به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه» دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران با اشاره به سهم ۴۰ درصدی زغال‌سنگ در تأمین انرژی جهان اعلام کرد همزمان با تشدید بحران جهانی انرژی و رشد قیمت نفت و گاز، تقاضا برای این منبع راهبردی روندی صعودی گرفته است؛ ظرفیتی که به گفته وی می‌تواند طی ۲ تا ۳ سال بخشی از ناترازی انرژی ایران را جبران کند، به شرط آنکه موانع ساختاری و قیمت‌گذاری دستوری برطرف شود.
سعید صمدی، دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران، در گفت‌وگو با «معدن‌نیوز» با تأکید بر جایگاه راهبردی زغال‌سنگ در معادلات انرژی جهان گفت: حدود ۴۰ درصد انرژی دنیا همچنان به زغال‌سنگ وابسته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد با وجود توسعه انرژی‌های نو، این سوخت فسیلی همچنان یکی از ارکان اصلی تأمین انرژی جهانی به شمار می‌رود.
به گفته وی، ارزان بودن، قابلیت ذخیره‌سازی آسان و سادگی در بهره‌برداری نسبت به برخی حامل‌های انرژی مانند گاز و نفت، از مهم‌ترین دلایل تداوم اقبال جهانی به زغال‌سنگ است.
رشد قیمت در سایه بحران‌های ژئوپلیتیکی
صمدی با اشاره به تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران و تشدید تنش‌ها و جنگ‌های منطقه‌ای اظهار کرد: افزایش قیمت نفت و گاز در پی این تحولات، بازار زغال‌سنگ را نیز تحت تأثیر قرار داد و قیمت این محصول حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد رشد کرد؛ هرچند به دلیل همزمانی با پایان فصل زمستان و کاهش مصرف انرژی حرارتی، جهش قیمتی شدیدتری رخ نداد.
وی پیش‌بینی کرد حتی در صورت فروکش کردن تنش‌ها، سطح قیمت انرژی بالا باقی بماند و با نزدیک شدن به فصل‌های سرد، تقاضا برای زغال‌سنگ افزایش یابد. به گفته دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران، بسیاری از کشورها در حال خرید و ذخیره‌سازی این محصول هستند و روند تقاضای جهانی همچنان صعودی است.
دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران همچنین به افزایش فعالیت نیروگاه‌های زغال‌سوز در برخی کشورها اشاره کرد و گفت: بروز مشکل در تأمین گاز برخی نیروگاه‌ها باعث شده ظرفیت نیروگاه‌های زغال‌سوز افزایش یابد؛ مسئله‌ای که نشان‌دهنده نقش ماندگار این سوخت در امنیت انرژی کشورهاست.
ظرفیت مغفول ایران
صمدی با اشاره به ذخایر قابل توجه زغال‌سنگ ایران گفت: ذخایر زمین‌شناسی کشور حدود ۱۴ میلیارد تن برآورد می‌شود که از این میزان، حدود ۲ میلیارد تن ذخیره قطعی است. با این حال، تولید سالانه زغال‌سنگ خام در ایران تنها حدود ۴ میلیون تن است.
به گفته وی، سال‌ها اتکای اقتصاد انرژی کشور به گاز و فرآورده‌های نفتی، موجب کم‌توجهی به توسعه معادن زغال‌سنگ شده است.
صمدی تأکید کرد: اگر از امروز توسعه این بخش در دستور کار قرار گیرد، دست‌کم دو سال زمان لازم است تا ظرفیت‌های جدید وارد مدار تولید شود.
وی عنوان کرد: طی جلساتی که برگزار شده پیشنهاداتی ارائه شده که صنایع سیمان به سمت استفاده از زغال‌سنگ به‌عنوان سوخت جایگزین حرکت کنند و همچنین احداث نیروگاه‌های زغال‌سوز در دستور کار قرار گیرد تا بخشی از کمبود انرژی کشور جبران شود.
شکاف قیمتی و چالش سرمایه‌گذاری
دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران یکی از مهم‌ترین موانع رشد این صنعت را ساختار بازار و قیمت‌گذاری دستوری دانست و گفت: تک‌مشتری بودن بازار و تعیین دستوری قیمت‌ها باعث شده سرمایه‌گذاری در این بخش توجیه اقتصادی نداشته باشد.
به گفته وی، متوسط قیمت زغال‌سنگ داخلی در سال ۱۴۰۳ حدود ۷.۵ میلیون تومان بوده، در حالی که قیمت زغال‌سنگ وارداتی بیش از ۲۱ میلیون تومان است؛ اختلافی که صرفاً ناشی از کیفیت نیست و ریشه در سازوکار بازار دارد.
صمدی با اشاره به مزیت‌های زمین‌شناسی معادن ایران افزود: معادن زغال‌سنگ کشور نسبتاً جوان و کم‌عمق هستند و همین موضوع هزینه سرمایه‌گذاری و قیمت تمام‌شده را در مقایسه با بسیاری از معادن جهان کاهش می‌دهد. با این حال، ورود بخش خصوصی منوط به اقتصادی بودن تولید و حذف قیمت‌گذاری دستوری است.
سهم اندک در بازار صادرات
به گفته صمدی، صادرات زغال‌سنگ ایران محدود و در مقایسه با نیاز کشورهای منطقه ناچیز است. سال گذشته مجموع صادرات زغال‌سنگ و مشتقات آن بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تن بوده است. این در حالی است که مصرف سالانه ترکیه حدود ۱۱۰ میلیون تن و پاکستان حدود ۳۵ میلیون تن برآورد می‌شود.
وی تأکید کرد: با افزایش تولید و اصلاح سیاست‌های حمایتی، امکان توسعه بازارهای صادراتی نیز فراهم خواهد شد.
پیش‌شرط‌های توسعه
دبیر انجمن زغال‌سنگ ایران در پایان توسعه این صنعت را منوط به تدوین سیاست‌های بلندمدت، ثبات قوانین، جذب سرمایه‌گذاری، دسترسی به فناوری‌های نوین و تأمین ارز برای واردات ماشین‌آلات و تجهیزات ایمنی دانست.
به گفته صمدی، در صورت فراهم شدن این الزامات، زغال‌سنگ می‌تواند ظرف ۲ تا ۳ سال بخشی از ناترازی انرژی کشور را جبران کند و به یکی از ارکان امنیت انرژی ایران تبدیل شود.
