بحران در زنجیره سنگ‌آهن اوکراین با افت تولید و افزایش هزینه برق
به گزارش پایگاه خبری «معدن نامه»، صنعت استخراج سنگ‌آهن اوکراین در سال ۲۰۲۶ همچنان زیر فشار مجموعه‌ای از عوامل ساختاری از جمله افت قیمت‌های جهانی، افزایش هزینه انرژی و تغییرات ناشی از سازوکار کربن مرزی اتحادیه اروپا (CBAM) قرار دارد؛ عواملی که هم تولید و هم صادرات این کشور را به‌طور محسوس تحت تأثیر قرار داده‌اند.
بر اساس داده‌های منتشرشده، تولید سنگ‌آهن اوکراین در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۳.۴ درصد کاهش داشته و هم‌زمان صادرات نیز ۳.۳ درصد افت کرده است. روند نزولی در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ شدت گرفته و صادرات سنگ‌آهن با کاهش قابل توجه ۳۳.۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل مواجه شده است.
افت قیمت جهانی و کاهش حاشیه سود تولیدکنندگان
یکی از مهم‌ترین فشارها بر این صنعت، ادامه روند نزولی قیمت جهانی سنگ‌آهن از سال ۲۰۲۱ تاکنون است. میانگین قیمت این ماده خام در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰۲ دلار به ازای هر تن گزارش شده و پیش‌بینی‌ها برای ۲۰۲۶ کاهش بیشتر تا حدود ۹۷ دلار را نشان می‌دهد. این روند نزولی در کنار افزایش هزینه‌های سوخت و برق، حاشیه سود تولیدکنندگان را به‌شدت کاهش داده و توان سرمایه‌گذاری برای نوسازی تجهیزات را محدود کرده است.
انرژی عامل تعیین‌کننده در هزینه تولید
برق یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های هزینه در تولید کنسانتره سنگ‌آهن محسوب می‌شود و سهم آن در برخی واحدها تا ۶۰ درصد هزینه تولید را تشکیل می‌دهد. افزایش قیمت برق در بازار روزآینده از حدود ۸۹ دلار به ازای هر مگاوات ساعت در ابتدای ۲۰۲۴ به بیش از ۱۶۰ دلار در مارس ۲۰۲۶، فشار مضاعفی بر رقابت‌پذیری تولیدکنندگان اوکراینی وارد کرده است، به‌ویژه در مقایسه با رقبایی مانند برزیل و استرالیا.
کاهش تقاضای داخلی و اثر CBAM
در داخل کشور نیز کاهش ۲.۲ درصدی تولید فولاد خام، تقاضای داخلی برای سنگ‌آهن را محدود کرده است. در سطح خارجی، اجرای سازوکار CBAM اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۶ به عامل جدیدی از عدم قطعیت تبدیل شده است. این سازوکار با اعمال ارزش‌های پیش‌فرض بالای انتشار کربن، رقابت‌پذیری فولادسازان اوکراینی را کاهش داده و به‌طور غیرمستقیم فشار بیشتری بر زنجیره تولید سنگ‌آهن وارد کرده است.
افت شدید تولید در شرکت‌های بزرگ
در همین حال، شرکت فرکسپو (Ferrexpo) از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان سنگ‌آهن اوکراین اعلام کرده که تولید کلی آن در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۷۲ درصد کاهش یافته و به ۵۹۲ هزار و ۷۵۰ تن رسیده است. تولید گندله نیز با افت ۵۲ درصدی به ۵۲۳ هزار تن کاهش یافته است. این شرکت بخشی از این افت را ناشی از حملات به زیرساخت‌های انرژی اوکراین و اختلال در تأمین برق عنوان کرده که منجر به توقف موقت فعالیت‌ها تا پایان فوریه شده است.
در مجموع صنعت سنگ‌آهن اوکراین در شرایطی قرار گرفته که هم‌زمان با فشارهای قیمتی، هزینه‌های انرژی و تغییرات مقرراتی در بازار اروپا، توان رقابتی خود را بیش از پیش از دست می‌دهد که این روند می‌تواند چشم‌انداز تولید و صادرات این بخش را در سال‌های آینده نیز تحت تأثیر قرار دهد.
