای هر تن فوب ثابت ماند. در بازار داخلی ترکیه قیمت میلگرد با ۱۰ دلار کاهش به ۶۱۰ دلار به ازای هر تن درب کارخانه رسید.
میلگرد صادراتی چین نیز از ۵۰۱ دلار به ۴۹۳ دلار به ازای هر تن فوب کاهش یافت. در اروپا قیمت میلگرد داخلی در سطح ۶۶۰ یورو به ازای هر تن درب کارخانه ثابت ماند درحالی‌که در بازار داخلی آمریکا قیمت میلگرد با افزایش ۳۰ دلاری به ۹۶۰ دلار به ازای هر شورت تن رسید.
در بازار ایران افزایش قیمت شمش در کنار رشد نرخ ارز موجب شد میلگرد در روزهای پایانی هفته وارد روندی صعودی شود. قیمت تیرآهن نیز که در ابتدای هفته تحت تأثیر روند نزولی قرار داشت، با تغییر نرخ ارز مسیر افزایشی در پیش گرفت.
ورق در بازار جهانی باثبات و در بازار ایران صعودی
میانگین شاخص قیمت ورق گرم صادراتی چین در هفته گذشته بدون تغییر در سطح ۴۹۶ دلار به ازای هر تن فوب باقی ماند. ورق گرم صادراتی دریای سیاه نیز در ۵۰۸ دلار به ازای هر تن فوب ثابت بود و ورق گرم وارداتی جنوب شرق آسیا در سطح ۵۳۳ دلار به ازای هر تن CFR معامله شد.
در اروپا آخرین شاخص قیمت ورق گرم داخلی ۷۴۰ یورو به ازای هر تن درب کارخانه بود و تغییری نداشت. در آمریکا اما ورق گرم با رشد ۲۰ دلاری به ۱۳۲۰ دلار به ازای هر شورت تن رسید.
در بازار ایران ورق سیاه ۲ میلی‌متر رول مبارکه در روز دوشنبه یک میلیون و ۵۸۰ هزار ریال قیمت داشت و تا روز چهارشنبه به یک میلیون و ۶۸۰ هزار ریال رسید. ابطال معاملات بورس و افزایش قیمت تختال از مهم‌ترین محرک‌های رشد قیمت ورق گرم عنوان شده است.
در بازار اکسین تداوم عرضه در کنار ضعف تقاضا مانع تغییرات جدی قیمت شد. در بخش ورق روغنی نیز محدودیت عرضه یکی از تولیدکنندگان همراه با افزایش نرخ ارز موجب رشد جزئی قیمت شد. بازار ورق گالوانیزه نیز از افزایش قیمت ورق گرم و سرد تأثیر گرفت و روندی صعودی داشت.
بازار جهانی و رکود در کنار افزایش شدید هزینه‌ها
تصویر کلی بازار جهانی همچنان رکودی است. سنگ آهن ۶۱ درصد در مقطعی به زیر ۹۰ دلار سقوط کرده و سایر محصولات فولادی نیز با ضعف تقاضا مواجه‌اند. بااین‌حال افزایش قابل‌توجه قیمت نفت و هزینه حمل‌ونقل مانع از انعکاس کامل ضعف تقاضا در قیمت محصولات شده است.
قیمت نفت برنت در هفته گذشته به ۱۱۶.۶ دلار به ازای هر بشکه رسید. افزایش هزینه انرژی و حمل‌ونقل به‌ویژه در شرایط اختلال در مسیرهای کشتیرانی، فشار هزینه‌ای قابل‌توجهی بر زنجیره فولاد وارد کرده است.
در همین چهارچوب قیمت فوب سنگ آهن برزیل نیز تحت تأثیر رشد هزینه حمل کاهش یافته است. در بازار محصولات فولادی نیز اسلب دریای سیاه در ۴۷۰ دلار و ورق سیاه در ۵۸۰ دلار به ازای هر تن فوب ثابت ماندند. میلگرد صادراتی ترکیه نیز در سطح ۶۱۰ دلار به ازای هر تن فوب قرار گرفت.
به‌این‌ترتیب بازار جهانی از یک سو با رکود و کاهش تقاضا و از سوی دیگر با افزایش هزینه‌های انرژی و حمل مواجه است که این ترکیب موجب شده قیمت‌ها برخلاف انتظار کاهش شدیدی را تجربه نکنند.
بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیکی و نگرانی از تشدید درگیری‌ها نیز بر احتیاط فعالان بازار افزوده است. در چنین شرایطی تداوم وضعیت موجود تا زمان روشن شدن چشم‌انداز تحولات ایران و آمریکا محتمل ارزیابی می‌شود.
بازار داخلی: کاهش تقاضا، محدودیت عرضه و رشد هزینه تولید
شرایط بازار داخلی ایران اگرچه با بازار جهانی تفاوت‌هایی دارد اما نشانه‌های رکود در هر دو بازار به چشم می‌خورد. در ایران مشکل صادرات موجب محدود شدن تقاضا شده و هم‌زمان مشکلات زیرساختی نیز عرضه را تحت تأثیر قرار داده است. نتیجه این وضعیت کاهش تولید در کنار افزایش قیمت تمام‌شده است.
در ابتدای هفته مقاومت تولیدکنندگان در برابر قیمت‌های مورد انتظار بازار به ابطال معاملات منجر شد. معاملات ورق نیز به دلیل افزایش قابل‌توجه قیمت با ابطال مواجه شد. بااین‌حال در روز بعد بخشی از تغییرات قیمتی جبران شد و قیمت شمش افزایش یافت و قیمت ورق کاهش پیدا کرد.
این اتفاق را می‌توان یکی از نشانه‌های افزایش مقاومت خریداران و فروشندگان در برابر سازوکار فعلی معاملات بورس دانست. سیاست‌های انقباضی بورس و بلوکه شدن پیش‌پرداخت‌ها نیز فشار نقدینگی بر تولیدکنندگان را در شرایط رکودی افزایش داده است.
در همین حال بخش قابل‌توجهی از کارخانه‌ها محصولات خود را خارج از بورس عرضه می‌کنند و حجم قابل‌توجهی از گندله، آهن اسفنجی و شمش تحت عنوان محصول صادراتی به بازار پیشنهاد می‌شود.
نوسان ارز مهم‌ترین محرک بازار داخلی
یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر قیمت‌ها در بازار داخلی طی هفته گذشته نرخ ارز بود. افزایش نرخ ارز در شرایطی که تقاضای واقعی همچنان ضعیف است، به رشد قیمت برخی محصولات از جمله میلگرد و ورق منجر شده است.
بااین‌حال این افزایش قیمت الزاماً به معنای بهبود شرایط بازار نیست. در شرایط فعلی نرخ ارز بیش از آنکه بازتاب‌دهنده چشم‌انداز افزایش صادرات باشد، تحت تأثیر افزایش ریسک‌های سیاسی و نگرانی از تشدید تنش‌های منطقه‌ای قرار دارد.
هم‌زمان بخشی از سرمایه‌ها از بازار تولید و فعالیت‌های ساختمانی فاصله گرفته و به سمت بازارهایی مانند طلا و بورس حرکت کرده‌اند. بازار مسکن نیز با رکود شدید مواجه است و کاهش فعالیت پروژه‌های عمرانی، چشم‌انداز تقاضای فولاد را تضعیف کرده است.
صادرات فولاد و تقاضای محدود در بازارهای منطقه‌ای
در بازار صادراتی قیمت شمش ایران از سوی فروشندگان حداقل ۴۲۰ دلار به ازای هر تن فوب و میلگرد حدود ۴۱۵ دلار به ازای هر تن فوب شنیده شده است، بااین‌حال خریداران محدودی در بازار حضور دارند.
بازار عراق با کاهش قیمت مواجه است و بازار ترکیه نیز از رکود رنج می‌برد. بنابراین حتی در صورت نبود محدودیت‌های تجاری، تقاضای خارجی برای محصولات فولادی ایران همچنان محدود خواهد بود.
ادامه این شرایط می‌تواند به تداوم ضعف صادرات و کوچک‌تر شدن بازار منجر شود. در صورت تداوم هم‌زمان رکود تقاضا، محدودیت نقدینگی، مشکلات زیرساختی و بی‌ثباتی نرخ ارز، احتمال قفل شدن بیشتر بازار فولاد وجود دارد.
چشم‌انداز: بازار کوچک‌تر و تولید محدودتر
مجموع تحولات هفته گذشته نشان می‌دهد بازار فولاد در ایران و جهان همچنان در وضعیت شکننده‌ای قرار دارد. در بازار جهانی ضعف تقاضا و رکود از یک سو و افزایش هزینه انرژی و حمل از سوی دیگر اجازه کاهش محسوس قیمت‌ها را نمی‌دهد. در ایران نیز مشکل صادرات و ضعف تقاضا در کنار محدودیت عرضه و رشد هزینه‌های تولید، شرایطی پیچیده ایجاد کرده است.
در چنین فضایی افزایش نرخ ارز مهم‌ترین محرک کوتاه‌مدت قیمت‌ها در بازار داخلی محسوب می‌شود اما این عامل به‌تنهایی نمی‌تواند زمینه‌ساز رونق بازار باشد. رشد قیمت‌ها در شرایطی که تقاضای واقعی افزایش نیافته می‌تواند رکود را عمیق‌تر کند.
از این نظر روند بازار در ماه‌های آینده بیش از هر چیز به تحولات سیاسی، وضعیت صادرات، نرخ ارز، میزان نقدینگی بنگاه‌ها و وضعیت نظام بانکی وابسته خواهد بود. در شرایطی که بازارهای مصرف‌کننده فولاد مانند ساخت‌وساز و پروژه‌های عمرانی همچنان کم‌رمق هستند، احیای تقاضای واقعی دشوار خواهد بود و هرگونه افزایش قیمت بدون پشتوانه تقاضا می‌تواند به کوچک‌تر شدن بیشتر بازار منجر شود.
